อำเภอเมืองนครปฐม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอเมืองนครปฐม
แผนที่จังหวัดนครปฐม เน้นอำเภอเมืองนครปฐม
พิกัดภูมิศาสตร์: 13°49′11″N 100°3′57″E / 13.81972°N 100.06583°E / 13.81972; 100.06583
อักษรไทยอำเภอเมืองนครปฐม
อักษรโรมันAmphoe Mueang Nakhon Pathom
จังหวัดนครปฐม
พื้นที่
 • ทั้งหมด417.44 ตร.กม. (161.17 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด280,695
 • ความหนาแน่น672.41 คน/ตร.กม. (1,741.5 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์73000
รหัสภูมิศาสตร์7301
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอเมืองนครปฐม
เลขที่ 30 ถนนเทศา ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม 73000
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอเมืองนครปฐม เป็นอำเภอศูนย์กลางของจังหวัดนครปฐม เดิมชื่อ อำเภอพระปฐมเจดีย์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2456 จึงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นอำเภอเมืองนครปฐม[1]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอเมืองนครปฐมตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้

ประวัติศาสตร์[แก้]

  • อำเภอเมืองนครปฐมแต่เดิมมีชื่อเรียกว่า อำเภอพระปฐมเจดีย์
  • วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2454 ประกาศใช้พระราชบัญญัติศุขาภิบาล ในตำบลนครปฐม ตำบลพระปฐม ตำบลห้วยจรเข้ ตำบลบ่อพลับ ตำบลสนามจันทร์ ท้องที่อำเภอพระปฐมเจดีย์ มณฑลนครไชยศรี[2]
  • วันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 ได้มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น อำเภอเมืองนครปฐม
  • วันที่ 10 ธันวาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองนครปฐม ในพื้นที่ตำบลพระปฐมเจดีย์[3]
  • วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2490 มีการโอนพื้นที่บ้านตากแดด หมู่ที่ 10 ตำบลบางแขม (ในขณะนั้น) ไปขึ้นกับตำบลดอนยายหอม โดยกำหนดเป็นหมู่ที่ 15 (ในขณะนั้น)[4]
  • วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลถนนขาด แยกออกจากตำบลดอนยายหอม ตั้งตำบลมาบแค แยกออกจากตำบลตาก้อง ตั้งตำบลบ่อพลับ แยกออกจากตำบลนครปฐม ตั้งตำบลวังเย็น แยกออกจากตำบลหนองดินแดง ตั้งตำบลลำพยา แยกออกจากตำบลโพรงมะเดื่อ ตั้งตำบลธรรมศาลา แยกออกจากตำบลพระประโทน ตั้งตำบลหนองปากโลง แยกออกจากตำบลวังตะกู ตั้งตำบลห้วยจรเข้ แยกออกจากตำบลสนามจันทร์ ตั้งตำบลทุ่งน้อย แยกออกจากตำบลสามควายเผือก ตั้งตำบลสวนป่าน แยกออกจากตำบลสระกะเทียม[5]
  • วันที่ 29 พฤศจิกายน 2490 ได้โอนพื้นที่บางหมู่บ้านของตำบลธรรมศาลา ไปรวมกับตำบลพระประโทน และโอนบางหมู่บ้านของตำบลพระประโทนไปรวมกับตำบลธรรมศาลา[6]
  • วันที่ 16 พฤศจิกายน 2501 ตั้งตำบลหนองงูเหลือม แยกออกจากตำบลทัพหลวง[7]
  • วันที่ 28 มีนาคม 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลธรรมศาลาในท้องที่บางส่วนของตำบลธรรมศาลา[8]
  • วันที่ 2 สิงหาคม 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลโพรงมะเดื่อในท้องที่บางส่วนของตำบลโพรงมะเดื่อและบางส่วนของตำบลหนองดินแดง[9]
  • วันที่ 28 กันยายน 2515 จัดตั้งสุขาภิบาลดอนยายหอมในท้องที่บางส่วนของตำบลดอนยายหอม[10]
  • วันที่ 21 กันยายน 2524 โอนพื้นที่หมู่ที่ 10 บ้านหนองแก ตำบลโพรงมะเดื่อ (ในขณะนั้น) ไปขึ้นกับตำบลหนองงูเหลือม โดยกำหนดเป็นหมู่ที่ 8 (ในขณะนั้น)[11]
  • วันที่ 5 ธันวาคม 2534 ขยายเขตเทศบาลเมืองนครปฐมให้ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบางแขม ตำบลพระประโทน ตำบลสนามจันทร์ ตำบลบ่อพลับ ตำบลนครปฐม ตำบลหนองปากโลง ตำบลลำพยา และตำบลห้วยจรเข้[12]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลธรรมศาลา สุขาภิบาลโพรงมะเดื่อ และสุขาภิบาลดอนยายหอม เป็นเทศบาลตำบลธรรมศาลา เทศบาลตำบลโพรงมะเดื่อ และเทศบาลตำบลดอนยายหอมตามลำดับ
  • วันที่ 11 พฤศจิกายน 2542 ยกฐานะจากเทศบาลเมืองนครปฐมเป็นเทศบาลนครนครปฐม[13]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอเมืองนครปฐมแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 25 ตำบล 217 หมู่บ้าน ได้แก่

