ข้ามไปเนื้อหา

รถไฟฟ้าปารีส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รถไฟฟ้าปารีส
ข้อมูลทั่วไป
เจ้าของRATP
ที่ตั้งกรุงปารีส
ประเภทรถไฟใต้ดิน
จำนวนสาย16 (สาย 1-14, 3 (2) และ 7 (2))
จำนวนสถานี303
ผู้โดยสารต่อวัน4,175,000 คน (2011)
ผู้โดยสารต่อปี1.524 พันล้านคน (2011)
การให้บริการ
เริ่มดำเนินงาน19 กรกฎาคม ค.ศ. 1900
ผู้ดำเนินงานRATP
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง214 km (133 mi)
รางกว้าง1,435 mm (4 ft 8 12 in)
(รางมาตรฐาน)

รถไฟฟ้าปารีส (ฝรั่งเศส: Métro de Paris) เป็นระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ถือเป็นสัญลักษณ์ของเมืองก็ว่าได้ เห็นได้ชัดจากอิทธิพลของนวศิลป์ (Art Nouveau) มีเส้นทางทั้งหมด 16 สาย ส่วนมากมักจะอยู่ใต้ดินและมีความยาวทั้งสิ้น 213 กิโลเมตร (133 ไมล์) และมีสถานี 298 แห่ง

รถไฟฟ้าสายแรกเปิดโดยไม่มีพิธีรีตองในปี พ.ศ. 2443 ระหว่างงานนิทรรศการนานาชาติ (Exposition Universelle 1900) หลังจากนั้นระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้าได้ขยายตัวอย่างรวดเร็วจนกระทั่งเสร็จในช่วงปี พ.ศ. 2463 ส่วนการขยายออกไปยังชานเมืองได้บรรลุในช่วง 10 กว่าปีต่อมา

ระบบรถไฟฟ้าปารีสได้ถึงจุดอิ่มตัวในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งระบบรถไฟฟ้าก็ได้นำขบวนรถไฟฟ้าใหม่เข้ามาให้บริการเนื่องจากการจราจรอันคับคั่ง ซึ่งการต่อเติมนั้นเป็นไปได้ยากและมีขีดจำกัดจึงได้เกิดรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ขึ้นในปี พ.ศ. 2503 เป็นต้นมา

กรุงปารีสเป็นเมืองที่มีสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่หนาแน่นที่สุดในโลก ด้วยสถานีกว่า 245 แห่งภายในเนื้อที่กรุงปารีส 41 ตารางกิโลเมตร (16 ตารางไมล์) แต่ละสายจะมีชื่อเป็นหมายเลขตั้งแต่ 1 ถึง 14 และมีสายรองอีกสองสายคือ สาย 3 (2) และสาย 7 (2) สายรองทั้งสองเคยเป็นส่วนหนึ่งของสาย 3 และ 7 แต่แยกตัวออกมาภายหลังในปี พ.ศ. 2514 และ พ.ศ. 2510 ตามลำดับ

รถไฟฟ้าปารีสมีสถานีทั้งหมด 298 แห่ง (382 ป้าย) โดยเชื่อมต่อกับสายอื่น 62 ป้าย มีจำนวนผู้โดยสารใช้บริการประมาณ 4.5 ล้านคนต่อวัน (1,409 ล้านคนต่อปี) ถือเป็นลำดับที่ 4 ของโลก ตามหลังมอสโก โตเกียว และเม็กซิโกซิตี และอยู่ในลำดับที่ 7 ของโลกเมื่อเปรียบเทียบระยะทางการเดินรถไฟฟ้า รองจากนิวยอร์ก โซล โตเกียว มอสโก มาดริด (แต่ถ้ารวมกับแอร์เออแอร์แล้วจะอยู่ในอันดับที่ 1) ส่วนจำนวนสถานีนั้นอยู่ที่ลำดับ 3 ของโลก รองลงมาจากนิวยอร์ก (468 สถานี) และโซล ทั้งนี้สถานีชาเตอแล-เลอาลยังเป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย

แต่ละสายจะมีเลขและสีในการบ่งบอก ส่วนทิศทางในการเดินทางเห็นได้จากสถานีปลายทางของแต่ละสาย

การใช้บริการ

[แก้]

เวลาเปิดบริการ

[แก้]

