สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โสม ฉนฺโน)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระพุฒาจารย์

(โสม ฉนฺโน)
คำนำหน้าชื่อท่านเจ้าประคุณ
ส่วนบุคคล
เกิด15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2417 (88 ปี 215 วัน ปี)
เสียชีวิต18 กันยายน พ.ศ. 2505
นิกายมหานิกาย
การศึกษาเปรียญธรรม 5 ประโยค
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
อุปสมบท22 เมษายน พ.ศ. 2439
พรรษา67 พรรษา
ตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร
ประธานคณะวินัยธร

สมเด็จพระพุฒาจารย์ นามเดิม โสม ศุภเทศ ฉายา ฉนฺโน เป็นสมเด็จพระราชาคณะฝ่ายมหานิกาย ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น เจ้าอาวาสวัดราชบุรณราชวรวิหาร เจ้าอาวาสวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร และประธานคณะวินัยธร

ประวัติ[แก้]

สมเด็จพระพุฒาจารย์ มีนามเดิมว่า โสม ศุภเทศ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2417 เป็นบุตรของนายเทศ-นางภุม ศุภเทศ ภูมิลำเนาอยู่ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้ศึกษาในสำนักพระครูรัตนมุนีศรีสังฆราชาลังกาแก้ว (ทองอยู่) วัดโพธาราม จนอายุได้ 15 ปีจึงบรรพชาเป็นสามเณรแล้วเดินทางมาอาศัยกับพระราชมุนี (ปุ่น ปุณณโก) ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ศึกษาภาษาบาลีกับอาจารย์หลายท่าน เช่น พระราชมุนี (ปุ่น) พระยาธรรมปรีชา (บุญ) อาจารย์เอื้อม เป็นต้น ถึงปี พ.ศ. 2439 พระราชมุนีจึงพาไปอุปสมบทเป็น ณ วัดชีปะขาว จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีพระโพธิวงศาจารย์ (วิญญู รตนโชติ) ขณะยังเป็นพระปริยัติวงศาจารย์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูสมุห์แย้ม วัดสามกุฎี และสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (แพ ติสฺสเทโว) ขณะเป็นพระศรีสมโพธิ์ เป็นคู่พระกรรมวาจาจารย์ ได้ฉายาว่าฉนฺโน บวชแล้วกลับมาอยู่วัดอรุณฯ ดังเดิม

พ.ศ. 2445 สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค[1]

สมณศักดิ์[แก้]

  • พ.ศ. 2449 ได้รับแต่งตั้งจากพระเทพมุนี (อิ่ม จนฺทสิริ) ให้ดำรงตำแหน่งฐานานุกรมที่ พระครูปลัด
  • 30 ธันวาคม พ.ศ. 2457 เลื่อนเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระวิเชียรธรรมคุณาธาร[2]
  • 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2469 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชเวที ตรีปิฎกภูษิต ธรรมบัณฑิต ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี[3]
  • 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ พระเทพเวที ตรีปิฎกคุณ สุนทรธรรมภูษิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี[4]
  • 1 มีนาคม พ.ศ. 2482 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมดิลก ศากยบุตตินายก ตรีปิฎกบัณฑิต ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี[5]
  • 8 มิถุนายน พ.ศ. 2490 เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ ญาณวิสุทธิจริยาปริณายก ตรีปิฎกคุณาลังการ นานาสถานราชคมนีย์ สาธุการีธรรมากร สุนทรศีลาทิขันธ์ อรัณยวาสี[6]
  • 5 ธันวาคม พ.ศ. 2500 เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระพุฒาจารย์ อเนกสถานปรีชา สัปตวิสุทธิจริยาสมบัติ นิพัทธธุตคุณ สิริสุนธรพรตจาริก อรัญญิกมหาปริณายก ตรีปิฎกโกศล วิมลคัมภีรญาณสุนทร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสี[7]

มรณภาพ[แก้]

สมเด็จพระพุฒาจารย์ มรณภาพด้วยความชรา เมื่อวันอังคารที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2505[8] สิริอายุ 88 ปี 215 วัน พรรษา 67 ได้รับพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันเสาร์ที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2506 เวลา 17.00 น.[9]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. "แจ้งความกระทรวงธรรมการ แผนกสังฆการี เรื่อง พระสงฆ์สามเณรที่สอบไล่พระปริยัติธรรมได้" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 20 (4): 50. 26 เมษายน 2446. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  2. "พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณะศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 31 (0 ง): 2340. 26 พฤศจิกายน 2469. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2457. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  3. "พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 43 (0 ง): 3047–3048. 26 พฤศจิกายน 2469. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  4. "พระราชทานสัญญาบัตรสมณศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 47 (0 ง): 2908. 9 พฤศจิกายน 2473. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  5. "แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 56 (0 ง): 3533. 4 มีนาคม 2484. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  6. "พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (27 ก): 434–436. 17 มิถุนายน 2490. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  7. "ปพระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมณศักดิ์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (107 ก): 1564–1566. 17 ธันวาคม 2500. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2561. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)
  8. ศาสนวงศ์, หน้า (16)
  9. ศาสนวงศ์, หน้า ช
บรรณานุกรม
  • กรมศิลปากร. เรื่องตั้งพระราชาคณะผู้ใหญ่ในกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม ๒. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2545. 450 หน้า. หน้า 140-141. ISBN 974-417-530-3
  • ศาสนวงศ์ หรือ ประวัติศาสนา. พระนคร : โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม, 2506. 514 หน้า. หน้า (๑)-(๑๘). [พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โสม ฉนฺโน) ]