ธงประจำพระองค์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ธงประจำพระองค์ เป็นธงประเภทหนึ่งของพระราชวงศ์ไทย ซึ่งประดับร่วมกับธงชาติไทยเพื่อถวายพระเกียรติแก่พระราชวงศ์ไทย ปรากฏใช้อยู่ทุกแห่งในประเทศไทย ต่างจากธงอีกประเภทหนึ่งซึ่งเรียกรวมกันตามกฎหมายธงในปัจจุบันว่า ธงพระอิสริยยศ อันเป็นธงที่ใช้ในพิธีการต่าง ๆ เป็นการพิเศษ และใช้ในสถานที่เฉพาะแห่ง

ลักษณะ

โดยหลักแล้ว ธงประจำพระองค์มีลักษณะเป็นธงสีพื้นตามวันพระราชสมภพหรือสีที่ตามพระประสงค์ของพระองค์นั้นๆ ประดับด้วยเครื่องหมายพระปรมาภิไธยย่อหรือพระนามาภิไธยย่อ ส่วนพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่น เช่น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ก็มีธงประจำพระองค์ในลักษณะดังกล่าวเช่นเดียวกัน แต่มักมิได้พบเห็นบ่อยนัก นอกจากในงานพิธีซึ่งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้น ๆ เสด็จพระราชดำเนินไปเป็นองค์ประธาน ธงประจำพระองค์เหล่านี้ไม่เพียงแต่ใช้ประดับในพระราชพิธีและพิธีการต่าง ๆ ที่เป็นทางการเท่านั้น แต่ใช้อยู่ทั่วไปอย่างไม่เป็นทางการด้วย ประชาชนชาวไทยในทุกชนชั้นและทุกหนแห่งนิยมประดับธงดังกล่าวร่วมกับธงชาติไทย เพื่อถวายพระเกียรติและแสดงความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ถือเป็นลักษณะเด่นอย่างหนึ่งที่ปรากฏในวัฒนธรรมไทย ธงเหล่านี้มีจำหน่ายตามร้านค้าขนาดเล็กและร้านเครื่องเขียนหรือร้านที่จำหน่ายธงโดยเฉพาะ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันหลายขนาด และธงดังกล่าวนิยมพิมพ์รูปตราพระปรมาภิไธยหรือพระนามาภิไธยย่อลงบนธงเพียงด้านเดียว

ธงสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรากูร

ธงสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรากูรเป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495) กลางธงมีตราพระปรมาภิไธย ว.ป.ร. มีเลข ๑๐ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี โดยรูปอักษร "ว" เป็นสีขาว(หมายถึง สีประจำพระชนมวารตามคติมหาทักษา) "ป" สีเหลือง (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบรมชนกนาถ) และ "ร" สีฟ้า (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบรมราชชนนี)

ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470) กลางธงมีตราสัญลักษณ์ประจำพระองค์ซึ่งปกติเป็นตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี โดยรูปอักษร "ภ" เป็นสีเหลืองนวล (หมายถึง สีประจำวันเสด็จพระราชสมภพ) "ป" สีน้ำเงิน (หมายถึง สีพระมหากษัตริย์) และ "ร" สีขาว (หมายถึง สีประจำพระชนมวาร)

ธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบาทสมเด็จพระปรมิทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เป็นธงสีฟ้า อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475) กลางธงประดับสัญลักษณ์พระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ภายใต้มงกุฎนารี อักษรพระนามาภิไธยย่อ "ส" เป็นสีฟ้าเข้ม และ "ก" เป็นสีขาว ลักษณะดังกล่าวเป็นไปในทำนองเดียวกับธงพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. โดยปกติแล้วธงนี้ปรากฏอยู่ทั่วไปในช่วงเดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นเดือนแห่งการเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แต่ในบางวาระ เช่น พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาของ 6 รอบ ของพระองค์ในปี พ.ศ. 2547 ก็มีการใช้ธงสีฟ้าตราสัญลักษณ์งานพระราชพิธีในลักษณะเดียวกันกับธงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

สำหรับธงสัญลักษณ์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แบบง่าย จะใช้วิธีการพิมพ์ตราสัญลักษณ์ด้วยสีขาวสีเดียวลงบนผืนธงสีฟ้า

ธงที่พ้นสมัยการใช้งาน

ในทางปฏิบัติธงประจำพระองค์ที่พ้นสมัยการใช้งานนั้นเป็นได้หลายกรณี ได้แก่ พระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้นเสด็จสวรรคต หรือมีการเลื่อนยศหรือลาออกจากฐานันดรศักดิ์ หรือทรงมีดำริให้ออกแบบธงใหม่ หรือทางรัฐบาลประกาศระยะเวลาในการประดับธงตราสัญลักษณ์นั้นๆโดยส่วนมาจะเป็นธงในวาระพิเศษต่างๆ

ภาพธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์

ภาพธง ใช้สำหรับ ลักษณะ หมายเหตุ
Royal Flag of King Rama X.svg
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ธงสีเหลือง ตราพระปรมาภิไธยย่อ ว.ป.ร. มีอุณาโลมเลข ๑๐ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี พระราชสมภพวันจันทร์ จึงใช้สีเหลืองเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Queen Sirikit .svg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ภายใต้พระมหามงกุฎ พระราชสมภพวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Maha Chakri Sirindhorn.png
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ธงสีม่วง ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ธ. ภายใต้พระชฎาไม่มีกรรเจียกจร พระราชสมภพวันเสาร์ จึงใช้สีม่วงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Chulabhorn Walailak.png
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ธงสีแสด ตราพระนามาภิไธยย่อ จ.ภ. ภายใต้พระจุลมงกุฎ ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Ubolratana Rajakanya.png
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ธงสีแสดแดง ตราพระนามย่อ อ.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดแดงเป็นสีพื้นธง แต่ด้วยเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่จึงใช้สีพื้นธงสีเข้มกว่าพระองค์อื่น
Royal Flag of Princess Soamsavali.png
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ธงสีม่วง ตราพระนามย่อ ส.ส. ยอดพระนามาภิไธยย่อเป็นรูปอุณาโลม ประสูติวันเสาร์ จึงใช้สีม่วงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Bajrakitiyabha.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ธงสีแสด ตราพระนามย่อ พ.ภ. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Sirivannavari Nariratana.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ ธงสีแสด ตราพระนามย่อ ส.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Prince Dipangkorn Rasmijoti.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ ธงสีฟ้า ตราพระนามย่อ ท.ป. ประสูติวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Siribhachudhabhorn.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ ธงสีฟ้า ตราพระนามย่อ ส.ภ. ประสูติวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
ธงตราสัญลักษณ์พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ธงสีม่วง ตราพระนามย่อ อ.ก. ประสูติวันอาทิตย์[1] แต่ทรงโปรดสีม่วง จึงใช้ธงสีม่วงเป็นพื้นธง

พ้นสมัยการใช้งาน

ภาพธง ใช้สำหรับ ลักษณะ หมายเหตุ
Royal Flag of King Bhumibol Adulyadej.svg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง ตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี พระราชสมภพวันจันทร์ จึงใช้สีเหลืองเป็นสีพื้นธง
Royal flag of Queen Rambaibarni .png
สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ธงสีชมพู ตราพระนามาภิไธยย่อ ร.พ. ภายใต้มงกุฎขัติยนารี พระราชสมภพวันอังคาร จึงใช้ชมพูเป็นสีพื้นธง ผืนธงสี่เหลี่ยมจัตุรัส
Royal flag of Princess Srinagarindra .png
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ธงสีแดง ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ว. พระราชสมภพวันอาทิตย์ จึงใช้แดงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Crown Prince Maha Vajiralongkorn.png
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ธงสีเหลือง ตราพระนามาภิไธยย่อ ม.ว.ก. ภายใต้ตราจักรีและพระอนุราชมงกุฎเปล่งรัศมี พระราชสมภพวันจันทร์ จึงใช้สีเหลืองเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Bejaratana Rajasuda.png
สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ธงสีชมพู ตราพระนามย่อ พ.ร. ภายใต้พระชฎามหากฐินและอุณาโลม ประสูติวันอังคาร จึงใช้สีชมพูเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Galyani Vadhana.png
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ธงสีน้ำเงิน ตราพระนามย่อ ก.ว. ภายใต้พระจุลมงกุฎ ประสูติวันอาทิตย์ แต่สีน้ำเงินเป็นสีที่โปรดเป็นการส่วนพระองค์ จึงใช้สีนี้เป็นสีพื้นธงแทนสีแดง
Royal Flag of Princess Srirasmi.png
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ธงสีแสด ตราพระนามย่อ ศ.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ธงสีแดงทั้งผืน ประสูติวันอาทิตย์ แต่ภายหลังได้เปลี่ยนเป็นธงสีม่วงแทน
Royal Flag of Princess Adityadhornkitikhun (vectorized).svg
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ธงสีม่วงทั้งผืน เดิมใช้ธงแดงทั้งผืน แต่ทรงโปรดสีม่วง จึงใช้ธงสีม่วงเป็นพื้นธง

ธงประจำพระองค์ในวาระพิเศษ

ภาพธง ประจำพระองค์ ลักษณะ
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก 2531.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีกาญจนาภิเษก.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีกาญจนาภิเษก อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554.jpg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ อยู่กลางผืนธง
ธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลฉลองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี.png
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ 12 สิงหาคม 2535.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ อยู่กลางผืนธง
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 12 สิงหาคม 2547.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ อยู่กลางผืนธง
ธง 80 พรรษาราชินี.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา อยู่กลางผืนธง
ตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ (3).png
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ อยู่กลางผืนธง
ฉลอง 100 ปี สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี.png
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ธงสีขาว มีตรางานฉลอง 100 ปี อยู่กลางผืนธง
ธง 60 พรรษา พระบรม.jpg
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ธงสีเหลือง มีตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ อยู่กลางผืนธง
ธงตราสัญลักษณ์ฉลองพระชนมายุ 60 พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.png
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ธงสีม่วง มีตราสัญลักษณ์ฉลองพระชนมายุ 5 รอบ อยู่กลางผืนธง


ระเบียงภาพ

ดูเพิ่ม