พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์
พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์.jpg

พระนาม พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์
พระอิสริยยศ พระวรวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นตรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2388
สิ้นพระชนม์ 13 กันยายน พ.ศ. 2455
พระบิดา พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านวม กรมหลวงวงศาธิราชสนิท
พระมารดา หม่อมแย้ม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (ณ บางช้าง)[1]
หม่อม หม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (ศศิสมิต)
พระบุตร 24 คน

พลเรือโท พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ (25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2388 - 13 กันยายน พ.ศ. 2455) [2] เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านวม กรมหลวงวงศาธิราชสนิท มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าสาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า เมื่อ พ.ศ. 2415

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ทรงกำกับกรมหมอหลวง และทรงเป็นแพทย์ประจำพระองค์ [3] ทรงเป็นเจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ รักษาการแทนผู้บัญชาการทหารเรือคนแรก ระหว่าง พ.ศ. 2430-2433 [4] ทรงเป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองทางตอนเหนือของพระนคร ในเขตท้องทุ่งหลวงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก [5] ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม [6] ระหว่าง พ.ศ. 2433-2447 ได้รับพระราชทานชื่อว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ตามพระนามของพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ ซึ่งมีศักดิ์เป็นหลานของพระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ แต่ชาวบ้านนิยมเรียกสั้นๆ ว่า "คลองเจ้าสาย"

บุตร-ธิดา[แก้]

พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เสกสมรสกับหม่อมเขียน (ศศิสมิต) [7] มีบุตร-ธิดา 8 คน ได้แก่ [8]

พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ยังมีบุตร-ธิดา ที่เกิดจากภรรยาอื่น ได้แก่

หลังจากพระองค์สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. 2455 ทายาทได้บริจาคตำหนักส่วนพระองค์ และที่ดินข้างเคียง ก่อตั้งเป็นโรงเรียนสำหรับสตรี ชื่อว่า โรงเรียนสายปัญญา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

เชิงอรรถ[แก้]

  1. คนละท่านกับ หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์ ดู บัว สนิทวงศ์ (แก้ความกำกวม)

อ้างอิง[แก้]

  1. สมภพ ภิรมย์, ศาสตราจารย์ น.อ.. "สาแหรกครอบครัว (Family Tree) ลำดับพระมหากษัตริย์ในพระบรมราชจักรีวงศ์เฉพาะสายที่สืบราชสมบัติ". พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:อมรินทร์การพิมพ์. 2528
  2. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-221-818-8
  3. ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2544. 490 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-222-648-2
  4. ทำเนียบผู้บัญชาการกองทัพเรือ
  5. ประวัติตำบลธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี
  6. คลองรังสิตประยุรศักดิ์
  7. อรวรรณ ทรัพย์พลอย. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2552. 352 หน้า. ISBN 978-974-341-578-4
  8. ราชสกุลสนิทวงศ์
  9. หม่อมราชวงศ์สุวพรรณ สนิทวงศ์เป็นบิดาของ หม่อมหลวงสร้อยระย้า สนิทวงศ์ (ยุคล)
  10. เจ้าสาย จากนิตยสารสกุลไทย ฉบับที่ 2472 ปีที่ 48 ประจำวันอังคารที่ 5 มีนาคม 2545
  11. ประวัติโรงเรียนสายปัญญา
  12. องค์ บรรจุน. หญิงมอญ, อำนาจ และราชสำนัก. กรุงเทพฯ : ศิลปวัฒนธรรม, มติชน, 2550. 224 หน้า. ISBN 978-974-02-0059-8
  13. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายหน้า, เล่ม ๒๖, ตอน ๐ ง, ๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๕๒, หน้า ๒๖๒๘
ก่อนหน้า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ถัดไป
กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
(ผู้บัญชาการทหารเรือวังหน้า)
เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)
(ผู้บัญชาการทหารเรือวังหลวง)
2leftarrow.png เจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ
(8 เมษายน พ.ศ. 2430 - 14 เมษายน พ.ศ. 2433)
2rightarrow.png นายพลเรือโท พระวรวงศ์เธอ
กรมหมื่นปราบปรปักษ์