อักษรโกว๊กหงือ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อักษรโกว๊กหงือ (เวียดนาม: Quốc Ngữ) หรืออักษรประจำชาติ ใช้ในการเขียนภาษาเวียดนามอย่างเป็นทางการ อักษรโกว๊กหงือเป็นอักษรละตินที่เพิ่มเติมเครื่องหมายต่างๆ เข้ามาเพื่อให้มีอักษรเพียงพอที่จะใช้เขียนภาษา อักษรดังกล่าวถูกคิดค้นขึ้นมาในคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดยอาเลกซ็องดร์ เดอ โรดส์ ซึ่งเป็นมิชชันนารีชาวฝรั่งเศสที่เข้ามาเผยแผ่ศาสนา โดยมีรากฐานมาจากระบบที่มิชชันนารีชาวโปรตุเกสคิดไว้ก่อนหน้านั้น ในระหว่างที่เวียดนามยังเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสนั้น อักษรโกว๊กหงือได้เป็นอักษรราชการของอาณานิคม ซึ่งได้ทำให้อักษรดังกล่าวเป็นที่แพร่หลายมากขึ้นเรื่อยๆ

อักษรโกว๊กหงือในปัจจุบันมีรูปแบบการเขียนที่อ้างอิงการออกเสียงของภาษาถิ่นเวียดนามกลาง ซึ่งสระและพยัญชนะท้ายจะคล้ายคลึงกับภาษาถิ่นเหนือ ส่วนพยัญชนะต้นจะคล้ายกับภาษาถิ่นใต้

ก่อนที่ฝรั่งเศสจะเข้ามายังเวียดนามนั้น ภาษาเวียดนามมีระบบการขียนสองแบบ ซึ่งทั้งสองแบบก็มีที่มาจากอักษรจีนเช่นเดียวกัน คือ

พยัญชนะ[แก้]

พยัญชนะ
อักษร เสียง หมายเหตุ
สำเนียงเหนือ สำเนียงใต้
b /b/ บ
c /k/ ก เป็นตัวสะกดแม่ กก ด้วย
ch /tɕ/ จ
/ʲk/ -ยก์ /t/ แม่กด ตัวสะกด
d /z/ z ในภาษาอังกฤษ /j/ ย ในภาษาเวียดนามยุคกลางออกเสียงคล้าย th ก้อง ในภาษาอังกฤษ [ð]
đ /d/ ด
g /ɣ/ g ในภาษาอังกฤษ ใช้กับสระ u ư o ơ ô a â ă
gh /ɣ/ g ในภาษาอังกฤษ ใช้กับสระ i e ê
gi /z/ z ในภาษาอังกฤษ /j/ ย ในภาษาเวียดนามยุคกลางออกเสียงคล้าย ก้ำกึ่ง ย กับ j ในภาษาอังกฤษ [ɟ]
h /h/ ฮ
k /k/ ก
kh /x/ ฅ /kʰ/ ค ออกเสียงแตกต่างกันเล็กน้อย
l /l/ ล
m /m/ ม เป็นตัวสะกดแม่ กม ด้วย
n /n/ น เป็นตัวสะกดแม่ กน ด้วย
ng /ŋ/ ง ใช้กับสระ u ư o ơ ô a â ă เป็นตัวสะกดแม่ กง ด้วย
ngh /ŋ/ ง ใช้กับสระ i e ê
nh /ɲ/ ญ ออกเสียง ย ขึ้นจมูก แบบภาษาเหนือ ภาษาอีสาน
/ʲŋ/ -ยง์ /n/ แม่กน ตัวสะกด
p /p/ ป เป็นตัวสะกดแม่ กบ ด้วย
ph /f/ ฟ ในเวียดนามยุคกลางออกเสียง พ [pʰ]
qu /kw/ กว /w/ ว
r /z/ z ในภาษาอังกฤษ /ʐ/ r ในพินอินจีน เวียดนามเหนือจะออกเสียง ร /ɹ/ ในคำยืม
s /s/ ซ /ʂ/ sh ในพินอินจีน
t /t/ ต เป็นตัวสะกดแม่ กด ด้วย
th /tʰ/ ท
tr / tɕ/ จ /ʈʂ/ zh ในพินอินจีน
v /v/ /j/ เวียดนามยุคกลางจะออกเสียง [β]
x /s/ ซ

สระ[แก้]

  หน้า กลาง หลัง
สูง i [i] /อี/ ư [ɯ] /อือ/ u [u] /อู/
กลางสูง ê [e] /เอ/ ơ [ɤ] /เออ/ ô [o] /โอ/
กลางต่ำ e [ɛ] /แอ/ â [ə̆] /เออะ/ o [ɔ] /ออ/
ต่ำ ă [ɐ̆] /อะ/ , a [ä] /อา/

วรรณยุกต์[แก้]

  • – คล้ายเสียงสามัญ (ไม่เติมเครื่องหมาย)
  • á คล้ายเสียงตรีหรือจัตวา
  • à คล้ายเสียงเอก
  • ã คล้ายเสียงตรีโดยแบ่งเสียงเป็น 2 ช่วง
  • ả คล้ายเสียงจัตวาต่ำ
  • ạ คล้ายเสียงเอก เสียงสั้น