ประเทศโปแลนด์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สาธารณรัฐโปแลนด์
Rzeczpospolita Polska (โปแลนด์)
ธงชาติ ตราแผ่นดิน
คำขวัญพระเจ้า เกียรติยศ บ้านเกิด
เพลงชาติมาซูแร็กดอมบรอฟสกีแยกอ
เมืองหลวง
(และเมืองใหญ่สุด)
วอร์ซอ
52°13′N 21°02′E / 52.217°N 21.033°E / 52.217; 21.033
ภาษาราชการ ภาษาโปแลนด์[1]
การปกครอง ประชาธิปไตยระบบรัฐสภา
 -  ประธานาธิบดี อันด์แชย์ ดูดา
 -  นายกรัฐมนตรี แอวา กอปัตช์
เอกราช จากรัสเซีย 
 -  สถาปนา พ.ศ. 1509 
 -  ประกาศ คริสต์ศตวรรษ 10 
 -  เป็นที่ยอมรับ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461 
เข้าร่วมสหภาพยุโรป 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2547
พื้นที่
 -  รวม 312,679 ตร.กม. (70)
123 ตร.ไมล์ 
 -  แหล่งน้ำ (%) 2.65%
ประชากร
 -  2549 (ประเมิน) 38,635,144 (31)
 -  2557 (สำมะโน) 38,485,779 (2014)[2] 
 -  ความหนาแน่น 123 คน/ตร.กม. (90)
319.9 คน/ตร.ไมล์
จีดีพี (อำนาจซื้อ) 2548 (ประมาณ)
 -  รวม 514.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (24)
 -  ต่อหัว 13,300 ดอลลาร์สหรัฐ (51)
HDI (2546) 0.858 (สูง) (36)
สกุลเงิน ซวอตือ (PLN)
เขตเวลา CET (UTC+1)
 •  ฤดูร้อน (DST) CEST (UTC+2)
โดเมนบนสุด .pl (และ .eu ในฐานะส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป)
รหัสโทรศัพท์ 48
1ภาษาเบลารุส ภาษาแคสซูเบีย ภาษาเยอรมัน และภาษายูเครน ใช้ในสำนักงานเทศบาล 5 แห่ง แต่ก็ไม่จัดว่าเป็นภาษาราชการในระดับประเทศ
2The adoption of Christianity in Poland is seen by many Poles, regardless of their religious affiliation, as one of the most significant national historical events

โปแลนด์ (อังกฤษ: Poland; โปแลนด์: Polska) หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐโปแลนด์ (อังกฤษ: Republic of Poland; โปแลนด์: Rzeczpospolita Polska) เป็นประเทศในตอนกลางของยุโรป เขตแดนด้านตะวันตกจรดเยอรมนี ทางใต้จรดสาธารณรัฐเช็กและสโลวาเกีย ทางตะวันออกจรดยูเครนและเบลารุส ส่วนทางเหนือจรดทะเลบอลติก ลิทัวเนีย และแคว้นคาลีนินกราดของรัสเซีย โปแลนด์เคยเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซีย

รัฐโปแลนด์ก่อตั้งเมื่อมากกว่า 1,000 ปีก่อนภายใต้ราชวงศ์เปียสต์ (Piast dynasty) และถึงยุคทอง ตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 16 ภายใต้ราชวงศ์ยาเกียลลอน (Jagiellonian dynasty) เป็นยุคที่โปแลนด์เป็นหนึ่งในประเทศที่ร่ำรวยและมีอำนาจมากที่สุดในยุโรป ในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2334 สภาล่าง (Sejm เซย์ม) ของเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย ได้เลือกรับรัฐธรรมนูญพฤษภาคมของโปแลนด์ (May Constitution of Poland) รัฐธรรมนูญร่างฉบับแรกของยุโรป และฉบับที่ 2 ของโลก ตามหลังรัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกา

หลังจากนั้นไม่นาน โปแลนด์ได้ถูกแบ่งเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซีย ออสเตรีย และ ราชอาณาจักรปรัสเซีย ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 1 โปแลนด์มีสถานะเป็นราชอาณาจักร และได้รับเอกราชในปี พ.ศ. 2461 หลังสิ้นสุดสงครามโลก ภายใต้ยุคสาธารณรัฐที่ 2 (Second Polish Republic) หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 โปแลนด์กลายเป็นรัฐบริวารที่เป็นคอมมิวนิสต์ของสหภาพโซเวียตภายใต้สาธารณรัฐประชาชน (People's Republic of Poland) ในพ.ศ. 2532 การเลือกตั้งกึ่งเสรีครั้งแรกในโปแลนด์ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดการดิ้นรนเพื่อเสรีภาพของขบวนการโซลิดาริตี (Solidarity movement) และเป็นการพ่ายแพ้ของผู้นำคอมมิวนิสต์ของโปแลนด์ (โดยก่อนหน้านี่ผู้นำคอมมิวนิสต์ของโปแลนด์ใด้ประกาศใช้กฎอัยการศึกเพื่อปราบการดิ้นรนเพื่อเสรีภาพของขบวนการโซลิดาริตีในปีพ.ศ. 2524 ) มีการก่อตั้งสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 3 (Third Polish Republic) ในปัจจุบัน ตามด้วยการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ในปี พ.ศ. 2540 ในปี พ.ศ. 2542 โปแลนด์ได้เข้าร่วมองค์การนาโต และในปี พ.ศ. 2547 ได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป

ภูมิศาสตร์[แก้]

ที่ตั้ง ตั้งอยู่ใจกลางทวีปยุโรป มีพรมแดนติด 7 ประเทศ ได้แก่ ทิศเหนือจรดรัสเซีย (แคว้นคาลีนินกราด) ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและทิศตะวันออกจรดลิทัวเนีย เบลารุส และยูเครน ทิศใต้จรดสโลวาเกียและสาธารณรัฐเช็ก ทิศตะวันตกจรดเยอรมนี และทิศเหนือจรดทะเลบอลติก

ภูมิประเทศ เป็นพื้นที่ราบเกือบทั้งประเทศ นอกจากบริเวณชายแดนทางใต้เป็นทิวเขาตาตรา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาคาร์เพเทียและภูเขาซูดีทีส ซึ่งมียอดเขาสูงที่สุดคือยอด Rysy สูงจากระดับน้ำทะเล 8,200 ฟุต เป็นพรมแดนธรรมชาติกั้นระหว่างโปแลนด์กับสโลวาเกีย โปแลนด์มีแม่น้ำสายสำคัญคือ แม่น้ำโอเดอร์ที่อยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ และแม่น้ำวิสตูลาที่อยู่ทางตะวันออกของประเทศ

ประวัติศาสตร์[แก้]

ดูบทความหลักที่: ประวัติศาสตร์โปแลนด์

ยุคก่อนประวัติศาสตร์[แก้]

ยุคกลาง[แก้]

ร่วมสมัย[แก้]

โปแลนด์เคยเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต ในการรบวอร์ซอ โปแลนด์ต้องสู้กับสหภาพโซเวียตที่มีทหารมากกว่าถึงห้าเท่า แต่ทหารโปแลนด์ที่รักชาติก็สามารถขับไล่รัสเซียออกไปได้ ต่อมาโปแลนด์เกิดความขัดแย้งภายในประเทศ นาซีเยอรมนีได้เรียกร้องผนวกท่าเรือเสรีดานซิกแต่โปแลนด์ปฏิเสธ นาซีเยอรมนีกับสหภาพโซเวียตได้ทำสนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพและร่วมมือกันเข้ายึดครองโปแลนด์ ในปี พ.ศ. 2482 โดยเยอรมนีจะเข้ายึดด้านตะวันตก ส่วนสหภาพโซเวียตจะเข้ายึดด้านตะวันออก แต่รัฐบาลของโปแลนด์ได้หลบลี้ภัยไปยังประเทศอักกฤษและจัดตั้งเป็นรัฐบาลพลัดถิ่นทำการต่อสู้กับนาซีเยอรมนีต่อไป

ในระหว่างอยู่ภายใต้การครอบครองของนาซีเยอรมัน นาซีได้ทำการกวาดต้อนชาวยิวในโปแลนด์หลายล้านคนไปยังค่ายกักกัน โดยเฉพาะค่ายกักกันเอาชวิตซ์ และทำการสังหารหมู่อย่างโหดและทารุณ ต่อมาในปี 1945 กองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียตได้เข้ายึดครองโปแลนด์และได้ให้ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ หลังสงครามโลกครั้งที่สองและสงครามเย็น ประเทศโปแลนด์ได้เป็นหนึ่งในสมาชิกของประเทศในยุโรปตะวันออกที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์

การเมือง[แก้]

บริหาร[แก้]

ดูบทความหลักที่: รัฐบาลโปแลนด์

นิติบัญญัติ[แก้]

ดูบทความหลักที่: รัฐสภาโปแลนด์

ตุลาการ[แก้]

ดูบทความหลักที่: กฎหมายโปแลนด์

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

โปแลนด์แบ่งเขตการปกครองระดับบนสุดออกเป็น 16 จังหวัด (โปแลนด์: województwa) ได้แก่

จังหวัด เมืองหลัก
ชื่อภาษาโปแลนด์ ชื่อภาษาอังกฤษ
กูยาวือ-ปอมอแช กูยาวือ-พอเมอเรเนีย บึดก็อชตช์ / ทอรูน
ชฟีแยนตือ-กชึช โฮลีครอสส์ กีแยลต์แซ
ชล็อนสก์ ไซลีเซีย คาโตวีตเซ
ดอลนือชล็อนสก์ โลว์เออร์ไซลีเซีย วรอตสวัฟ
ปอดลาแช พอดลาเคีย เบียวิสตอค
ปอตการ์ปาแช ซับคาร์เพเทีย เชชูฟ
ปอมอแช พอเมอเรเนีย กดัญสก์
ปอมอแชซาคอดแญ เวสต์พอเมอเรเนีย ชแชชิน
มาซอฟแช แมโซเวีย วอร์ซอ
มาวอปอลสกา เลสเซอร์โปแลนด์ กรากุฟ
ลูบลิน ลูบลิน ลูบลิน
ลูบุช ลูบุช กอร์ซูฟเวียลคอปอลสกี / แชลอนากูรา
วาร์เมีย-มาซูรือ วาร์เมีย-มาซูเรีย ออลชติน
วีแยลกอปอลสกา เกรตเตอร์โปแลนด์ พอซนาน
วูช วูช วูช
ออปอแล ออปอแล ออปอแล

การปกครองในระดับรองลงไปจากจังหวัดได้แก่

  • เทศมณฑล (powiaty) แบ่งเป็น
    • เทศมณฑลท้องถิ่น (powiaty ziemskie) 314 แห่ง และ
    • เทศมณฑลนคร (powiaty grodzkie) 65 แห่ง
  • เทศบาล (gminy) 2,478 แห่ง

เศรษฐกิจ[แก้]

เกษตรกรรม[แก้]

อุตสาหกรรม[แก้]

การพัฒนาทางเศรษฐกิจ[แก้]

การท่องเที่ยว[แก้]

โครงสร้างพื้นฐาน[แก้]

คมนาคมและโทรคมนาคม[แก้]

วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี[แก้]

การศึกษา[แก้]

สาธารณสุข[แก้]

ประชากร[แก้]

เชื้อชาติ[แก้]

ประชากร 38.5 ล้านคน เป็นชาวโปแลนด์ร้อยละ 98 อีกร้อยละ 2 มีเชื้อสายเยอรมัน เบลารุส ยูเครน ลิทัวเนีย และอื่น ๆ

ศาสนา[แก้]

ภาษา[แก้]

กีฬา[แก้]

วัฒนธรรม[แก้]

วรรณกรรม[แก้]

สถาปัตยกรรม[แก้]

อาหาร[แก้]

ดนตรี[แก้]

ภาพยนตร์[แก้]

สื่อสารมวลชน[แก้]

วันหยุด[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Belarusian, Cassubian, German and Ukrainian are used in five communal offices; however, they are not official languages.
    3^ The adoption of Christianity in Poland is seen by many Poles, regardless of their religious affiliation, as one of the most significant national historical events.
  2. Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [1]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ภาพยนตร์ (on-line)
ข้อมูลทั่วไป
วัฒนธรรม
การท่องเที่ยว