กรมทางหลวงชนบท
| Department of Rural Roads | |
ตราสัญลักษณ์ของกรม | |
| ภาพรวมกรม | |
|---|---|
| ก่อตั้ง | 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 |
| กรมก่อนหน้า | |
| ประเภท | ส่วนราชการ |
| เขตอำนาจ | ทั่วราชอาณาจักร |
| สำนักงานใหญ่ | เลขที่ 9 ถนนพหลโยธิน แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร 10220 |
| บุคลากร | 4,081 คน (พ.ศ. 2566)[1] |
| งบประมาณต่อปี |
|
| ฝ่ายบริหารกรม |
|
| ต้นสังกัดกรม | กระทรวงคมนาคม |
| เว็บไซต์ | เว็บไซต์ของกรม |
กรมทางหลวงชนบท (อักษรย่อ: ทช.) เป็นส่วนราชการระดับกรมในสังกัดกระทรวงคมนาคม มีภารกิจเกี่ยวกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ด้านถนนและสะพานในพื้นที่ชนบท การก่อสร้าง บูรณะ และบำรุงรักษาทางหลวงชนบท รวมถึงการกำหนดมาตรฐานงานทางและให้การสนับสนุนด้านวิศวกรรมงานทางแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น[2]
กรมทางหลวงชนบทจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2545 จากการปฏิรูประบบราชการตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 โดยรับโอนภารกิจ บุคลากร และทรัพยากรบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างทางและสะพานจากกรมโยธาธิการและกรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท สังกัดกระทรวงมหาดไทย[2]
ประวัติ
กรมทางหลวงชนบทจัดตั้งขึ้นจากการปฏิรูประบบราชการใน พ.ศ. 2545 ตามมาตรา 20 (7) แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 ซึ่งกำหนดให้มีกรมทางหลวงชนบทเป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงคมนาคม โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2545[2] ในการจัดตั้งกรม ได้มีการโอนกิจการ อำนาจหน้าที่ ทรัพย์สิน งบประมาณ บุคลากร และอัตรากำลังบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับงานก่อสร้างทางและสะพานจาก กรมโยธาธิการ และกรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท ซึ่งเดิมสังกัดกระทรวงมหาดไทย มารวมเป็นกรมทางหลวงชนบท การจัดตั้งดังกล่าวทำให้ภารกิจด้านโครงข่ายทางหลวงชนบทอยู่ภายใต้หน่วยงานเฉพาะในสังกัดกระทรวงคมนาคม อย่างไรก็ตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 ได้กำหนดบทเฉพาะกาลในมาตรา 54 ให้ภายในห้าปีนับแต่วันที่กฎหมายมีผลใช้บังคับ มีการโอนกิจการ อำนาจหน้าที่ ทรัพย์สิน งบประมาณ บุคลากร และภารกิจของกรมทางหลวงชนบทไปยังกรมทางหลวงหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแต่กรณี และเมื่อมีการตราพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวแล้วให้ถือว่ากรมทางหลวงชนบทเป็นอันยุบเลิก
ต่อมาใน พ.ศ. 2550 มีการพิจารณาสถานะและภารกิจของกรมทางหลวงชนบท และในที่สุดได้มีการตรา พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2552 ยกเลิกบทบัญญัติที่กำหนดให้กรมทางหลวงชนบทต้องถูกยุบ ส่งผลให้กรมทางหลวงชนบทยังคงเป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงคมนาคมต่อไป[3]
อำนาจหน้าที่
กรมทางหลวงชนบทมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนา ก่อสร้าง บูรณะ และบำรุงรักษาทางหลวงชนบท ตลอดจนสนับสนุนการพัฒนาโครงข่ายทางของหน่วยงานอื่น โดยมีหน้าที่สำคัญ ได้แก่[2]
- ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยทางหลวงในส่วนที่เกี่ยวข้องกับทางหลวงชนบท และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
- วิจัยและพัฒนางานก่อสร้าง บูรณะ และบำรุงรักษาทางหลวงชนบท
