ดาวบริวารของดาวพฤหัสบดี

ดาวพฤหัสบดีมีดาวบริวารเท่าที่ค้นพบและยืนยันแล้ว 97 ดวง จึงเป็นดาวเคราะห์ที่มีดวงจันทร์บริวารมากเป็นอันดับ 2 รองจากดาวเสาร์ ^[1] ดาวบริวารที่มีมวลมากที่สุด 4 ดวงหรือดวงจันทร์ของกาลิเลโอ ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1610 ถือเป็นวัตถุในระบบสุริยะกลุ่มแรก ๆ ที่ถูกค้นพบว่าโคจรรอบดาวดวงอื่นที่ไม่ใช่โลกหรือดวงอาทิตย์ นับตั้งแต่สิ้นสุดคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีดาวบริวารขนาดเล็กอีกเป็นจำนวนมากที่ถูกค้นพบและได้รับการตั้งชื่อตามชื่อคนรักหรือธิดาของเทพเจ้าจูปิเตอร์ของโรมัน (หรือเทพเจ้าซุสของกรีก)

ดาวบริวาร 8 ดวงของดาวพฤหัสบดีเป็นบริวารที่มีวงโคจรปกติ กล่าวคือ มีวงโคจรเกือบเป็นวงกลมไปในทางเดียวกับดาวดวงอื่น ๆ และเอียงทำมุมกับเส้นศูนย์สูตรของดาวพฤหัสบดีไม่มากนัก ดาวบริวารของกาลิเลโอทั้ง 4 ดวงมีลักษณะเป็นทรงกลม ดังนั้นดาวบริวารเหล่านี้อาจได้รับการจัดเป็นดาวเคราะห์แคระหากพวกมันโคจรรอบดวงอาทิตย์โดยตรง ส่วนดาวบริวารอีก 4 ดวงมีขนาดเล็กกว่าและอยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดีมากกว่าดาวบริวารของกาลิเลโอ เป็นแหล่งกำเนิดฝุ่นซึ่งคอยเสริมความหนาแน่นให้กับวงแหวนของดาวพฤหัสบดี

ดาวบริวารอื่น ๆ ที่เหลือเป็นบริวารขนาดเล็กซึ่งอยู่ห่างไกลจากดาวพฤหัสบดีมากกว่า จัดเป็นดาวบริวารผิดปกติ คือ มีความเอียงและความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจรสูง (วงโคจรไม่มีจุดศูนย์กลางจุดเดียวกันสม่ำเสมอ) บางดวงโคจรไปในทางเดียวกันและบางดวงโคจรสวนทางกับบริวารดวงอื่น ๆ ดาวบริวารเหล่านี้อาจเคยเป็นดาวเคราะห์น้อยที่โคจรรอบดวงอาทิตย์มาก่อน แต่ถูกอำนาจแรงโน้มถ่วงของดาวพฤหัสบดีจับไว้ในภายหลัง มีดาวบริวารที่เพิ่งถูกค้นพบ 16 ดวงในกลุ่มนี้ยังไม่ได้รับการตั้งชื่อ

ลักษณะ

ลักษณะทางกายภาพและลักษณะวงโคจรของดาวบริวารต่าง ๆ มีความแตกต่างกันอย่างมาก ดาวบริวารของกาลิเลโอทั้ง 4 ดวงมีเส้นผ่านศูนย์กลางยาวกว่า 3,000 กิโลเมตร ดวงที่ใหญ่ที่สุดคือ แกนีมีด เป็นวัตถุที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ (เมื่อไม่นับรวมดวงอาทิตย์และดาวเคราะห์ชั้นเอกทั้ง 8 ดวง) ในขณะที่ดาวบริวารดวงอื่น ๆ ทั้งหมดมีเส้นผ่านศูนย์กลางยาวน้อยกว่า 250 กิโลเมตรและส่วนใหญ่ยาวไม่เกิน 5 กิโลเมตร แม้แต่ยูโรปาซึ่งเป็นดาวบริวารที่เล็กที่สุดในกลุ่มกาลิเลโอ ยังมีมวลมากกว่ามวลของดาวบริวารนอกกลุ่มทั้งหมดรวมกันถึง 5,000 เท่า วงโคจรก็มีทั้งเกือบเป็นวงกลมสมบูรณ์ เอียง และเป็นวงรี หลายดวงยังโคจรไปในทิศทางตรงกันข้ามกับการหมุนของดาวพฤหัสบดีอีกด้วย เวลาที่ใช้โคจรรอบดาวพฤหัสบดีก็ต่างกันตั้งแต่ 7 ชั่วโมงโลก (ซึ่งน้อยกว่าเวลาที่ดาวพฤหัสบดีใช้หมุนรอบตัวเอง) จนถึงประมาณ 3 ปีโลกในดาวพฤหัสมีทอนาโดที่เราสามารถเห็นได้เป็นจุดๆและยังเป็นก๊าสอีกด้วย

ตารางรายชื่อดาวบริวาร

รายชื่อด้านล่างเป็นรายชื่อของดาวบริวารของดาวพฤหัสบดีเรียงตามคาบดาราคติ

อันดับ ^{[# 1]}	ลำดับ ค้นพบ ^{[# 2]}	ชื่อ	ภาษาอังกฤษ	เส้นผ่านศูนย์กลาง (ก.ม.)	มวล (10¹⁶ ก.ก.)	กึ่งแกนเอก (ก.ม.) ^[2]	คาบดาราคติ (วัน) ^[2]^{[# 3]}	ความเอียงของวงโคจร (°) ^[2]	ความเยื้องศูนย์กลาง ^[3]	ปีที่ค้นพบ ^[4]	ผู้ค้นพบ ^[4]	กลุ่ม ^{[# 4]}
1	XVI	มีทิส	Metis	60×40×34	~3.6	127 690	+7h 4m 29s	0.06°^[5]	0.000 02	1979	ซินนอตต์ (วอยเอเจอร์ 1)	รอบใน
2	XV	แอดรัสเทีย	Adrastea	20×16×14	~0.2	128 690	+7h 9m 30s	0.03°^[5]	0.0015	1979	จิวอิตต์ (วอยเอเจอร์ 2)	รอบใน
3	V	อมัลเทีย	Amalthea	250×146×128	208	181 366	+11h 57m 23s	0.374°^[5]	0.0032	1892	บาร์นาร์ด	รอบใน
4	XIV	ทีบี	Thebe	116×98×84	~43	221 889	+16h 11m 17s	1.076°^[5]	0.0175	1979	ซินนอตต์ (วอยเอเจอร์ 1)	รอบใน
5	I	ไอโอ	Io	3660.0×3637.4 ×3630.6	8 900 000	421 700	+1.769 137 786	0.050°^[5]	0.0041	1610	กาลิเลโอ	กาลิเลโอ
6	II	ยูโรปา	Europa	3121.6	4 800 000	671 034	+3.551 181 041	0.471°^[5]	0.0094	1610	กาลิเลโอ	กาลิเลโอ
7	III	แกนีมีด	Ganymede	5262.4	15 000 000	1 070 412	+7.154 552 96	0.204°^[5]	0.0011	1610	กาลิเลโอ	กาลิเลโอ
8	IV	คัลลิสโต	Callisto	4820.6	11 000 000	1 882 709	+16.689 018 4	0.205°^[5]	0.0074	1610	กาลิเลโอ	กาลิเลโอ
9	XVIII	เทมิสโต	Themisto	8	0.069	7 393 216	+129.87	45.762°	0.2115	1975/2000	โควาลและโรเมอร์/ เชปเพิร์ดและคณะ	เทมิสโต
10	XIII	เลดา	Leda	16	0.6	11 187 781	+241.75	27.562°	0.1673	1974	โควาล	ฮิมาเลีย
11	VI	ฮิมาเลีย	Himalia	170	670	11 451 971	+250.37	30.486°	0.1513	1904	เพอร์รีน	ฮิมาเลีย
12	X	ไลซิเทีย	Lysithea	36	6.3	11 740 560	+259.89	27.006°	0.1322	1938	นิโคลสัน	ฮิมาเลีย
13	VII	เอลารา	Elara	86	87	11 778 034	+261.14	29.691°	0.1948	1905	เพอร์รีน	ฮิมาเลีย
14	—	ดีอา	Dia	4	0.009 0	12 570 424	+287.93	27.584°	0.2058	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	ฮิมาเลีย
15	XLVI	คาร์โป	Carpo	3	0.004 5	17 144 873	+458.62	56.001°	0.2735	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์โป
16	—	S/2003 J 12		1	0.000 15	17 739 539	−482.69	142.680°	0.4449	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	?
17	XXXIV	ยูพอเรีย	Euporie	2	0.001 5	19 088 434	−538.78	144.694°	0.0960	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
18	—	S/2003 J 3		2	0.001 5	19 621 780	−561.52	146.363°	0.2507	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
19	—	S/2003 J 18		2	0.001 5	19 812 577	−569.73	147.401°	0.1569	2003	แกล็ดแมนและคณะ	อะแนงคี
20	XLII	เทลซิโนอี	Thelxinoe	2	0.001 5	20 453 753	−597.61	151.292°	0.2684	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
21	XXXIII	ยูแอนที	Euanthe	3	0.004 5	20 464 854	−598.09	143.409°	0.2000	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
22	XLV	เฮลิกี	Helike	4	0.009 0	20 540 266	−601.40	154.586°	0.1374	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
23	XXXV	ออร์ทอเซีย	Orthosie	2	0.001 5	20 567 971	−602.62	142.366°	0.2433	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
24	XXIV	ไอโอแคสตี	Iocaste	5	0.019	20 722 566	−609.43	147.248°	0.2874	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
25	—	S/2003 J 16		2	0.001 5	20 743 779	−610.36	150.769°	0.3184	2003	แกล็ดแมนและคณะ	อะแนงคี
26	XXVII	แพรกซิดิกี	Praxidike	7	0.043	20 823 948	−613.90	144.205°	0.1840	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
27	XXII	ฮาร์แพลิกี	Harpalyke	4	0.012	21 063 814	−624.54	147.223°	0.2440	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
28	XL	นีมี	Mneme	2	0.001 5	21 129 786	−627.48	149.732°	0.3169	2003	แกล็ดแมนและคณะ	อะแนงคี
29	XXX	เฮอร์มิปพี	Hermippe	4	0.009 0	21 182 086	−629.81	151.242°	0.2290	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี?
30	XXIX	ไทโอนี	Thyone	4	0.009 0	21 405 570	−639.80	147.276°	0.2525	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี
31	XII	อะแนงคี	Ananke	28	3.0	21 454 952	−642.02	151.564°	0.3445	1951	นิโคลสัน	อะแนงคี