รถไฟฟ้าปารีสจะเปิดให้ใช้บริการในเวลา 05.00 น. จนถึง 01.00 น. ทุกวันและทุกสถานี รถไฟฟ้าขบวนสุดท้ายมักจะถูกเรียกว่า "balai" (ไม้กวาด) เนื่องจากได้กวาดผู้โดยสารชุดสุดท้ายของวันไปยังสถานีในเวลา 01.15 น. ทั้งนี้ในวันเสาร์และวันก่อนถึงวันหยุดเทศกาลจะเลื่อนเวลาปิดให้บริการไปอีก 1 ชั่วโมง และตั้งแต่วันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2550 เป็นต้นมา รถไฟฟ้าปารีสได้เปิดให้บริการเพิ่มขึ้นอีก 1 ชั่วโมงในคืนวันศุกร์

รถไฟฟ้าปารีสยังเปิดตลอดเวลาในวันสิ้นปี วันดนตรีสากล วันนุยบล็องช์ และเทศกาลอื่น ๆ อีกด้วย

การใช้บริการ

[แก้]
บัตรรถไฟฟ้า t+

บัตรรถไฟสามารถซื้อได้จากแผงขายบัตรหรือเครื่องขายอัตโนมัติบริเวณทางเข้าสถานีรถไฟ เมื่อสอดบัตรบริเวณประตูทางเข้าอัตโนมัติแล้ว มันจะเปิดให้ผู้โดยสารสามารถเดินทางต่อไปยังชานชาลา หลังจากนั้นเครื่องจะให้บัตรรถไฟคืน

เครื่องขายตั๋วอัตโนมัติที่สถานีรถไฟฟ้าปารีส มีภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ และภาษาเยอรมัน

บัตรรถไฟ

[แก้]

บัตรรถไฟมาตรฐานของรถไฟฟ้าปารีสคือ "บัตรรถไฟฟ้า t+" ซึ่งสามารถใช้ได้ในระยะเวลา 90 นาทีหลังจากเข้าชานชาลาและเดินทางได้เพียงรอบเดียว บัตรนี้สามารถใช้ได้ทั้งระบบรถไฟฟ้าปารีส รถเมล์ รถราง หรือแม้กระทั่งพื้นที่ 1 ของรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ (RER) ทำให้เป็นการลดการโดยสารจากระบบการขนส่งแบบเดียวกัน (เช่น รถไฟฟ้า - รถไฟฟ้า, รถโดยสารประจำทาง - รถโดยสารประจำทาง, รถราง - รถราง) ให้สามารถเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนประเภทอื่นได้ ระหว่างรถโดยสารประจำทาง - รถราง, รถไฟฟ้า - รถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ พื้นที่ 1 เป็นต้น หรือสามารถซื้อ 10 ใบ ซึ่งเรียกว่า "การ์แน" (carnet)

ข้อมูลทางเทคนิค

[แก้]

โดยรวม

[แก้]

รถไฟฟ้าปารีสมีความยาวกว่า 213 กิโลเมตร (133 ไมล์) และมีสถานี 298 แห่ง 382 ป้ายจอดและ 62 ตัวเชื่อมระหว่างสาย ในที่นี้ไม่ได้รวมถึงระบบรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์ ความยาวเฉลี่ยในแต่ละสถานีคือ 562 เมตร (1,845 ฟุต) รถไฟฟ้าจะจอดทุกสถานี แต่ละสายจะไม่มีการใช้ชานชาลาร่วมกัน แม้กระทั่งสถานีเชื่อมต่อก็ตาม ซึ่งก็เหมือนกับรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์

ความเร็วเฉลี่ยของรถไฟฟ้าปารีสคือ 35 กม./ชม. (22 ไมล์/ชม.) และมีความเร็วสูงสุดคือ 70 กม./ชม. (44 ไมล์/ชม.) ยกเว้นรถไฟฟ้าอัตโนมัติ ไร้คนขับของสาย 14 ซึ่งมีความเร็วสูงสุดถึง 80 กม./ชม. รถไฟฟ้าปารีสโดยทั่วไปจะโดยสารทางฝั่งขวาเสมอ รางรถไฟใช้แบบรางมาตรฐานยุโรป ส่วนรางแบบขนส่งจะมีขนาดเล็กกว่าสายหลักของ SNCF ในแต่ละสายอาจจะมีตู้รถไฟฟ้าต่างกันจาก 3 จนถึง 6 ตู้ โดยแต่ละสายจะมีจำนวนตู้เท่ากัน และรับไฟฟ้ากระแสตรงขั้วบวกเพื่อขับเคลื่อนจากรางที่สาม (750v DC) ยกเว้นสายที่ใช้ล้อยาง ซึ่งจะรับพลังงานไฟฟ้าขับเคลื่อนจากรางตรงกลาง (750v DC) ซึ่งมีสาย 1, 4, 6, 11 และ 14 ใช้ล้อยาง

รถไฟฟ้าสายแรกสุดคือ สาย 1 ซึ่งขุดด้วยมือไปตามทางถนนช็องเซลีเซเป็นเส้นตรง พวกวิศวกรต้องขุดไปตามถนนหรือต้องปะกับสิ่งก่อสร้างใต้ดิน ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมบางสถานี (สาย 8 และสาย 13) มีชานชาลาที่ไม่ได้อยู่แนวเดียวกัน เพราะถนนข้างบนแคบเกินไปในการสร้างชานชาลาให้ตรงข้ามกัน

ล้อขับเคลื่อน

[แก้]

ล้อขับเคลื่อนของรถไฟฟ้าปารีสนั้นมี 2 แบบ ได้แก่ ล้อเหล็ก (Matériel fer: MF) และล้อยาง (Matériel pneu: MP) โดยแต่ละรุ่นจะมีชื่อต่างกันโดยตั้งชื่อในปีที่ออกแบบ ไม่ใช่ปีที่ให้บริการเป็นครั้งแรก

สายที่เปิดให้บริการ

[แก้]
รถไฟฟ้าปารีส
สายเปิดใช้บริการต่อขยายครั้งล่าสุดจำนวน
สถานี
ระยะทางระยะทางเฉลี่ย
ระหว่างสถานี (เมตร)
จำนวนรอบที่วิ่ง
(ต่อปี)
สถานีต้นทาง / ปลายทาง
กม.ไมล์
สาย 1พ.ศ. 2443พ.ศ. 25352516.610.3692213,921,408ลาเดฟ็องส์
ชาโตเดอแว็งแซน
สาย 2พ.ศ. 2443พ.ศ. 24462512.37.751395,945,503ปอร์ตโดฟีน
นาซียง
สาย 3พ.ศ. 2447พ.ศ. 25142511.77.348891,655,659ปงเดอเลอวาลัว
กาลีเยนี
สาย 3 (2)พ.ศ. 2514พ.ศ. 251441.30.8433ปอร์ตเดลีลา
ก็องแบตา
สาย 4พ.ศ. 2451พ.ศ. 25562712.17.5424155,348,608ปอร์ตเดอกลีญ็องกูร์
แมรีเดอมงรูฌ
สาย 5พ.ศ. 2449พ.ศ. 25282214.69.169592,778,870บอบีญี
ปลัสดีตาลี
สาย 6พ.ศ. 2452พ.ศ. 24852813.68.5504104,102,370ชาร์ล เดอ โกล - เอตวล
นาซียง
สาย 7พ.ศ. 2453พ.ศ. 25303822.413.9605121,341,833ลากูร์เนิฟว์
วีลฌุอิฟ
แมรีดีวรี
สาย 7 (2)พ.ศ. 2510พ.ศ. 251083.11.9443หลุยส์ บล็อง
เพรแซ็ง-แฌร์แว
สาย 8พ.ศ. 2456พ.ศ. 25543823.414.561492,041,135บาลาร์
ปวงต์ดูว์ลัก
สาย 9พ.ศ. 2465พ.ศ. 24803719.612.2544119,885,878ปงเดอแซฟวร์
แมรีเดอมงเทรย
สาย 10พ.ศ. 2466พ.ศ. 25242311.77.353240,411,341บูลอญ
การ์โดสแตร์ลิตซ์
สาย 11พ.ศ. 2478พ.ศ. 2480136.33.952546,854,797ชาเตอแล
แมรีเดลีลา
สาย 12พ.ศ. 2453พ.ศ. 25552913.98.651581,409,421ฟรงปอปูว์แลร์
แมรีดีซี
สาย 13พ.ศ. 2454พ.ศ. 25513224.315.0776114,821,166ชาตียง - มงรูฌ
แซ็ง-เดอนี
อาเนียร์ - เฌินวีลีเย
สาย 14พ.ศ. 2541พ.ศ. 2550995.61,12962,469,502แซ็ง-ลาซาร์
ออแล็งปียาด

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]