- จัดทำมาตรฐานและข้อกำหนดเกี่ยวกับทางหลวงชนบท รวมถึงกำกับและตรวจสอบการดำเนินงานให้เป็นไปตามมาตรฐาน
- ฝึกอบรม จัดทำคู่มือ และให้คำปรึกษาด้านวิศวกรรมงานทางแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ประสานความร่วมมือด้านงานทางกับองค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ
- ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่กฎหมายกำหนด หรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
เครื่องหมายราชการ
สัญลักษณ์ของกรมทางหลวงชนบท คือ องค์พระวิษณุหรือพระนารายณ์ เป็นเทพแห่งวิศวกรรมการพัฒนา การก่อสร้าง และบำรุงรักษาทางหลวง ประทับเป็นสง่าบนพระอาสน์ มือขวาถือจอบ มือซ้ายถือลูกดิ่ง เบื้องหลังพระวิษณุแสงสว่างแผ่เป็นรัศมีโดยรอบทั้ง 8 ทิศ แสดงถึงภารกิจของกรมทางหลวงชนบท ครอบคลุมทั้งประเทศ และลายกนก 3 ชั้น ตัดด้วยเส้นสีแดงบนพื้นสีเหลืองทอง หมายถึง ประเทศไทย
รายนามอธิบดี
| รายนามอธิบดีกรมทางหลวงชนบท | ||
| ลำดับ | รายนาม | ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง |
|---|---|---|
| 1 | สุรชัย ธารสิทธิ์พงษ์ | (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545 - 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549) |
| 2 | ระพินทร์ จารุดุล | (29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 - 10 เมษายน พ.ศ. 2551) |
| 3 | สุพจน์ ทรัพย์ล้อม | (11 เมษายน พ.ศ. 2551 - 30 กันยายน พ.ศ. 2551) |
| 4 | วิชาญ คุณากูลสวัสดิ์ | (31 ตุลาคม พ.ศ. 2551 - 30 กันยายน พ.ศ. 2554) |
| 5 | ชาติชาย ทิพย์สุนาวี | (21 ตุลาคม พ.ศ. 2554 - 30 กันยายน พ.ศ. 2557) |
| 6 | ดรุณ แสงฉาย | (16 ธันวาคม พ.ศ. 2557 - 30 กันยายน พ.ศ. 2558) |
| 7 | พิศักดิ์ จิตวิริยะวศิน | (1 ตุลาคม พ.ศ. 2558 - 29 มกราคม พ.ศ. 2562) |
| 8 | กฤชเทพ สิมลี | (29 มกราคม พ.ศ. 2562 - 30 กันยายน พ.ศ. 2562) |
| 9 | ปฐม เฉลยวาเรศ | (13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 - 14 ตุลาคม พ.ศ. 2564) |
| 10 | อภิรัฐ ไชยวงศ์น้อย | (15 ตุลาคม พ.ศ. 2564 - 30 กันยายน พ.ศ. 2567) |
| 11 | มนตรี เดชาสกุลสม | (1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 - 30 กันยายน พ.ศ. 2568) |
| 12 | พิชิต หุ่นศิริ | (1 ตุลาคม พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน) |
โครงสร้างส่วนราชการ
- สำนักบริหารกลาง[4]
- กองแผนงาน
- แขวงทางหลวงชนบท ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
- ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
- สำนักกฎหมาย
- สำนักก่อสร้างทาง
- สำนักก่อสร้างสะพาน
- สำนักเครื่องกลและสื่อสาร
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 1 - 18
- สำนักบำรุงทาง
- สำนักฝึกอบรม
- สำนักวิเคราะห์ วิจัย และพัฒนา
- สำนักส่งเสริมการพัฒนาทางหลวงท้องถิ่น
- สำนักสำรวจและออกแบบ
- สำนักอำนวยความปลอดภัย
สำนักงานทางหลวงชนบท และแขวงทางหลวงชนบทในสังกัด
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 1 (ปทุมธานี)
- แขวงทางหลวงชนบทปทุมธานี
- แขวงทางหลวงชนบทนนทบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทสมุทรปราการ
- แขวงทางหลวงชนบทพระนครศรีอยุธยา
- แขวงทางหลวงชนบทอ่างทอง
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 2 (สระบุรี)
- แขวงทางหลวงชนบทสระบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทลพบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทสิงห์บุรี
- แขวงทางหลวงชนบทชัยนาท
