โจโฉ

หน้านี้เป็นชื่อบุคคลจีน โดยนามสกุลคือ โจ (曹)

โจโฉ
จักรพรรดิแห่งวุยก๊ก
สถานที่ประสูติ	เมืองโป๋โจว มณฑลอันฮุย ประเทศจีน
สวรรคต	พ.ศ. 763
สถานที่สวรรคต	เมืองลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน ประเทศจีน
จักรพรรดิองค์ถัดไป	โจผี
พระนาม
อักษรจีนตัวเต็ม	曹操
อักษรจีนตัวย่อ	曹操
พินอิน	Cáo Cāo
สำเนียงจีนกลาง	เฉาเชา
สำเนียงจีนฮกเกี้ยน	โจโฉ
สัทอักษรแบบเวด-ไจลส์	Ts'ao² Ts'ao¹
พระนามรอง	เมิ่งเต๋อ (孟德)
พระสมัญญานาม	หวู่ (武)
ยุคในประวัติศาสตร์	ยุคสามก๊ก
ชื่อวัดประจำตระกูล	หวู่ตี้ (武帝) "ยุทธราช" ไท่จู่ (太祖)"พระเจ้าปู่"
พระนามอื่น ๆ	พระนามขณะทรงพระเยาว์ อาหมาน (阿瞞) จี๋ลี่ (吉利)

โจโฉ (อังกฤษ: Cao Cao ; จีนตัวเต็ม: 曹操; จีนตัวย่อ: 曹操; พินอิน: Cáo Cāo; เวด-ไจลส์: Ts'ao² Ts'ao¹) หรือ สมเด็จพระจักรพรรดิเว่ยอู่ตี้ เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก ที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก มีชีวิตอยู่ระหว่าง พ.ศ. 698 - พ.ศ. 763 เกิดที่เมืองโป๋โจว มณฑลอันฮุย มีชื่อรองว่าเมิ่งเต๋อ เป็นบุตรบุญธรรมของโจโก๋ อดีตหัวหน้าขันทีในวังหลวง ในวัยเด็กเป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถ ได้รับการเสนอชื่อให้เป็นรองเจ้าเมืองเมื่ออายุได้ 20 ปี เป็นขุนศึก แม่ทัพและผู้สำเร็จราชการแผ่นดินคนสุดท้าย ในราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของประเทศจีน ในภายหลังโจโฉได้ก่อตั้งวุยก๊ก ซึ่งเป็นหนึ่งในสามอาณาจักรของยุคสามก๊ก

สามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ได้บรรยายลักษณะนิสัยของโจโฉไว้ว่า เป็นผู้ที่มีนิสัยโหดเหี้ยมและทะเยอทยาน เจ้าเล่ห์เพทุบายในการวางแผน มีเหตุผลในบางครั้ง ผูกใจคนเก่ง มีศิลปะในการเลือกใช้คนสูง บริหารจัดการเก่ง มีความเป็นผู้นำ ซึ่งหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้กล่าวว่า ยิ่งอ่าน ยิ่งรักน้ำใจโจโฉ และกลายเป็นที่มาของหนังสือชื่อโจโฉ นายกฯ ตลอดกาล ด้วยลักษณะของมุมมองโจโฉในอีกแง่หนึ่ง และให้บุคคลฝ่ายจ๊กก๊กเช่นเล่าปี่ กวนอูและเตียวหุย มีลักษณะนิสัยตรงข้ามโจโฉแทน

