ข้ามไปเนื้อหา

ดาวบริวารของดาวยูเรนัส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ดาวบริวารของดาวยูเรนัสบางส่วนตั้งแต่ขนาดใหญ่จนถึงขนาดเล็ก จากซ้ายไปขวา: พัก, มิแรนดา, แอเรียล, อัมเบรียล, ทิทาเนีย และโอเบอรอน

ดาวยูเรนัส เป็นดาวเคราะห์แก๊สขนาดยักษ์ในระบบสุริยะ มีดาวบริวารที่รู้จักแล้ว 27 ดวง[1] โดยทั้งหมดได้รับการตั้งชื่อตามตัวละครในผลงานการประพันธ์ของวิลเลียม เชกสเปียร์ และอเล็กซานเดอร์ โปป[2] โดยใน ค.ศ. 1787 ดาวบริวารสองดวงแรกถูกค้นพบโดยวิลเลียม เฮอร์เชล ได้แก่ ทิทาเนียและโอเบอรอน ส่วนดาวบริวารทรงกลมอื่น ๆ ถูกค้นพบโดยวิลเลียม ลาสเซลล์ ในปี ค.ศ. 1851 (ได้แก่ แอเรียลและอัมเบรียล) และในปี ค.ศ. 1948 โดยเจอราร์ด ไคเปอร์ (มิแรนดา)[2] ดาวบริวารที่เหลือถูกค้นพบหลังจากปี ค.ศ. 1985 โดยภารกิจของวอยเอจเจอร์ 2 และด้วยความช่วยเหลือของกล้องโทรทรรศน์บนโลกที่ทันสมัย[1][3]

ดาวบริวารของดาวยูเรนัสถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มดาวบริวารรอบในสิบสามดวง (thirteen inner moons), กลุ่มดาวบริวารขนาดใหญ่ห้าดวง (five major moons) และกลุ่มดาวบริวารทรงแปลกเก้าดวง (nine irregular moons) โดยกลุ่มดาวบริวารรอบในสิบสามดวงจะกระจัดกระจายอยู่ภายในบริเวณวงแหวนของดาวยูเรนัส กลุ่มดาวบริวารขนาดใหญ่ห้าดวงเป็นดาวบริวารที่มีขนาดใหญ่และเป็นทรงกลม ในนั้น 4 ดวงเป็นดาวบริวารที่ยังมีกระบวนการภายใน มีภูเขาไฟ และการเปลี่ยนแปลงบนเปลือกดาวอยู่[3] ดาวบริวารที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มคือ ทิทาเนีย มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1,578 กม. และยังเป็น 1 ใน 8 ดาวบริวารขนาดใหญ่ในระบบสุริยะ ส่วนกลุ่มดาวบริวารทรงแปลกเก้าดวง เป็นดาวบริวารที่มีรูปร่างผิดปกติและมีวงโคจรที่เอียง (ส่วนใหญ่) ทำมุมกับดาวยูเรนัสและโคจรอยู่ไกลมาก[1]

การค้นพบ

[แก้]

ในครั้งแรก ดาวบริวารทิทาเนียกับดาวบริวารโอเบอรอน ถูกค้นพบโดยเซอร์วิลเลียม เฮอร์เชล เมื่อวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 1787 6 ปีหลังจากที่เขาค้นพบดาวเคราะห์ของตัวเอง ต่อมา เฮอร์เชลได้ค้นพบดาวบริวารอีกถึง 6 ดวง

