สมเด็จพระพุฒาจารย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

สมเด็จพระพุฒาจารย์ เป็นราชทินนามของพระเถระรูปหนึ่งที่มีสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระราชาคณะ ในสมัยหลังได้พระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายมหานิกาย ปัจจุบันคือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร

สมเด็จพระพุฒาจารย์
พระพรหมเวที.jpg
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ)

ตั้งแต่ พ.ศ.2557-ปัจจุบัน
การเรียกขานท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ
ที่พำนักพระอารามหลวง
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ไทย
วาระตลอดพระชีพ
ผู้ประเดิมตำแหน่งพระพุฒาจารย์
สถาปนาไม่ปรากฏ

ประวัติ[แก้]

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา พระพุทธาจารย์ เป็นราชทินนามพระราชาคณะเจ้าคณะอรัญวาสี มีผู้ได้รับพระราชทานราชทินนามสมณศักดิ์นี้สืบมา จนถึง พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้เลื่อนสมณศักดิ์พระพุทธาจารย์ (สน) เป็นสมเด็จพระราชาคณะชั้นหิรัณยบัฏที่สมเด็จพระพุฒาจารย์เป็นรูปแรก[1]

ฐานานุกรม[แก้]

สมเด็จพระพุฒาจารย์ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 10 รูปดังนี้

  • พระครูปลัดสัมพิพัฒนธุตาจารย์ ปรีชาญาณประยุทธ วิสุทธิจริยาธิการนายก

รายนาม (สมเด็จ) พระพุฒาจารย์[แก้]

ในสมัยรัตนโกสินทร์ มีพระราชาคณะได้พระราชทานสมณศักดิ์ที่ (สมเด็จ) พระพุฒาจารย์ ดังนี้[2][3]

ลำดับ รายนาม วัด จังหวัด ปีที่รับสมณศักดิ์
1 พระพุฒาจารย์ วัดอมรินทรารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร ?
2 พระพุฒาจารย์ (อยู่) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร ?
3 พระพุฒาจารย์ (เป้า)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เป้า)
วัดอินทารามวรวิหาร
วัดธรรมาวาส
กรุงเทพมหานคร
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
?
พ.ศ. 2363
4 พระพุฒาจารย์ (สน)
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สน)
วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2386
พ.ศ. 2394
5 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2407
6 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (พุก) วัดศาลาปูนวรวิหาร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. 2422
7 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี อโนมสิริ) วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2430
8 หม่อมเจ้าพระสมเด็จพระพุฒาจารย์ (ทัด เสนีวงศ์) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2437
9 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร ที่สมเด็จพระพุฒาจารย์ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2443
10 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2444
11 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เขียว จนฺทสิริ) วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2448
12 พระพุฒาจารย์ (มา อินฺทสโร) วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2456
13 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (จ่าย ปุณฺณทตฺโต) วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2465
14 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (แพ ติสฺสเทโว) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2466
15 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เข้ม ธมฺมสโร) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2472
16 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทฺธสโร) วัดอนงคารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2488
17 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โสม ฉนฺโน) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2500
18 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (วน ฐิติญาโณ) วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2506
19 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เสงี่ยม จนฺทสิริ) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2520
20 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528
21 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2533
22 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2557

อ้างอิง[แก้]

  1. วิเชียร อากาศฤกษ์ และ สุนทร สุภูตะโยธิน, ประวัติ สมณศักดิ์ และ พัดยศ, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ศรีอนันต์, 2528, หน้า 33
  2. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์, เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๑, กรมศิลปากร, 2545
  3. กรมศิลปากร, เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๒, กรุงเทพ : กรมศิลปากร, 2545