พระราชประวัติ

โจโฉเริ่มต้นชีวิตทางทหารด้วยการเป็นหนึ่งในแม่ทัพของฝ่ายราชวงศ์ฮั่นที่ออกปราบกบฏโจรโพกผ้าเหลืองซึ่งมีเตียวก๊กเป็นหัวหน้า ซึ่งมี พระเจ้าเลนเต้เป็นจักรพรรดิ แซ่เดิมคือแฮหัว(เซี่ยโหว) ภายหลังได้เปลี่ยนเป็นโจหลังจากได้เป็นบุตรบุญธรรมของโจโก๋ เป็นคนรูปร่างเล็ก นิสัยฉลาดแกมโกง เอาตัวรอดเก่ง เชี่ยวชาญตำราพิชัยสงคราม ชื่นชอบศิลปะ นิสัยรอบคอบ ภายหลังจากปราบโจรโพกผ้าเหลืองได้สำเร็จและได้รับความดีความชอบเป็นอย่างมาก แต่ภายหลังเกิดเหตุการณ์ตั๋งโต๊ะยึดอำนาจและตั้งตนเป็นใหญ่ โจโฉจึงร่วมรับราชการอยู่กับตั๋งโต๊ะเพื่อคอยหาโอกาสสังหาร แต่ภายหลังลงมือลอบสังหารไม่สำเร็จ จึงรีบหนีออกจากวัง ระหว่างหลบหนีโจโฉได้ถูกจับตัวและพบกับตันก๋งเจ้าเมืองจงพวน ซึ่งชื่นชมในลักษณะนิสัยใจคอจึงขอร่วมเดินทางไปด้วย โดยที่โจโฉมุ่งหน้าไปหาแปะเฉียซึ่งเป็นพี่น้องร่วมสาบานของโจโก๋ ด้วยความหวาดระแวงในการหลบหนี ทำให้โจโฉสังหารแป๊ะเฉียและคนในครอบครัว ด้วยความเข้าใจผิดที่คิดว่าแปะเฉียสั่งให้คนใช้จับตนเพื่อส่งกลับยังเมืองหลวง ความโหดเหี้ยมของโจโฉทำให้ตันก๋งขอแยกทาง ซึ่งโจโฉได้กล่าวกับตันก๋งว่า ข้ายอมทรยศคนทั้งโลก แต่ไม่ยอมให้ใครทรยศข้า ต่อมาโจโฉได้รวบรวมพรรคพวกเพื่อบุกเข้าเมืองหลวงและร่วมมือกับเจ้าเมือง 18 หัวเมือง ตั้งเป็นกองทัพสิบแปดหัวเมืองในภายหลัง โดยมี อ้วนเสี้ยวเป็นแม่ทัพใหญ่ในการปราบตั๋งโต๊ะ ต่อมาภายหลังโจโฉเริ่มเบื่อหน่ายกับความแตกแยกในกองทัพ จึงรวบรวมกองกำลังทหารที่เห็นด้วยกับตนหลบหนีไป

ภายหลังจากรวมรวมกองกำลังทหารและปราบตั๋งโต๊ะได้สำเร็จ โจโฉเกิดความทะเยอทะยานในอำนาจของตน ลอบปลอมแปลงราชโองการเพื่อกำจัดฝ่ายตรงข้าม จนได้รับการสถาปนาเป็นสมุหนายก และมหาอุปราชตามลำดับ เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระเจ้าเหี้ยนเต้ สร้างความคับแค้นใจให้พระเจ้าเหี้ยนเต้จนต้องแอบเขียนหนังสือด้วยโลหิตถึงเล่าปี่ เพื่อช่วยปราบโจโฉ ต่อมาได้ครองเมืองลกเอี๋ยง ซึ่งมีฐานะเป็นเมืองหลวง และสถาปนาวุยก๊กซึ่งมั่งคั่งและอุดมสมบูรณ์มากที่สุด แต่ด้วยนิสัยหวาดระแวงของโจโฉ ทำให้สั่งประหารบุคคลสำคัญของวุยก๊กจำนวนมากโดยที่ไม่มีความผิด

โจโฉมีบุตรชายทั้งหมด 5 คน คนแรกชื่อโจงั่งซึ่งเกิดจากภรรยาคนที่สอง แต่เสียชีวิตเมื่อครั้งเกิดศึกสงครามกับเตียวสิ้วพร้อมกับภรรยาคนที่สามคือเอียนสี และอีก 4 คนคือโจผี โจเจียง โจสิด และ โจหิม ในบั้นปลายชีวิตโจโฉป่วยเป็นโรคประสาท มักปวดหัวเป็นประจำ ต่อมาฮัวโต๋ได้ทำการรักษาอาการของโจโฉด้วยการเสนอให้ผ่าศีรษะ โจโฉกลับคิดว่าฮัวโต๋จะฆ่าตนจึงสั่งประหาร และเสียชีวิตเมื่ออายุได้ 66 ปี ภายหลังจากโจโฉเสียชีวิต โจผีบุตรชายคนรองได้ถอดพระเจ้าเหี้ยนเต้ออกจากตำแหน่งและสถาปนาตนเองเป็นพระเจ้าโจผีแห่งราชวงศ์วุย รวมทั้งยกย่องโจโฉขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์แรงแห่งราชวงศ์วุย

สุสานโจโฉ

ภาพภายนอกสุสานโจโฉ

ในวันที่ 28 ธันวาคม ค.ศ. 2009 ทางการจีนประกาศว่าได้ขุดค้นพบสุสานที่เชื่อว่าน่าจะเป็นของ โจโฉ ที่เมืองอันหยาง มณฑลเหอหนาน ตอนกลางของประเทศจีน โดยสุสานมีอาณาบริเวณ 740 ตารางเมตร มีโครงกระดูกของชายที่น่าจะเสียชีวิตในอายุราว 60 ปี ซึ่งคาดว่าน่าจะเป็นโจโฉ และโครงกระดูกของผู้หญิงอีก 2 ซึ่งน่าจะเป็นมเหสี และป้ายศิลาจารึกพระนามของโจโฉ

พระราชวงศ์

• พระราชบิดา โจโก๋
• พระปิตุลา โจเต๊ก
• พระมเหสี
  • นางเปียนซี
  • นางเล่าฮูหยิน
• พระราชโอรส
  • โจงั่ง
  • โจผี
  • โจเจียง
  • โจสิด
  • โจหิม

ความนิยมในรูปแบบอื่น ๆ

ภาพยนตร์

• ในภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ของจีน สามก๊ก ขุนศึกเลือดมังกร กำกับโดย แดเนียล ลี และ สามก๊ก โจโฉแตกทัพเรือ กำกับโดยจอห์น วู โจโฉได้มีบทบาทสำคัญในเรื่อง
  • ในภาพยนตร์เรื่อง สามก๊ก ขุนศึกเลือดมังกร โจโฉรับบทโดยหลิวสงเหยิน ในภาพยนตร์เรื่องนี้ โจโฉได้ปรากฏตัวครั้งเดียวในศึกทุ่งเตียงปัน ขณะที่มองจูล่งที่กำลังฝ่าทัพของตนเพื่อช่วยเหลือลูกชายของเล่าปี่อย่างชื่นชม
  • ในภาพยนตร์เรื่อง สามก๊ก โจโฉแตกทัพเรือ โจโฉรับบทโดยจางเฟิงอี้ โดยในภาพยนตร์เรื่องนี้ โจโฉปรากฏตัวครั้งแรกในตอนที่ขอพระบรมราชานุญาตจากพระเจ้าเหี้ยนเต้ในการปราบปรามเล่าปี่และซุนกวน โจโฉได้นำทัพไปรบกับพันธมิตรเล่า-ซุนที่ผาแดง แต่พ่ายแพ้และถูกประชิดตัว แต่ฝ่ายข้าศึกได้ไว้ชีวิตให้กลับไป

ละครโทรทัศน์

• สามก๊ก ฉบับละครโทรทัศน์ ของประเทศจีน ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นการเชิดชูและยกย่องวรรณกรรมอมตะของจีนเรื่องสามก๊ก ในปี พ.ศ. 2534 ได้มีการถ่ายทอดเรื่องราวของโจโฉตั้งแต่รับราชการเป็นขุนนางชั้นผู้น้อยจนกระทั่งเสียชีวิต โดย เปากั๊วอัน นักแสดงชาวจีนที่รับบทโจโฉ
• สามก๊ก (ละครโทรทัศน์ชุดใหม่) เป็นละครที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2553 มีการถ่ายทอดเรื่องราวของโจโฉตั้งแต่รับราชการและคิดฆ่าตั๋งโต๊ะไปจนถึงเสียชีวิต แสดงโดยเฉินเจี้ยนปิน

การ์ตูนไทย

• ในการ์ตูน สามก๊ก มหาสนุก ผลงานการ์ตูนสามก๊กของสุชาติ พรหมรุ่งโรจน์ ได้มีการกล่าวถึงโจโฉด้วยเช่นกัน โดยโจโฉในสามก๊กมหาสนุกมีลักษณะรูปร่างเตี้ย และมักชอบพูดว่า "ความคิดอันสูงส่งมักตรงกันเสมอ"