1. พระปฐมเจดีย์ (Phra Pathom Chedi) - 14. สามควายเผือก (Sam Khwai Phueak) 6 หมู่บ้าน
2. บางแขม (Bang Khaem) 10 หมู่บ้าน 15. ทุ่งน้อย (Thung Noi) 7 หมู่บ้าน
3. พระประโทน (Phra Prathon) 9 หมู่บ้าน 16. หนองดินแดง (Nong Din Daeng) 8 หมู่บ้าน
4. ธรรมศาลา (Thammasala) 7 หมู่บ้าน 17. วังเย็น (Wang Yen) 6 หมู่บ้าน
5. ตาก้อง (Ta Kong) 10 หมู่บ้าน 18. โพรงมะเดื่อ (Phrong Maduea) 17 หมู่บ้าน
6. มาบแค (Map Khae) 11 หมู่บ้าน 19. ลำพยา (Lam Phaya) 9 หมู่บ้าน
7. สนามจันทร์ (Sanam Chan) 6 หมู่บ้าน 20. สระกะเทียม (Sa Kathiam) 14 หมู่บ้าน
8. ดอนยายหอม (Don Yai Hom) 9 หมู่บ้าน 21. สวนป่าน (Suan Pan) 6 หมู่บ้าน
9. ถนนขาด (Thanon Khat) 6 หมู่บ้าน 22. ห้วยจรเข้ (Huai Chorakhe) 7 หมู่บ้าน
10. บ่อพลับ (Bo Phlap) 8 หมู่บ้าน 23. ทัพหลวง (Thap Luang) 14 หมู่บ้าน
11. นครปฐม (Nakhon Pathom) 10 หมู่บ้าน 24. หนองงูเหลือม (Nong Ngulueam) 11 หมู่บ้าน
12. วังตะกู (Wang Taku) 8 หมู่บ้าน 25. บ้านยาง (Ban Yang) 11 หมู่บ้าน
13. หนองปากโลง (Nong Pak Long) 10 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอเมืองนครปฐมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 28 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลนครนครปฐม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระปฐมเจดีย์ทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลบางแขม ตำบลพระประโทน ตำบลสนามจันทร์ ตำบลบ่อพลับ ตำบลนครปฐม ตำบลหนองปากโลง ตำบลลำพยา และตำบลห้วยจรเข้
  • เทศบาลเมืองนครปฐม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครปฐม (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลนครปฐมเดิม)
  • เทศบาลเมืองสามควายเผือก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามควายเผือกทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลดอนยายหอม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลดอนยายหอม
  • เทศบาลตำบลธรรมศาลา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลธรรมศาลา
  • เทศบาลตำบลโพรงมะเดื่อ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองดินแดงและตำบลโพรงมะเดื่อ
  • เทศบาลตำบลบ่อพลับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อพลับ (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • เทศบาลตำบลมาบแค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมาบแคทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางแขม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางแขม (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลพระประโทน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระประโทน (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลธรรมศาลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธรรมศาลา (นอกเขตเทศบาลตำบลธรรมศาลา)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาก้อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาก้องทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสนามจันทร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสนามจันทร์ (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนยายหอม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนยายหอม (นอกเขตเทศบาลตำบลดอนยายหอม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลถนนขาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลถนนขาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังตะกู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังตะกูทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปากโลง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองปากโลง (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งน้อยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองดินแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองดินแดง (นอกเขตเทศบาลตำบลโพรงมะเดื่อ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังเย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังเย็นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโพรงมะเดื่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพรงมะเดื่อ (นอกเขตเทศบาลตำบลโพรงมะเดื่อ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำพยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำพยา (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสระกะเทียม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระกะเทียมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสวนป่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนป่านทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยจรเข้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยจรเข้ (นอกเขตเทศบาลนครนครปฐม)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทัพหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทัพหลวงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองงูเหลือม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองงูเหลือมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านยางทั้งตำบล

อ้างอิง[แก้]

  1. ประกาศเปลี่ยนชื่ออำเภอพระปฐมและอำเภอเมืองนครไชยศรี (อำเภอเมืองนครไชยศรี เป็น อำเภอนครไชยศรี อำเภอพระปฐมเจดีย์ เป็น อำเภอเมืองนครปฐม)]
  2. [1]ประกาศใช้พระราชบัญญัติศุขาภิบาล ในตำบลนครปฐม ตำบลพระปฐม ตำบลห้วยจรเข้ ตำบลบ่อพลับ ตำบลสนามจันทร์ ท้องที่อำเภอพระปฐมเจดีย์ มณฑลนครไชยศรี
  3. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม พุทธศักราช ๒๔๗๘" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 52 (0 ก): 1666–1670. 10 ธันวาคม 2478.
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (11 ง): 363–364. 4 มีนาคม 2490.
  5. [2]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (60 ง): 3194–3196. 9 ธันวาคม 2490.
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี อำเภอท่าตูม และอำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ กับอำเภอกุมภวาปี และอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (107 ง): 3052–3061. 16 ธันวาคม 2501.
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลธรรมศาลา อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (37 ง): 1132–1133. 16 เมษายน 2506.
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลโพรงมะเดื่อ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 82 (64 ง): 2066–2067. 10 สิงหาคม 2508.
  10. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลดอนยายหอม อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 89 (171 ง): 2793–2795. 14 พฤศจิกายน 2515.
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 98 (169 ง): 3433–3434. 13 ตุลาคม 2524.
  12. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม พ.ศ. ๒๕๓๔" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 108 (211 ก): (ฉบับพิเศษ) 32-36. 4 ธันวาคม 2534.
  13. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครปฐม จังหวัดนครปฐม พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (110 ก): 6–9. 10 พฤศจิกายน 2542.