รายชื่อ

[แก้]
อันดับ(เรียงตามการวงโคจร)
ลำดับค้นพบ
ชื่อภาษาไทย
ชื่อภาษาอังกฤษ
ภาพ เส้นผ่านศูนย์กลาง
(กม.)
มวล
(×1018 กก.)
กึ่งแกนเอก
(กม.)[4]
คาบดาราคติ
(วัน)
ความเอียงของวงโคจร
(°)[4]
ความเยื้องศูนย์กลาง
[5]
ปีที่ค้นพบ[2]
ค้นพบโดย
[2]
1VIคอร์ดีเลียCordelia40 ± 6
(50 × 36)
0.04449,7510.3350340.08479°0.000261986เทอร์ไรล์
(วอยเอจเจอร์ 2)
2VIIโอฟีเลียOphelia43 ± 8
(54 × 38)
0.05353,7640.3764000.1036°0.009921986เทอร์ไรล์
(วอยเอจเจอร์ 2)
3VIIIเบียงกาBianca51 ± 4
(64 × 46)
0.09259,1650.4345790.193°0.000921986สมิท
(วอยเอจเจอร์ 2)
4IXเครสซิดาCressida80 ± 4
(92 × 74)
0.3461,7660.4635700.006°0.000361986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
5XเดสดิโมนาDesdemona64 ± 8
(90 × 54)
0.1862,6580.4736500.11125°0.000131986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
6XIจูเลียตJuliet94 ± 8
(150 × 74)
0.5664,3600.4930650.065°0.000661986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
7XIIพอร์ชาPortia135 ± 8
(156 × 126)
1.7066,0970.5131960.059°0.000051986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
8XIIIรอซาลินด์Rosalind72 ± 120.2569,9270.5584600.279°0.000111986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
9XXVIIคีวปิดCupid~180.003874,8000.6180.1°0.00132003โชวัลเทอร์และ
ลิสซาวเวอร์
10XIVเบลินดาBelinda
90 ± 16
(128 × 64)
0.4975,2550.6235270.031°0.000071986ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
11XXVเพอร์ดิตาPerdita30 ± 60.01876,4200.6380.0°0.00121999คาร์คอชกา
(วอยเอจเจอร์ 2)
12XVพักPuck
162 ± 42.9086,0040.7618330.3192°0.000121985ซินนอตต์
(วอยเอจเจอร์ 2)
13XXVIแมบMab
~250.0197,7340.9230.1335°0.00252003โชวัลเทอร์และ
ลิสซาวเวอร์
14Vมิแรนดา Miranda
471.6 ± 1.4
(481 × 468 × 466)
65.9 ± 7.5129,3901.4134794.232°0.00131948ไคเปอร์
15Iแอเรียล Ariel
1,157.8 ± 1.2
(1162 × 1156 × 1155)
1,353 ± 120191,0202.5203790.260°0.00121851ลาสเซลล์
16IIอัมเบรียล Umbriel
1,169.4 ± 5.61,172 ± 135266,3004.1441770.205°0.?1851ลาสเซลล์
17IIIทิทาเนีย Titania
1,576.8 ± 1.23,527 ± 90435,9108.7058720.340°0.00111787เฮอร์เชล
18IVโอเบอรอน Oberon
1,522.8 ± 5.23,014 ± 75583,52013.4632390.058°0.00141787เฮอร์เชล
19XXIIฟรานซิสโกFrancisco~220.00724,276,000−266.56147.459°0.14592003 [6]ฮอลแมนและคณะ
20XVIแคลิแบนCaliban~720.257,231,000−579.73139.885°0.15871997แกลดแมนและคณะ
21XXสเตฟาโนStephano~320.0228,004,000−677.37141.873°0.22921999แกลดแมนและคณะ
22XXIทริงคูโลTrinculo~180.00398,504,000−749.24166.252°0.22002001ฮอลแมนและคณะ
23XVIIซิคอรักซ์Sycorax~1502.3012,179,000−1288.28152.456°0.52241997นิโคลสันและคณะ
24XXIIIมาร์การิตMargaret~200.005414,345,0001687.0151.455°0.66082003เชปเพิร์ดและ
ยิวอิตต์
25XVIIIพรอสเพอโรProspero~500.08516,256,000−1978.29146.017°0.44481999ฮอลแมนและคณะ
26XIXเซเทบัสSetebos~480.07517,418,000−2225.21145.883°0.59141999แคเวลาร์สและคณะ
27XXIVเฟอร์ดินานด์Ferdinand~200.005420,901,000−2805.51167.346°0.36822003ฮอลแมนและคณะ

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Sheppard2005
  2. 1 2 3 4 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Gazetteer
  3. 1 2 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Smith1986
  4. 1 2 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ nssdc
  5. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ Jacobson1998
  6. ตรวจพบในปี ค.ศ. 2001 ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2003
  1. doi:10.1086/426329
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  2. "Planet and Satellite Names and Discoverers". Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology. July 21, 2006. สืบค้นเมื่อ 2006-08-06.
  3. doi:10.1126/science.233.4759.43
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  4. Williams, Dr. David R. (2007-11-23). "Uranian Satellite Fact Sheet". NASA (National Space Science Data Center). สืบค้นเมื่อ 2008-12-20.
  5. doi:10.1086/300263
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand