ล็อกฮีด ซี-130 เฮอร์คิวลิส

ซี-130 เฮอร์คิวลิส
ซี-130 เฮอร์คิวลิส
ข้อมูลทั่วไป
บทบาท	ลำเลียงระดับยุทธวิธี
ชาติกำเนิด	สหรัฐ
บริษัทผู้ผลิต	ล็อกฮีด; ล็อกฮีด มาร์ติน
สถานะ	ยังมีสายการผลิต
ผู้ใช้งานหลัก	กองทัพอากาศสหรัฐ; กองนาวิกโยธินสหรัฐ; กองทัพอากาศอังกฤษ; ผู้ใช้รายอื่น
จำนวนที่ผลิต	2,500+ ลำในปี 2015
ประวัติ
เริ่มใช้งาน	1956
สายการผลิต	ซี-130เจ ซูเปอร์เฮอร์คิวลิส

ล็อกฮีด ซี-130 เฮอร์คิวลิส (อังกฤษ: Lockheed C-130 Hercules) เป็นเครื่องบินลำเลียงทางทหารแบบสี่เครื่องยนต์เทอร์โบพร็อพ สี่ใบพัด ที่พัฒนาโดยบริษัทล็อกฮีดแอร์คราฟท์ บินครั้งแรกเมื่อ 23 สิงหาคม 1954 และเข้าประจำการในกองทัพอากาศสหรัฐในปี 1956 เครื่องบินซี-130 ได้รับการออกแบบให้มีสมรรถนะการขึ้น–ลงระยะสั้น สามารถปฏิบัติการบนรันเวย์ที่ไม่ได้ลาดยางหรือทุรกันดาร จึงเหมาะสมกับภารกิจลำเลียงในเขตสงครามและพื้นที่ประสบภัยพิบัติ

ด้วยโครงสร้างที่แข็งแรงและการออกแบบที่ยืดหยุ่น ซี-130 ได้รับการพัฒนาเป็นรุ่นย่อยจำนวนมาก รองรับภารกิจหลากหลาย เช่น การลำเลียงพลและยุทโธปกรณ์ การส่งกำลังทางอากาศ การเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ การลาดตระเวน และการกู้ภัย ยิ่งไปกว่านั้นยังมีรุ่นพิเศษ เช่น เอซี-130 (เครื่องบินโจมตีภาคพื้นดินติดอาวุธหนัก), เคซี-130 (เครื่องบินเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ), และ เอชซี-130 (สำหรับกู้ภัยค้นหา) หนึ่งในรุ่นที่โดดเด่นที่สุดคือ ซี-130เจ ซูเปอร์เฮอร์คิวลิส ซึ่งติดตั้งเครื่องยนต์ใหม่กว่า พร้อมระบบอิเล็กทรอนิกส์การบินแบบทันสมัย ทำให้มีประสิทธิภาพสูงกว่าเดิมทั้งด้านพิสัย ความเร็ว และความประหยัดเชื้อเพลิง

ตลอดเวลากว่า 70 ปีของการใช้งาน ซี-130 ได้เข้าร่วมปฏิบัติการในสงครามเกือบทุกภูมิภาคของโลก ตั้งแต่วิกฤตการณ์คลองสุเอซ สงครามเวียดนาม สงครามอิรัก และสงครามอัฟกานิสถาน รวมทั้งมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากเหตุการณ์สึนามิและแผ่นดินไหวหลายครั้ง ปัจจุบัน ซี-130 ยังคงเป็นเครื่องบินลำเลียงที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก โดยมีกว่า 60 ประเทศใช้งาน และยังคงผลิตต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน

การพัฒนา

เบื้องหลังและความต้องการ

สงครามเกาหลีชี้ให้เห็นว่า เครื่องบินลำเลียงขับเคลื่อนด้วยลูกสูบที่ใช้มาตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ไม่ว่าจะเป็น C-119 Flying Boxcar, C-47 Skytrain และ C-46 Commando ไม่เพียงพอต่อความต้องการอีกต่อไป เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 1951 กองทัพอากาศสหรัฐได้ออกข้อกำหนดคุณสมบัติทั่วไปสำหรับเครื่องบินลำเลียงรุ่นใหม่ โดยเชิญบริษัท Boeing, Douglas, Fairchild, Lockheed, Martin, Chase Aircraft, North American, Northrop และ Airlifts เข้าร่วมการเสนอแบบ

เครื่องบินลำเลียงรุ่นใหม่นี้ถูกกำหนดให้สามารถบรรทุกผู้โดยสาร 92 คน ทหารราบพร้อมรบ 72 นาย หรือพลร่ม 64 นาย ภายในห้องเก็บสัมภาระที่มีความยาวประมาณ 12 เมตร สูง 2.7 เมตร และกว้าง 3 เมตร แตกต่างจากเครื่องบินลำเลียงที่พัฒนามาจากเครื่องบินโดยสารพลเรือน รุ่นใหม่นี้ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อการลำเลียงในสมรภูมิ โดยมีประตูบรรทุกแบบบานพับที่ท้ายลำตัวสำหรับการขนถ่ายสัมภาระ

มีการนำระบบขับเคลื่อนแบบเทอร์โบพร็อพมาใช้ ซึ่งพัฒนาเป็นเครื่องยนต์ Allison T56 สำหรับ C-130 เครื่องยนต์ชนิดนี้มีระยะปฏิบัติการที่ไกลกว่าเครื่องยนต์ไอพ่นเทอร์โบ เนื่องจากใช้น้ำมันเชื้อเพลิงน้อยกว่า อีกทั้งยังให้กำลังมากกว่ามากเมื่อเทียบกับเครื่องยนต์ลูกสูบ อย่างไรก็ตาม การออกแบบระบบขับเคลื่อนของ T56 ที่เชื่อมใบพัดเข้ากับคอมเพรสเซอร์ มีความเสี่ยงที่จะทำให้โครงสร้างของเครื่องบินเสียหายหากเครื่องยนต์ขัดข้อง ดังนั้นจึงต้องติดตั้งระบบรักษาความปลอดภัยเพื่อลดแรงต้านอากาศที่มากเกินไปจากใบพัดที่ยังหมุนอยู่

เดินสายการผลิต

ท้ายที่สุด แบบของบริษัทล็อกฮีดก็ชนะการคัดเลือกเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 1951 และได้รับการกำหนดชื่อแบบว่า "โมเดล 82" รุ่นผลิตจริงรุ่นแรกคือ C-130A ซึ่งขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์เทอร์โบพร็อพ Allison T56-A-9 พร้อมใบพัดสามแฉก และยังคงใช้ส่วนหัวลำตัวแบบทู่เหมือนเครื่องต้นแบบ การส่งมอบเริ่มขึ้นในเดือนธันวาคม 1956 และดำเนินต่อไปจนกระทั่งมีการนำรุ่น C-130B มาใช้งานในปี 1959

การใช้งานจริง

C-130 ได้พิสูจน์คุณค่าของตนตั้งแต่เข้าประจำการในปี 1956 โดยเริ่มใช้งานในกองทัพอากาศสหรัฐ ภารกิจหลักช่วงแรกคือการลำเลียงกำลังพลและยุทโธปกรณ์ แต่ไม่นานนักก็ถูกปรับใช้ในงานพิเศษหลายด้าน ตั้งแต่การลาดตระเวน การสงครามอิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงการทิ้งระเบิดพิเศษ ตัวอย่างเช่น เครื่อง RC-130A ถูกดัดแปลงเพื่อตรวจจับสัญญาณ และบางลำถูกใช้ในภารกิจถ่ายภาพทางอากาศในยุโรปและเอเชีย

C-130 กลายเป็นกำลังหลักในสงครามเย็น โดยมีบทบาททั้งในปฏิบัติการสงครามเวียดนาม เช่น โครงการค้างคาวตาบอดในปี 1966 จากฐานบินอุบลราชธานี เพื่อทิ้งพลุส่องสว่างและควบคุมการโจมตีทางอากาศรวมถึงปฏิบัติการลับอย่างการโปรยสารเคมีเพื่อสกัดเส้นทางขนส่งของฝ่ายคอมมิวนิสต์ ขณะเดียวกันยังถูกนำไปใช้ในปฏิบัติการกู้ภัยที่มีชื่อเสียง เช่น ปฏิบัติการดรากอนรูจ ในคองโกปี 1964 และการจู่โจมช่วยเหลือตัวประกันที่ เอนเทบเบ ประเทศยูกันดาในปี 1976

จุดเด่นอีกประการคือความสามารถในการดัดแปลงเพื่อภารกิจเฉพาะ เช่น การที่ปากีสถานปรับ C-130 เป็นเครื่องทิ้งระเบิดในสงครามอินเดีย-ปากีสถาน ค.ศ. 1965 หรือการที่สหรัฐใช้ในโครงการ Commando Vault ทิ้งระเบิดขนาด 10,000 ปอนด์เพื่อเปิดพื้นที่ลงจอดเฮลิคอปเตอร์ในเวียดนาม รวมถึงภารกิจลับอย่าง Operation Heavy Tea ที่ลักลอบติดตั้งเซ็นเซอร์ใกล้ฐานทดลองนิวเคลียร์ของจีนในปี 1969

C-130 ยังถูกใช้งานในสงครามสมัยใหม่อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่สงครามฟอล์กแลนด์ในปี 1982 สงครามอ่าวเปอร์เซียในปี 1991 การรุกรานอัฟกานิสถานในปี 2001 และสงครามอิรักปี 2003 โดยมีบทบาทตั้งแต่การขนส่ง การเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ ไปจนถึงการยิงสนับสนุนด้วยปืนใหญ่บินได้อย่าง AC-130 นอกจากนี้ เครื่องยังถูกประเทศพันธมิตรเนโทและพันธมิตรอื่น ๆ ใช้งานร่วมปฏิบัติการทางทหารอยู่เสมอ

ความสามารถในการปรับตัวสูงทำให้ C-130 เป็นมากกว่าเครื่องบินลำเลียง แต่คือ “ม้าใช้งานสารพัดประโยชน์” ที่ยังคงมีบทบาทในกองทัพโลกจนถึงปัจจุบัน โดยยังถูกพัฒนาต่อในรุ่นใหม่อย่าง C-130J และถูกบรรจุเข้าประจำการในกองทัพมากกว่า 70 ประเทศ

รุ่นย่อย

รุ่นย่อยทั่วไป

C-130A: รุ่นแรกสุด เริ่มเข้าประจำการในปี 1956 ใช้เครื่องยนต์ Allison T56-A-9 ใบพัดสามแฉก มีหัวลำตัวแบบทู่เช่นเดียวกับเครื่องต้นแบบ แม้จะมีสมรรถนะด้านการขนส่งที่ดี แต่ก็พบข้อจำกัดเรื่องพิสัยบิน จึงต้องเพิ่มถังเชื้อเพลิงเพิ่มระยะการปฏิบัติการ
C-130B: เปิดตัวในปี 1959 เพิ่มความจุเชื้อเพลิงและเปลี่ยนใบพัดเป็นสี่แฉก ทำให้บินไกลขึ้น นอกจากนี้ยังมีการปรับปรุงระบบโครงสร้างปีกและระบบอิเล็กทรอนิกส์บางส่วน ทำให้เป็นรุ่นที่มีความน่าเชื่อถือมากขึ้นสำหรับภารกิจทั้งขนส่งและสนับสนุนทางยุทธวิธี
C-130D: เป็นรุ่นพิเศษที่ดัดแปลงมาจาก C-130A เพื่อตอบสนองการปฏิบัติการในเขตขั้วโลกและพื้นที่ที่ปกคลุมด้วยหิมะ รุ่นนี้ติดตั้งแท่นสกีขนาดใหญ่ ทำให้สามารถขึ้น–ลงบนพื้นน้ำแข็งหรือหิมะได้โดยตรง
C-130E: เปิดตัวในปี 1962 พัฒนาขึ้นเพื่อรองรับการบินระยะไกล เพิ่มถังเชื้อเพลิงภายในปีก และปรับปรุงเครื่องยนต์ให้มีแรงขับสูงกว่าเดิม รุ่นนี้กลายเป็นกำลังหลักของกองทัพอากาศสหรัฐและพันธมิตร NATO ในช่วงสงครามเย็น
C-130F: เป็นรุ่นสำหรับกองทัพเรือสหรัฐและนาวิกโยธินสหรัฐ ปรับระบบสื่อสารและอุปกรณ์ให้เหมาะกับการปฏิบัติการทางทะเล
C-130G: สำหรับกองทัพเรือสหรัฐเช่นกัน โดยมีโครงสร้างเสริมความแข็งแรงกว่ารุ่นก่อนหน้า
C-130H: เปิดตัวช่วงทศวรรษ 1970 ได้รับการปรับปรุงเป็นเครื่องยนต์ Allison T56-A-15 ใบพัดสี่แฉก และระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ทันสมัยขึ้น เพิ่มสมรรถนะด้านน้ำหนักบรรทุกและความประหยัดเชื้อเพลิง ซึ่งกลายเป็นรุ่นย่อยที่ใช้แพร่หลายที่สุดทั่วโลก
C-130I: รุ่นส่งออกสำหรับกองทัพอากาศอิสราเอล มีพื้นฐานจาก C-130E
C-130J: ชื่อว่า ซูเปอร์เฮอร์คิวลิส เปิดตัวในทศวรรษ 1990 ใช้เครื่องยนต์ Rolls-Royce AE 2100D3 พร้อมใบพัดหกแฉกแบบคอมโพสิต มีระบบอิเล็กทรอนิกส์และห้องนักบินแบบดิจิทัล เพิ่มประสิทธิภาพด้านความเร็ว ระยะทาง และการบรรทุก เป็นรุ่นที่ยังคงสายการผลิตต่อเนื่องและได้รับความนิยมสูงสุดในศตวรรษที่ 21
C-130K: รุ่นส่งออกสำหรับกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร

รุ่นย่อยเฉพาะทาง

AC-130: รุ่นโจมตีภาคพื้นดิน ที่ติดตั้งปืนใหญ่และปืนกลอัตโนมัติ เช่น ปืน 105 มม, 40 มม และ 25 มม พร้อมระบบเล็งเป้าหมายด้วยเซนเซอร์อินฟราเรดและเรดาร์ ทำหน้าที่การสนับสนุนทางอากาศโดยใกล้ชิดมีชื่อเสียงจากการปฏิบัติการในเวียดนาม อิรัก และอัฟกานิสถาน
DC-130: รุ่นควบคุมและบรรทุกโดรนสอดแนม Ryan Firebee ไว้บนปีก สามารถปล่อยและควบคุมโดรนในระหว่างบิน
EC-130: รุ่นศูนย์ควบคุมทางอากาศและสงครามอิเล็กทรอนิกส์ ใช้ข่มและตัดขาดระบบสื่อสารของข้าศึก
HC-130: รุ่นค้นหาและกู้ภัย รวมถึงการเติมเชื้อเพลิงทางอากาศให้กับเฮลิคอปเตอร์ ใช้สนับสนุนภารกิจของหน่วยกู้ภัยและหน่วยรบพิเศษ
MC-130: รุ่นสำหรับหน่วยรบพิเศษหรือปฏิบัติการลับ เช่น การลำเลียงหน่วยรบ การเติมเชื้อเพลิงให้กับเฮลิคอปเตอร์ของหน่วยรบพิเศษ และการสนับสนุนปฏิบัติการแทรกซึมในดินแดนข้าศึก
RC-130: รุ่นลาดตระเวนและรวบรวมข่าวกรอง โดยมีการติดตั้งอุปกรณ์ถ่ายภาพและเรดาร์สอดแนม ใช้ตรวจสอบพื้นที่กว้างทั้งกลางวันและกลางคืน รวมถึงการทำแผนที่ทางการทหาร
WC-130: รุ่นตรวจอากาศ โดยเฉพาะการบินเข้าสู่พายุเฮอริเคนและพายุโซนร้อน ติดตั้งเซนเซอร์ตรวจวัดสภาพอากาศ, โดรปโซนสำหรับปล่อยลงไปวัดความชื้น ความกดอากาศ และอุณหภูมิ

ประเทศผู้ใช้งาน

รายละเอียด ล็อกฮีด ซี-130 เฮอร์คิวลิส (รุ่นเดิม)

ลูกเรือ 5 นาย (นักบินสองนาย พลนำร่อง วิศวกรการบิน และพลลำเลียง)
ความจุ
- ผู้โดยสาร 92 คน หรือ
- ทหารพลร่ม 64 นาย หรือ
- ผู้ได้รับบาดเจ็บพร้อมเปล 72 คนพร้อมแพทย์ 2 นาย หรือ
- ฮัมวี 2-3 คัน หรือ
- ยานเกราะทหารราบ เอ็ม113 1 คัน
น้ำหนักอาวุธ 20,000 กิโลกรัม
ความยาว 28.8 เมตร
ระยะระหว่างปลายปีกทั้งสอง 40.4 เมตร
ความสูง 11.6 เมตร
พื้นที่ปีก 162.1 ตารางเมตร
น้ำหนักเปล่า 34,400 กิโลกรัม
น้ำหนักวิ่งขึ้นสูงสุด 70,300 กิโลกรัม
ขุมกำลัง เครื่องยนต์เทอร์โบใบพัดอัลลิสัน ที56-เอ-15 4เครื่องยนต์ ให้กำลังเครื่องละ 4,590 แรงม้า
ความเร็วสูงสุด 592 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
เพดานบินใช้งาน 28,000 ฟุต
อัตราการไต่ระดับ 1,830 ฟุตต่อนาที
พิสัย 3,800 กิโลเมตร

^[2]^[3]^[4]^[5]^[6]

อ้างอิง

↑ Boyne, Walter J. (August 2004). "The Immortal Hercules" (PDF). Air Force Magazine. 87 (8). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-11-20. สืบค้นเมื่อ 2009-07-10.
↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ ซี-130
↑ Frawley, Gerard. The International Directory of Military Aircraft, 2002/03, p. 108. Fyshwick, ACT, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd, 2002. ISBN 1-875671-55-2.
↑ USAF C-130 Hercules fact sheet. USAF, September 2008.
↑ Donald, David, ed. "Lockheed C-130 Hercules". The Complete Encyclopedia of World Aircraft. Barnes & Nobel Books, 1997. ISBN 0-7607-0592-5.
↑ Eden, Paul. "Lockheed C-130 Hercules". Encyclopedia of Modern Military Aircraft. Amber Books, 2004. ISBN 1-904687-84-9.

ดูเพิ่ม

การพัฒนาที่เกี่ยวข้อง

อากาศยานที่เทียบเท่า

แอนโตนอฟ แอน-12

แหล่งข้อมูลอื่น

[afm-1] Boyne, Walter J. (August 2004). "The Immortal Hercules" (PDF). Air Force Magazine. 87 (8). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-11-20. สืบค้นเมื่อ 2009-07-10.

[ซี-130-2] อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ ซี-130

[Frawley_Military-3] Frawley, Gerard. The International Directory of Military Aircraft, 2002/03, p. 108. Fyshwick, ACT, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd, 2002. ISBN 1-875671-55-2.

[USAF_fact-4] USAF C-130 Hercules fact sheet. USAF, September 2008.

[Donald-5] Donald, David, ed. "Lockheed C-130 Hercules". The Complete Encyclopedia of World Aircraft. Barnes & Nobel Books, 1997. ISBN 0-7607-0592-5.

[Eden-6] Eden, Paul. "Lockheed C-130 Hercules". Encyclopedia of Modern Military Aircraft. Amber Books, 2004. ISBN 1-904687-84-9.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]