32	—	S/2003 J 17		2	0.001 5	22 134 306	−672.75	162.490°	0.2379	2003	แกล็ดแมนและคณะ	คาร์มี
33	XXXI	ไอต์นี	Aitne	3	0.004 5	22 285 161	−679.64	165.562°	0.3927	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
34	XXXVII	เคลี	Kale	2	0.001 5	22 409 207	−685.32	165.378°	0.2011	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
35	XX	เทย์จิที	Taygete	5	0.016	22 438 648	−686.67	164.890°	0.3678	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
36	—	S/2003 J 19		2	0.001 5	22 709 061	−699.12	164.727°	0.1961	2003	แกล็ดแมนและคณะ	คาร์มี
37	XXI	แคลดีนี	Chaldene	4	0.007 5	22 713 444	−699.33	167.070°	0.2916	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
38	—	S/2003 J 15		2	0.001 5	22 720 999	−699.68	141.812°	0.0932	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	อะแนงคี?
39	—	S/2003 J 10		2	0.001 5	22 730 813	−700.13	163.813°	0.3438	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี?
40	—	S/2003 J 23		2	0.001 5	22 739 654	−700.54	148.849°	0.3930	2004	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
41	XXV	แอรินอมี	Erinome	3	0.004 5	22 986 266	−711.96	163.737°	0.2552	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
42	XLI	เออีดี	Aoede	4	0.009 0	23 044 175	−714.66	160.482°	0.6011	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
43	XLIV	คาลลิคอรี	Kallichore	2	0.001 5	23 111 823	−717.81	164.605°	0.2041	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี?
44	XXIII	แคลิกี	Kalyke	5	0.019	23 180 773	−721.02	165.505°	0.2139	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
45	XI	คาร์มี	Carme	46	13	23 197 992	−721.82	165.047°	0.2342	1938	นิโคลสัน	คาร์มี
46	XVII	คาลลีโรอี	Callirrhoe	9	0.087	23 214 986	−722.62	139.849°	0.2582	2000	แกล็ดแมนและคณะ	พาซิเฟอี
47	XXXII	ยูริโดมี	Eurydome	3	0.004 5	23 230 858	−723.36	149.324°	0.3769	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี?
48	XXXVIII	พาซิเทีย	Pasithee	2	0.001 5	23 307 318	−726.93	165.759°	0.3288	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
49	XLVIII	ซิลีนี	Cyllene	2	0.001 5	23 396 269	−731.10	140.148°	0.4115	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
50	XLVII	ยูเคลาดี	Eukelade	4	0.009 0	23 483 694	−735.20	163.996°	0.2828	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
51	—	S/2003 J 4		2	0.001 5	23 570 790	−739.29	147.175°	0.3003	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
52	VIII	พาซิเฟอี	Pasiphaë	60	30	23 609 042	−741.09	141.803°	0.3743	1908	แกล็ดแมนและคณะ	พาซิเฟอี
53	XXXIX	ฮิเจมอนี	Hegemone	3	0.004 5	23 702 511	−745.50	152.506°	0.4077	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
54	XLIII	อาร์คี	Arche	3	0.004 5	23 717 051	−746.19	164.587°	0.1492	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
55	XXVI	ไอซอโนอี	Isonoe	4	0.007 5	23 800 647	−750.13	165.127°	0.1775	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
56	—	S/2003 J 9		1	0.000 15	23 857 808	−752.84	164.980°	0.2761	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
57	—	S/2003 J 5		4	0.009 0	23 973 926	−758.34	165.549°	0.3070	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	คาร์มี
58	IX	ซิโนพี	Sinope	38	7.5	24 057 865	−762.33	153.778°	0.2750	1914	นิโคลสัน	พาซิเฟอี
59	XXXVI	สปอนดี	Sponde	2	0.001 5	24 252 627	−771.60	154.372°	0.4431	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
60	XXVIII	ออทอโนอี	Autonoe	4	0.009 0	24 264 445	−772.17	151.058°	0.3690	2002	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
61	XLIX	คอรี	Kore	2	0.001 5	23 345 093	−776.02	137.371°	0.1951	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
62	XIX	เมกาไคลตี	Megaclite	5	0.021	24 687 239	−792.44	150.398°	0.3077	2001	เชปเพิร์ดและคณะ	พาซิเฟอี
63	—	S/2003 J 2		2	0.001 5	30 290 846	−1 077.02	153.521°	0.1882	2003	เชปเพิร์ดและคณะ	?

↑ อันดับเรียงตามระยะทางเฉลี่ยจากดาวบริวารไปยังดาวพฤหัสบดี
↑ ลำดับเรียงตามเลขโรมัน เป็นลำดับที่เรียงตามการค้นพบดาวบริวารนั้น ๆ
↑ คาบการโคจรที่เป็นลบ แสดงว่าดาวนั้นโคจรทวนกับดาวดวงอื่นที่มีคาบเป็นบวก
↑ "?" แสดงถึงดาวบริวารที่ยังมีกลุ่มไม่แน่นอน

อ้างอิง

↑ "Solar System Bodies". JPL/NASA. สืบค้นเมื่อ 2008-09-09.
1 2 3 "Natural Satellites Ephemeris Service". IAU: Minor Planet Center. สืบค้นเมื่อ 2008-09-03. Note: some semi-major axis were computed using the µ value, while the eccentricities were taken using the inclination to the local Laplace plane
↑ Sheppard, Scott S. "Jupiter's Known Satellites". Departament of Terrestrial Magnetism at Carniege Institution for science. สืบค้นเมื่อ 2008-08-28.
1 2 "Gazetteer of Planetary Nomenclature". Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). U.S. Geological Survey. 2008-11-07. สืบค้นเมื่อ 2008-08-02.
1 2 3 4 5 6 7 8 Siedelmann P.K.; Abalakin V.K.; Bursa, M.; Davies, M.E.; de Bergh, C.; Lieske, J.H.; Obrest, J.; Simon, J.L.; Standish, E.M.; Stooke, P. ; Thomas, P.C. (2000). The Planets and Satellites 2000 (Report). IAU/IAG Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements of the Planets and Satellites. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-05-12. สืบค้นเมื่อ 2008-08-31.{{cite report}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)