หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หม่อมราชวงศ์สุวพรรณ สนิทวงศ์
Suwaphan Sanitwong Na Ayutthaya - 001.jpg
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ในบั้นปลายอายุ
เกิด 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406
เสียชีวิต 21 มกราคม พ.ศ. 2469 (62 ปี)
คู่สมรส จำเริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
บุตร 23 คน
บิดามารดา พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์
หม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา

พันตรี หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ หรือชื่อเล่นว่า ใหญ่[1] (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406-21 มกราคม พ.ศ. 2469) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้าถวายตัวต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และทรงเลือกให้เดินทางไปศึกษาในต่างประเทศ เพื่อสืบทอดวิชาแพทย์ต่อจากพระบิดา หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์เดินทางไปศึกษาที่สกอตแลนด์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2415 เมื่ออายุ 9 ปี จบการศึกษาแพทย์ศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินเบิร์ก เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2427

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้ารับราชการเป็นผู้ช่วยของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ พระบิดา ทั้งด้านกิจการแพทย์ และการทหาร ได้รับพระราชทานยศพันตรี ช่วยปรับปรุงกิจการทหาร ร่วมจัดตั้งกรมยุทธนาธิการทหาร และเป็นเลขานุการพระบิดา ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ พร้อมกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2433 เพื่อประกอบกิจการส่วนตัวร่วมกับพระบิดา เป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทางตอนเหนือของพระนคร จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม คลองนี้ได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยุรศักดิ์" หรือ "คลองรังสิต" [2]

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ป่วยเป็นโรคไตพิการเรื้อรัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2469 อายุ 62 ปี

สุวพันธุ์ คือชื่อที่รับพระราชทาน[3] ชื่อ สุวพรรณ นั้นท่านเปลี่ยนเองในปลายอายุของท่าน[4] สนิทวงศ์ ในอักษรโรมัน สะกดว่า Sanidvongs[5] ส่วนชาวต่างชาติเรียกท่านว่า ดอกเตอร์ใหญ่ (Dr. Yai)[6]

บุตร-ธิดา[แก้]

เจริญ บุนนาค[แก้]

จำเริญ บุนนาค ธิดาพระยาอรรคราชนาถภักดี (หวาด บุนนาค) ราชนิกูล มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ [7]

  • หม่อมหลวงพงศ์ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาชลมารคพิจารณ์
  • หม่อมหลวงต้อม สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงเป้ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น อำมาตย์โท พระสุวพันธุ์พิทยาการ
  • หม่อมหลวงคลอง สนิทวงศ์ (ไชยันต์) เป็นหม่อมใน พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
  • หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ (ผดุงชีพ)
  • หม่อมหลวงธัญญะ สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงนวม สนิทวงศ์

[7]

ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา[แก้]

ธิดาศาสนาจารย์กิมเฮง มังกรพันธ์ และนางทองอยู่ ปักษานนท์ มีบุตรธิดาจำนวน 4 คน ได้แก่

เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา[แก้]

  • หม่อมหลวงพวงแก้ว ณ ระนอง (8 สิงหาคม 2461 — 27 กรกฎาคม 2550)[8] สมรสกับสง่า ณ ระนอง มีบุตรสี่คน[9]

ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา[แก้]

มีบุตร รวม 3 คน[ต้องการอ้างอิง]

1 หม่อมหลวง บัว สนิทวงศ์ สมรสกับ นาง แถม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม เหลี่ยมจันทร์)

2 หม่อมหลวง นาวี สนิทวงศ์ สมรสกับ นาง อาบ ชูโต

3 หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์ (29 เม.ย. 2462 - มี.ค. 2546) สมรสกับ มรว ทรงศรี ศรีธวัช

ไม่มีข้อมูล[แก้]

  • หม่อมหลวงลำพวน สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงฟาง สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงไชย สนิทวงศ์
  • หม่อมหลวงศรีพรรณ สนิทวงศ์

===นางสอางค์ ถมังกิจ มารดา หม่อมหลวงวิโรจน์ สนิทวงศ์

===นางสอิ้ง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา มารดา หม่อมหลวงมัลลิกา สนิทวงศ์ (กมลคนธ์) สมรสกับ นาย กฤช กมลคนธ์ 

===นางจำรัส เจนใจวิทย์ มารดา หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (หงสนันทน์) สมรสกับ นาย ประเสริฐ หงสนันท์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. สุวพันธ์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา. (2470). ข้าวของประเทศสยาม. พระนคร: โสภณพิพรรฒธนากร.
  2. สายสกุลสนิทวงศ์
  3. ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. คนดีที่ข้าพเจ้ารู้จัก เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ชมรมดำรงวิทยา, 2526. ISBN 9789749557006
  4. พบได้จาก "เข็มกลัดสุวพรรณ" ที่ท่านแจกญาติมิตรในช่วงปลายอายุ
  5. ลายพระราชหัตถเลขาฯ พระราชทานนามสกุล
  6. หนังสือ The rice of siam พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพ
  7. 7.0 7.1 อรวรรณ ทรัพย์พลอย. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2552. 352 หน้า. ISBN 978-974-341-578-4
  8. พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ เสด็จไปในการพระราชทานเพลิงศพ หม่อมหลวงพวงแก้ว สนิทวงศ์
  9. "ทำเนียบสายตระกูล ณ ระนอง". ณ ระนอง. สืบค้นเมื่อ 14 เมษายน 2558. 
  10. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา, เล่ม ๔, ตอน ๒๔, ๒๓ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๐, หน้า ๑๙๑

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]