วิดีโอเกม

• โจโฉเป็นตัวละครในเกมซีรีส์ Dynasty Warriors
• โจโฉเป็นตัวละครในเกมซีรีส์ Romance of the Three Kingdoms

รายชื่อบุคคลที่ถูกสังหารโดยโจโฉ

• แปะเฉีย พี่น้องร่วมสาบานของโจโก๋บิดาของโจโฉ ตอนแรกสังหารคนที่บ้านแปะเฉียเพราะเข้าใจผิด เมื่อหนีจากบ้านแปะเฉีย พบกับแปะเฉียระหว่างทาง จึงฆ่าแปะเฉียเสีย
• โฮงี โจรโพกผ้าเหลือง
• อุยเซียว โจรโพกผ้าเหลือง
• หันอิ้น ขุนนางของอ้วนสุด ที่ลิโป้ส่งให้มาตัดสินโทษ
• อองเฮา นายกองเสบียงของตนเอง
• ลิฮอง
• งักจิว ขุนพลอ้วนสุด
• เลียงกอง ขุนพลอ้วนสุด
• ตันกี๋ ขุนพลอ้วนสุด
• หลันเป้ง ขุนพลลิโป้
• โกซุ่น ขุนพลของลิโป้
• ตันก๋ง ที่ปรึกษาของลิโป้
• ลิโป้
• เอียวงัน
• เกียดเป๋ง แพทย์ประจำราชสำนัก คิดคบกับตังสินคิดฆ่าโจโฉ จึงวางแผนวางยาโจโฉ แต่โจโฉรู้ตัวก่อน เพราะบ่าวของตังสินมาบอกความลับ
• ตังสิน
• จูฮก ผู้ร่วมก่อการกับตังสิน
• จูลัน ผู้ร่วมก่อการกับตังสิน
• ตันอิบ ผู้ร่วมก่อการกับตังสิน
• โงห้วน ผู้ร่วมก่อการกับตังสิน
• นางตังกุยฮุย+ลูกในท้อง น้องสาวของตังสิน พระสนมในพระเจ้าเหี้ยนเต้ ซึ่งโจโฉกำจัดเพื่อไม่ให้เหลือไว้เป็นเสี้ยนหนามรวมถึงลูกในท้องที่ยังไม่เกิด แม้พระเจ้าเหี้ยนเต้ขอชีวิตเด็กไว้ โจโฉก็ไม่ยอม
• ชีสิว ที่ปรึกษาของอ้วนเสี้ยว
• สิมโพย ที่ปรึกษาของอ้วนเสี้ยว
• ขงหยง
• ชัวมอ แม่ทัพของเล่าเปียวที่มาสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ ถูกโจโฉสั่งประหารด้วยอุบายของจิวยี่
• เตียวอุ๋น แม่ทัพของเล่าเปียวที่มาสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ ถูกโจโฉสั่งประหารด้วยอุบายของจิวยี่เช่นเดียวกับชัวมอ
• ม้าฮิว บุตรชายของม้าเท้ง น้องชายของม้าเฉียว
• ม้าเท้ง
• อุยกุ๋ย
• เบียวเต๊ก
• ฮกอ้วน คิดก่อการสังหารโจโฉ แต่แผนรั่วไหลเสียก่อน
• นางฮกเฮา บุตรสาวของฮกอ้วน พระมเหสีพระเจ้าเหี้ยนเต้
• บอกสุ้น ขันทีในราชสำนักที่ส่งจดหมายลับของนางฮกเฮาไปให้ฮกอ้วน
• เกงจี
• เอียวสิ้ว
• ฮัวโต๋ หมอเทวดา

อ้างอิง

• หนังสือ คุยเฟื่องเรื่องสามก๊ก โดย โกวิท ตั้งตรงจิตร, พ.ศ. 2550 สำนักพิมพ์ชมรมเด็ก

ดูเพิ่ม

• วุยก๊ก

สมัยก่อนหน้า		โจโฉ		สมัยถัดไป
-		จักรพรรดิจีน (แต่งตั้งหลังสิ้นพระชนม์แล้ว)		พระเจ้าโจผี