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 3 (ชลบุรี)
- แขวงทางหลวงชนบทชลบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทระยอง
- แขวงทางหลวงชนบทจันทบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทตราด
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 4 (เพชรบุรี)
- แขวงทางหลวงชนบทเพชรบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทประจวบคีรีขันธ์
- แขวงทางหลวงชนบทราชบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทสมุทรสงคราม
- แขวงทางหลวงชนบทสมุทรสาคร
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 5 (นครราชสีมา)
- แขวงทางหลวงชนบทนครราชสีมา
- แขวงทางหลวงชนบทชัยภูมิ
- แขวงทางหลวงชนบทบุรีรัมย์
- แขวงทางหลวงชนบทสุรินทร์
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 6 (ขอนแก่น)
- แขวงทางหลวงชนบทขอนแก่น
- แขวงทางหลวงชนบทเลย
- แขวงทางหลวงชนบทมหาสารคาม
- แขวงทางหลวงชนบทร้อยเอ็ด
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 7 (อุบลราชธานี)
- แขวงทางหลวงชนบทอุบลราชธานี
- แขวงทางหลวงชนบทศรีสะเกษ
- แขวงทางหลวงชนบทอำนาจเจริญ
- แขวงทางหลวงชนบทยโสธร
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 8 (นครสวรรค์)
- แขวงทางหลวงชนบทนครสวรรค์
- แขวงทางหลวงชนบทอุทัยธานี
- แขวงทางหลวงชนบทตาก
- แขวงทางหลวงชนบทกำแพงเพชร
- แขวงทางหลวงชนบทพิจิตร
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 9 (อุตรดิตถ์)
- แขวงทางหลวงชนบทอุตรดิตถ์
- แขวงทางหลวงชนบทสุโขทัย
- แขวงทางหลวงชนบทพิษณุโลก
- แขวงทางหลวงชนบทเพชรบูรณ์
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 10 (เชียงใหม่)
- แขวงทางหลวงชนบทเชียงใหม่
- แขวงทางหลวงชนบทแม่ฮ่องสอน
- แขวงทางหลวงชนบทลำพูน
- แขวงทางหลวงชนบทลำปาง
- แขวงทางหลวงชนบทแพร่
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 11 (สุราษฎร์ธานี)
- แขวงทางหลวงชนบทสุราษฎร์ธานี
- แขวงทางหลวงชนบทนครศรีธรรมราช
- แขวงทางหลวงชนบทชุมพร
- แขวงทางหลวงชนบทระนอง
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 12 (สงขลา)
- แขวงทางหลวงชนบทสงขลา
- แขวงทางหลวงชนบทสตูล
- แขวงทางหลวงชนบทยะลา
- แขวงทางหลวงชนบทปัตตานี
- แขวงทางหลวงชนบทนราธิวาส
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 13 (ฉะเชิงเทรา)
- แขวงทางหลวงชนบทฉะเชิงเทรา
- แขวงทางหลวงชนบทนครนายก
- แขวงทางหลวงชนบทปราจีนบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทสระแก้ว
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 14 (กระบี่)
- แขวงทางหลวงชนบทกระบี่
- แขวงทางหลวงชนบทพังงา
- แขวงทางหลวงชนบทภูเก็ต
- แขวงทางหลวงชนบทตรัง
- แขวงทางหลวงชนบทพัทลุง
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 15 (อุดรธานี)
- แขวงทางหลวงชนบทอุดรธานี
- แขวงทางหลวงชนบทหนองบัวลำภู
- แขวงทางหลวงชนบทหนองคาย
- แขวงทางหลวงชนบทบึงกาฬ
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 16 (กาฬสินธุ์)
- แขวงทางหลวงชนบทกาฬสินธุ์
- แขวงทางหลวงชนบทสกลนคร
- แขวงทางหลวงชนบทนครพนม
- แขวงทางหลวงชนบทมุกดาหาร
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 17 (เชียงราย)
- แขวงทางหลวงชนบทเชียงราย
- แขวงทางหลวงชนบทพะเยา
- แขวงทางหลวงชนบทน่าน
- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 18 (สุพรรณบุรี)
- แขวงทางหลวงชนบทสุพรรณบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทกาญจนบุรี
- แขวงทางหลวงชนบทนครปฐม
โครงข่ายเส้นทางเพื่อการท่องเที่ยว
กรมทางหลวงชนบทได้มีแผนพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวในแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย (Scenic Route) ประกอบไปด้วยโครงข่ายสายทางที่ก่อสร้างแล้ว และอยู่ระหว่างการก่อสร้างและศึกษา[5] ประกอบไปด้วย
เลียบชายฝั่งทะเล
ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต

ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด ปัจจุบันสร้างระยะแรกเสร็จสิ้นแล้วคือช่วงจังหวัดระยอง - จันทบุรี
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้
ประกอบไปด้วยแผนพัฒนาสองฝั่งทะเลในภาคใต้ คือ ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย และถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดสมุทรปราการ เลาะตามชายฝั่งลงไปจนถึงจังหวัดนราธิวาส ระยะทางประมาณ 1500 กิโลเมตร[6][7] ปัจจุบันสร้างระยะแรกเกือบสมบูรณ์แล้วในช่วงจังหวัดสมุทรสาคร - จังหวัดชุมพร
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลอันดามัน มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดระนอง จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต จังหวัดกระบี่ และจังหวัดสตูล ปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษา ระยะทางประมาณ 600 กิโลเมตร[8]
เลียบแม่น้ำโขง
ถนนนาคาวิถี
ถนนนาคาวิถี เป็นโครงข่ายถนนริมฝั่งแม่น้ำโขง มีแผนพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดเลย จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดนครพนม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดอำนาจเจริญ และจังหวัดอุบลราชธานี ระยะทางประมาณ 750 กิโลเมตร[6] คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในปี พ.ศ. 2565[9]
เลียบชายเขาด้านทิศใต้ของเขาใหญ่
ถนนบูรพาคีรี
ถนนบูรพาคีรี เป็นโครงข่ายถนนเลียบชายเขาด้านทิศใต้ของเขาใหญ่ มีแผนพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดนครนายก จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดสระแก้ว ระยะทางประมาณ 175 กิโลเมตร ปัจจุบันอยู่ในระหว่างการสำรวจและออกแบบ[6]
อ้างอิง
- ↑ รายงานประจำปี 2566 กรมทางหลวงชนบท
- 1 2 3 4 "ความเป็นมา". กรมทางหลวงชนบท. สืบค้นเมื่อ 2026-08-29. [ลิงก์เสียถาวร]
- ↑ "พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2552" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 2009.
- ↑ โครงสร้างส่วนราชการ
- ↑ "ทช.ดัน 3 เส้นทาง บูมเศรษฐกิจแดนอีสาน-ใต้". thansettakij. 2020-11-03.
- 1 2 3 "ทช.เดินหน้าผุดถนนเลียบทะเลกว่า 1,500 กม. วางแนวผ่านจุดไฮไลต์ หนุนท่องเที่ยวไทย". mgronline.com. 2020-11-03.
- ↑ กระทรวงคมนาคม. นิตยสารราชรถ[ลิงก์เสียถาวร]. เดือน พฤษภาคม 2564 (mot.go.th)
- ↑ "สนข.เตรียมศึกษาสร้างถนน 2 เลน เส้นทางเลียบชายฝั่งทะเลใต้อันดามัน 'ระนอง-สตูล' กว่า 600 กม. คาดศึกษาเสร็จ พ.ค. 67". transportjournal newspaper.
- ↑ เปิดแผนขยายถนนเลียบแม่น้ำโขง “นาคาวิถี” ยาว 750 กม. เชื่อม 7 จังหวัด เก็บถาวร 2023-04-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – MUKDAHAN Liveable City
- ↑ เป็นงบประมาณทั้งหมดของกรมทางหลวงชนบท ตั้งแต่หมวด 3 และหมวด 5 รายละเอียดดูที่ พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570
ดูเพิ่ม
แหล่งข้อมูลอื่น
- กรมทางหลวงชนบท เก็บถาวร 2011-06-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน