ข้ามไปเนื้อหา

การแต่งกายของพม่า

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

การแต่งกายของพม่า การแต่งกายของพม่านั้นมีรูปแบบที่หลากหลายขึ้นอยู่กับเชื้อชาติ, สภาพภูมิศาสตร์, สภาพภูมิอากาศ, ประเพณีวัฒนธรรมของผู้คนในแต่ละภูมิภาคของประเทศพม่า การแต่งกายที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางของชาวพม่าคือ โลนจี เป็นโสร่งแบบหนึ่งจัดเป็นการแต่งกายประจำชาติ สวมใส่ทั้งชายและหญิงทั่วประเทศ เสื้อผ้าพม่ายังมีความหลากหลายในแง่ของสิ่งทอสาน เส้นใย สี และวัสดุ เช่น ผ้ากำมะหยี่ ผ้าไหม ผ้าลูกไม้ ผ้ามัสลิน และผ้าฝ้าย

ประวัติ

[แก้ไขต้นฉบับ]

ก่อนอาณานิคม

[แก้ไขต้นฉบับ]

สมัยนครรัฐปยู

[แก้ไขต้นฉบับ]
Bodhisattva
พระศรีอริยเมตไตรย พระโพธิสัตว์ในศิลปะปยู
ฮะลี่น
[แก้ไขต้นฉบับ]

ประติมากรรมปยูที่ค้นพบในเมืองโบราณ ฮะลี่น แสดงให้เห็นผู้ชายปยูสวมผ้าโพกศีรษะและเครื่องประดับศีรษะคล้ายมงกุฎ ในขณะที่ผู้หญิงปยูสวมเครื่องประดับศีรษะที่คล้ายกับเครื่องทองประดับศีรษะที่พบเห็นต่อมาในยุคพุกาม[1] แม้ว่าภาพเครื่องประดับหูและรูปชาวปยูจะค่อนข้างหายากในงานแกะสลักหินเหล่านี้ แต่ติ่งหูที่กว้างและห้อยลงมาบ่งชี้ว่าการสวมจุกหูหรือต่างหูน่าจะเป็นเรื่องปกติ[1] เครื่องประดับและสิ่งประดับอื่น ๆ ไม่ได้มีมากมายเท่าในยุคพุกาม แต่พบสร้อยคอลูกปัดขนาดใหญ่ประดับคอทั้งของผู้ชายและผู้หญิงปยู[1] ไม่สามารถมองเห็นภาพเสื้อและผ้าที่พันรอบเอวได้อย่างชัดเจน[1] ผ้าดูบางมากจนดูเหมือนจะแนบชิดกับร่างกาย[1]

ศรีเกษตร
[แก้ไขต้นฉบับ]

ศรีเกษตร ตั้งอยู่ห่างจากเมืองแปร ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ 8 กิโลเมตร (5 ไมล์) ในหมู่บ้านมอซาในปัจจุบัน เป็นเมืองหลวงสุดท้ายและอยู่ทางใต้สุดของนครรัฐปยู

ประติมากรรมปยูในศรีเกษตรแสดงให้เห็นผ้าสวมร่างกายส่วนล่างคล้ายผ้าถุงได้ชัดเจนขึ้น[1] บางภาพของสตรีชาวปยูแสดงให้เห็นว่าพวกเธอสวมผ้าถุงที่บางและเข้ารูป เน้นรูปร่างของพวกเธอ ในขณะที่บางภาพแสดงให้เห็นรูปทรงผ้าถุงที่หนา สำหรับผู้ชายชาวปยู เครื่องแต่งกายของพวกเขาคล้ายกับกางเกงขายาวหลวม ๆ ที่พบเห็นต่อมาในยุคพุกาม ผูกที่เอวด้วยเข็มขัดมักจะผูกเป็นปมในลักษณะที่คล้ายกับของชาวพุกาม[1] นอกจากนี้ รูปผู้ชายบางรูปดูเหมือนจะสวมผ้าคลุมที่คล้ายเสื้อเชิ้ต แม้ว่าจะจางและไม่ชัดเจนนัก[1] ยังแสดงให้เห็นว่าผู้ชายชาวปยูสวมกำไลและเครื่องประดับหูขนาดใหญ่[1] ทรงผมของทั้งชายและหญิงดูค่อนข้างคล้ายกัน โดยผมของพวกเขารวบไว้ที่ศีรษะและยึดไว้ด้วยเครื่องประดับผมบางชนิด ซึ่งมักจะจัดทรงเป็นมวยผมหรือจุกผมที่โดดเด่น[1]

ที่น่าสังเกตคือ ทรงผมของสตรีชาวปยูสอดคล้องกับคำอธิบายที่พบในบันทึกทางประวัติศาสตร์ของจีน[1] บันทึกเหล่านี้กล่าวว่า "หลังแต่งงาน สตรีชาวปยูจะมัดผมเป็นมวยไว้บนศีรษะ ประดับด้วยเครื่องประดับเงินหรือไข่มุก"[1] ตามบันทึกของจีน ชาวปยูส่วนใหญ่สวมใส่เสื้อผ้าฝ้าย พวกเขาไม่สวมใส่ผ้าไหมเนื่องจากการผลิตผ้าไหมต้องฆ่าหนอนไหม ซึ่งขัดกับความเชื่อของพวกเขาในการไม่ใช้ความรุนแรง[1] บันทึกยังบรรยายถึงสตรีชาวปยูที่สวมมงกุฎประดับลวดลายดอกไม้สีทองและลวดลายฝังไข่มุก[1]

ในแง่ของเครื่องแต่งกาย ผู้หญิงชาวปยูจะสวมผ้าถุงทอสีสันสดใส มักจะคลุมด้วยผ้าคลุมไหล่ไหมเนื้อละเอียด เมื่อออกไปข้างนอกพวกเธอมักจะถือพัดมือไปด้วย เป็นที่สังเกตได้ว่าผู้หญิงที่มีตำแหน่งสูงมักจะมีผู้ติดตามสี่หรือห้าคนถือพัดเป็นส่วนหนึ่งของขบวน[1]

สมัยพุกาม

[แก้ไขต้นฉบับ]
ภาพประกอบแสดงเสื้อผ้าในสมัยพุกาม
In this painting, bodhisattva wearing a short-waisted body shirt and a dhoti-like paso(ပဆိုဝ်)/ kase(ခဆီး).
ภาพวาดพระโพธิสัตว์ในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ณ วัดอแบยะดะนา พุกาม ในภาพนี้พระโพธิสัตว์ทรงสวมผ้าสั้นคาดเอวคล้ายโธตี

ในสมัยพุกามแม้ว่าผ้าฝ้ายจะเป็นวัสดุสิ่งทอที่ใช้กันมากที่สุด แต่สิ่งทอนำเข้าอื่น ๆ เช่น ผ้าไหม ผ้าซาติน และกำมะหยี่ ก็ถูกนำมาใช้ในเครื่องแต่งกายของชาวพม่าเช่นกัน[2] การค้าขายกับดินแดนใกล้เคียงมีมาตั้งแต่สมัยปยู และได้เสริมสร้างวัฒนธรรมทางวัตถุด้วยสิ่งทอนำเข้าที่ใช้สำหรับพิธีกรรมและการแต่งกาย[2] ตัวอย่างเช่น มีนกะลาเซดี สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้านรสีหบดี ภายในบรรจุสิ่งของที่ทำด้วยผ้าซาตินและผ้ากำมะหยี่ซึ่งไม่ได้ผลิตในท้องถิ่น[2]

กษัตริย์และเจ้าชายในสมัยพุกามสวมเสื้อคลุมที่เรียกว่า วุทโลน (ဝတ်လုံ), ดุยิน (ဒုယင်), และ โตยีน (သိုရင်း) เป็นเครื่องแต่งกายช่วงบน ในขณะที่สวมผ้าพันรอบเอวคล้ายผ้าโธตีเป็นเครื่องแต่งกายท่อนล่าง[2] สตรีชนชั้นสูงสวมเสื้อเกาะอกท่อนบนที่เรียกว่า ยีนซี่ (ရင်စီး) โดยสวมทับเสื้อชั้นใน ก่อนที่จะเริ่มสวมเสื้อแจ็คเก็ตและเครื่องแต่งกายซึ่งมีลักษณะคล้ายส่าหรีที่ยาวกว่าและกางเกงทรงหลวม ซึ่งได้รับความนิยมต่อมาในสมัยพุกาม[2] มีการปักทองและเงินตามยศทางสังคม เครื่องแต่งกายคุณภาพสูงและลายดอกไม้สวมใส่โดยชนชั้นสูงและชนชั้นปกครอง[2]

สมัยอังวะตอนต้น

[แก้ไขต้นฉบับ]

เครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิมในสมัยอังวะได้รับการอ้างอิงบ่อยกว่าในงานวรรณกรรม เช่น บทกวีและงานเขียนคลาสสิก มากกว่าในภาพวาดหรือประติมากรรม[1][3] ตามบันทึกของจีนเมื่อปี ค.ศ. 1396 ชาวอังวะสวมเสื้อเชิ้ตแขนยาวสีขาว[1] ผ้าพันรอบเอวของพวกเขาพันจากด้านหน้าไปด้านหลังและผูกให้แน่นรอบเอว มีการบันทึกไว้ว่า ปาโซ ที่ขุนนางสวมใส่นั้นยาวประมาณ 20 ฟุต (6 เมตร) ในขณะที่ของสามัญชนมีความยาวประมาณ 10 ฟุต (3 เมตร)[1]

ผู้ชายประดับตนเองด้วยผ้าที่มีลวดลายพันรอบศีรษะ โดยส่วนที่เหลือของผ้าจะห้อยลงมาด้านหลัง[1] พวกเขาสวมเสื้อด้านหนึ่งพาดไหล่ ทำให้ช่วงบนของร่างกายบางส่วนเปิดโล่ง[1] ส่วนผู้หญิงนั้นจะใช้ผ้าคลุมไหล่สีขาวคลุมตัว และใช้ผ้าลายต่าง ๆ พันรอบคอคล้ายผ้าพันคอ[1] บันทึกเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการแต่งกายของผู้คนในอังวะช่วงรัชสมัยของพระเจ้าฝรั่งมังศรีชวา[1] จากบันทึกเหล่านี้ สามารถกล่าวได้ว่าผู้ชายในสมัยอังวะมักจะสวมเสื้อเชิ้ตแขนยาวสีขาวทรงระฆัง สวมตองเช ปาโซ และโพกศีรษะ (ก้องบ้อง)[1]

ตามคำกล่าวใน ปูเรนิทิน-ยะตุ (ပုရေနိသင်ရတု) ของชีน-มฮารัฐสาร (ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ) เป็นที่สังเกตว่ามีลวดลาย ซีน-ซเว-วู่น-เชะ (ဆင်စွယ်ဝန်းယှက်) ในการทอผ้าสมัยนั้นแล้ว อย่างไรก็ตาม ลวดลายคล้ายคลื่นเหล่านี้ยังไม่ได้ถูกเรียกว่า อะเชะ (အချိတ်)[3] นอกจากนี้ใน ต่อง-เตตุน-ยะตุ (တောင့်တဲတွန့်ရတု) ชีน-มฮารัฐสารยังบรรยายถึงรูปแบบและเครื่องแต่งกายดั้งเดิมของสตรีในสมัยนั้น โดยเน้นที่การอนุรักษ์รูปแบบโบราณ[3] เขายังกล่าวถึงทรงผม มเยะพยู (မြိတ်ဖြူ), มเยะโซ่ (မြိတ်စို့) และ มเยะลุ (မြိတ်လွတ်)[3] สตรีต่างสวมใส่เสื้อผ้าสีทองหอมกรุ่นและผ้าถุง (ทะเมน) สีทอง[3] ปลายนิ้วของพวกเธอถูกย้อมสีแดงด้วยเฮนน่า ขนตาที่ยาวตามธรรมชาติถูกทำให้ยาวขึ้น และคิ้วของพวกเธอถูกวาดอย่างพิถีพิถันด้วยแปรง[3] ใบหน้าของพวกเธอถูกแต่งแต้มอย่างประณีตด้วยเครื่องสำอางแบบดั้งเดิมที่มีกลิ่นหอม (Kato Thaw Maw) ทำให้พวกเธอดูงดงามและศักดิ์สิทธิ์จนถูกเปรียบเทียบกับนางฟ้าจากสวรรค์ทั้งหกชั้น[3] นอกจากนี้ทรงผมแบบ เจะ-ตอง-ซี่ (ကြက်တောင်စည်း) ซึ่งเป็นการรวบผมไว้ด้านบนศีรษะและมัดไว้ ก็ได้รับการอธิบายไว้ด้วย[3]

เมื่อพรรณนาถึงความงามของสตรีชาวอังวะ ภาพของชีน-มฮารัฐสารนั้นอ่อนโยนและงดงามอย่างโดดเด่น นำเสนอมุมมองที่แตกต่างจากผู้อื่น[3] เขาบรรยายถึงช่วงเวลาหนึ่งไว้ โดยเฉพาะช่วงแสงสนธยา (The Twilight Hour) ความงามของเธอยิ่งน่าหลงใหลมากยิ่งขึ้น[3] บทกวีของเขาไม่ได้เพียงแต่เน้นย้ำถึงมวยผมสีทอง เสื้อท่อนบน (เอ้นจี) ผ้าถุง (ทะเมน) และเข็มขัดของเธอเท่านั้น แต่ยังแฝงนัยอย่างแยบยลถึงวิธีที่เสื้อผ้าของเธอเผยและปกปิดหน้าอกของเธออย่างละเอียดอ่อน เพิ่มความกล้าหาญแต่ก็มีศิลปะให้กับบทกวีของเขา[3]

สมัยโก้นบอง

[แก้ไขต้นฉบับ]
พระมหากษัตริย์และข้าราชบริพารชาวพม่าแต่งกายด้วยชุดพระราชพิธีในพิธีแรกนาขวัญ

การแต่งกายถือเป็นวัฒนธรรมที่สำคัญของชีวิตในพม่าก่อนสมัยอาณานิคม นักเดินทางชาวต่างชาติรายงานว่ามีเครื่องทอผ้าในทุกครัวเรือน ซึ่งช่วยให้ผู้หญิงทุกคนสามารถทอเสื้อผ้าใช้ในชีวิตประจำวันของครอบครัวได้[4] วินเชนโซ ซันแกร์มาโน บาทหลวงชาวอิตาลีซึ่งประจำการอยู่ในอาณาจักรโก้นบอง ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 สังเกตว่าคนในท้องถิ่นแต่งกายงดงามและฟุ่มเฟือย[5] พิธีเจาะหูสำหรับเด็กผู้หญิงถือเป็นพิธีกรรมสำคัญ ชาวบ้านเหล่านั้นประดับด้วยทองคำและเงิน รวมทั้งแหวนที่ตกแต่งด้วยอัญมณี สร้อยคอ กำไล และกำไลข้อเท้า[5] เครื่องประดับเหล่านี้มาพร้อมกับเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิม ประกอบด้วย ปาโซ ซึ่งสวมใส่โดยผู้ชาย และ ทะเมน ซึ่งสวมใส่โดยผู้หญิง ทั้งสองอย่างทำจากผ้าฝ้ายหรือผ้าไหม[5] สวมรองเท้าแตะไม้หรือรองเท้าหนัง[5] ชายและหญิงแต่งกายด้วยเครื่องแต่งกายที่ดีที่สุด รวมทั้งเสื้อคลุมที่มีการประดับเพื่อไปเยี่ยมชมเจดีย์และงานสำคัญอื่น ๆ[5]

กฎหมายป้องกันความฟุ่มเฟือย ที่เรียกว่า ยาซาไกง์ กำหนดวิถีชีวิตและการบริโภคสำหรับชาวพม่าในสมัยราชวงศ์โก้นบอง ทุกอย่างตั้งแต่รูปแบบของที่พักอาศัยไปจนถึงเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับสถานะทางสังคมของคน ๆ นั้น กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับพิธีศพและโลงศพ รวมไปถึงการใช้รูปแบบการพูดต่าง ๆ ตามลำดับสถานภาพทางสังคม[6][7][8] โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎระเบียบการแต่งกายในเมืองหลวงของราชวงศ์เป็นสิ่งที่เข้มงวดและมีความซับซ้อนมากที่สุด[9] กฎเกณฑ์ที่ควบคุมการแต่งกายและการประดับตกแต่งได้รับการปฏิบัติอย่างเคร่งครัดเพื่อเป็นแนวทางในการจัดลำดับชั้นทางสังคม

เครื่องหมายนกยูง ถูกสงวนไว้อย่างเคร่งครัดสำหรับราชวงศ์ เสื้อคลุมยาวประกบตัวถึงสะโพกอย่าง ไทง์มะเต้น ถูกสงวนไว้ให้ใส่สำหรับเจ้าหน้าที่ในราชสำนัก[10] ผ้าที่มีดิ้นโลหะเลื่อมและงานปักจำกัดเฉพาะราชวงศ์ เจ้าหน้าที่ระดับสูง และเจ้าประเทศราช (เจ้าฟ้า)[4] รองเท้ากำมะหยี่ถูกสงวนไว้สำหรับราชวงศ์และภรรยาขุนนางชั้นสูง[6] การประดับด้วยอัญมณีและหินมีค่ามีการควบคุมด้วยเช่นเดียวกัน การใช้ ฮีนตะปะด้า (ဟင်္သပဒါး) สีย้อมสีชาดที่สกัดจากซินนาบาร์ ก็มีการควบคุม[6]

สมัยอาณานิคม

[แก้ไขต้นฉบับ]
ภาพครอบครัวชาวพม่าแต่งกายด้วยชุดพื้นเมืองในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20
หญิงชาวพม่าแต่งกายด้วยชุด ทะเมน ที่สวมใส่กันทั่วไปจนถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20

การปกครองอาณานิคมนำไปสู่การล่มสลายของกฎหมายควบคุม ซึ่งต่างจากประเทศเพื่อนบ้านอินโดจีนของฝรั่งเศส ระบอบกษัตริย์ของพม่าถูกล้มล้างอย่างสิ้นเชิง ทำให้เกิดสุญญากาศทันทีสำหรับการสนับสนุนวัฒนธรรมทางวัตถุ สถาบันต่าง ๆ และจารีตประเพณี[11] สมัยอาณานิคมเป็นจุดเริ่มต้นของคลื่น ผู้ดีใหม่ ที่ไม่ใช่ชนชั้นสูงเก่า มีการพยายามนำรูปแบบและการแต่งกายของชนชั้นสูงสมัยก่อนอาณานิคมมาใช้[4]

ในช่วงสมัยอาณานิคมของอังกฤษ เสื้อผ้าได้รับความหมายใหม่ในชีวิตของชาวพม่า โดยเป็นการแสดงออกถึงการต่อต้านอาณานิคม[12] เหล่าชาตินิยมชาวพม่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเสื้อผ้าแบบดั้งเดิมโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ยอโลนจี (ယောလုံချည်) รูปแบบหนึ่งของโลนจีจากแคว้นยอ และ ปีนนีไตโปนเอ้นจี (ပင်နီတိုက်ပုံအင်္ကျီ) เสื้อคลุมคอจีนสีเหลืองอมน้ำตาล ให้ความรู้สึกต่อต้านลัทธิล่าอาณานิคมและเสริมชาตินิยม ชาวพม่าที่สวมชุดลักษณะนี้ถูกตำรวจอังกฤษจับกุม[12][13] การสวมเสื้อผ้า "แบบดั้งเดิม" ถูกมองว่าเป็นรูปแบบของการต่อต้านเชิงตั้งรับในหมู่ชาวพม่า[13][12] ด้วยแรงบันดาลใจจากขบวนการสวาเดชีของ คานธี ชาวพม่าชาตินิยมยังได้รณรงค์คว่ำบาตรสินค้านำเข้า รวมทั้งเสื้อผ้า เพื่อส่งเสริมการบริโภคเสื้อผ้าที่ผลิตในท้องถิ่น[12]

รูปแบบเสื้อผ้าก็มีการพัฒนาในสมัยอาณานิคมเช่นกัน รูปแบบเสื้อผ้า ตองเช ปาโซ และ ทะเมน หมดความนิยม มักนิยม โลนจี ที่เรียบง่ายและสวมใส่สะดวกกว่า[4] โสร่งแบบผู้หญิง ทะเมน หรือ ทะบี (ထဘီ) สั้นลงไม่ยาวไปถึงเท้าถึงเพียงแต่ข้อเท้า และความยาวของผ้าซิ่นช่วงบนลดลงเปิดเผยรอบเอวมากขึ้น[14] ช่วงนี้ยังได้เห็นการนิยมเสื้อมัสลินสำหรับสตรี เผยให้เห็นชุดภายในของสตรีที่เรียกว่า ซาบอลี (ဇာဘော်လီ) การปกครองของอังกฤษยังมีอิทธิพลต่อแฟชั่นทรงผมและการแต่งกาย เครื่องประดับแบบตะวันตก เช่น เข็มขัดและรองเท้าหนัง มักสวมใส่กับเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิม[15] การตัดผมทรงสั้นที่เรียกว่า โบเก (ဗိုလ်ကေ) ถูกแทนที่การไว้ผมยาวซึ่งเป็นเรื่องปกติในหมู่ผู้ชายชาวพม่า[14] ในทำนองเดียวกันผู้หญิงเริ่มไว้ทรงผมเช่น อะเมาะ (အမောက်) ประกอบด้วยมวยผมแบบเรียบง่ายขดอยู่ด้านบนศีรษะ แทนการไว้มวยผมแบบดั้งเดิม (ဆံထုံး)[14] การสักแบบพม่าดั้งเดิมก็ได้รับความนิยมลดลงเช่นเดียวกัน

สมัยใหม่

[แก้ไขต้นฉบับ]
นักดนตรีดีดซองเกาะ สวมเสื้อแบบดั้งเดิม อะเชะ ทะเมน

หลังเอกราช ได้มีการเสริมบทบาทสำคัญของเสื้อผ้าให้เป็นอัตลักษณ์ประจำชาติพม่า ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พยายามที่จะปรับปรุงเสื้อผ้าสำหรับพลเมืองของตน (เช่น สยามที่ได้รับจากรัฐนิยม หรืออินโดนีเซียที่สนับสนุนให้ผู้ชายสวมกางเกงขายาวแทน โสร่ง) รัฐบาลพม่าได้สนับสนุนให้ทั้งชายและหญิงสวมใส่ โลนจี ในชีวิตประจำวัน[4] การปราศรัย ปี พ.ศ. 2494 ในการประชุมวัฒนธรรมอินเดียพม่า นายกรัฐมนตรี อู้นุ กล่าวว่าการแต่งกายเป็นสัญลักษณ์เด่นประการหนึ่งของชาติ[12][4] แนวทางสู่สังคมนิยมแบบพม่ายังส่งเสริมการสวมเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิมพร้อมสนับสนุนเสื้อผ้าตะวันตก[11]

ชุดประจำชาติ

[แก้ไขต้นฉบับ]

โลนจี

[แก้ไขต้นฉบับ]
การแต่งกายของสตรีสมัยก่อนอาณานิคมในชุด ทะเมน

ชุดประจำชาติของพม่าคือ โลนจี (လုံချည်, เสียงอ่านภาษาพม่า: [lòʊ̯ɰ̃.d͡ʑì]) โสร่งยาวถึงข้อเท้าสวมใส่ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย โลนจี ในรูปแบบใหม่เป็นที่นิยมในช่วงสมัยอาณานิคมของอังกฤษแทนที่ ปาโซ การแต่งกายแบบดั้งเดิมซึ่งสวมใส่โดยผู้ชาย และ ทะเมน ซึ่งสวมใส่โดยผู้หญิงก่อนสมัยอาณานิคม

ทะเมน ช่วงก่อนอาณานิคมมีรูปแบบลักษณะเป็นชุดยาว เรียกว่า เยตีน่า (ရေသီနား) จะเห็นได้ในยุคปัจจุบันเฉพาะเป็นเครื่องแต่งกายในงานแต่งงานหรือชุดเต้นรำ ในทำนองเดียวกัน ปาโซ ก่อนสมัยอาณานิคมมักสวมใส่ระหว่างการแสดงบนเวที รวมถึงการเต้นรำและการแสดงอะเญน ตลอดจนงานแต่งงานหรืองานสังคมชั้นสูง

ผ้าทออะเชะ

[แก้ไขต้นฉบับ]
สมาชิกสภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐของพม่า แต่งกายในชุดโลนจีอะเชะ

ผ้าลวดลายพื้นเมืองพม่า เรียกว่า อะเชะ (အချိတ်, [ʔə.t͡ɕʰeɪ̯ʔ]) หรือ ลู่นตะยา อะเชะ (လွန်းတစ်ရာအချိတ်) มีลักษณะเป็นลายลอนคลื่นที่สลับซับซ้อนแถบแนวนอน ที่ประดับด้วยการออกแบบคล้ายลายอาหรับ ลู่นตะยา (လွန်းတစ်ရာ, [lʊ́ɰ̃.tə.jà]) ซึ่งแปลตรงตัวว่า "กระสวยร้อยอัน" สื่อถึงกระบวนการที่ต้องใช้เวลามาก มีราคาแพงและซับซ้อน ซึ่งต้องใช้กระสวย 50 ถึง 200 อัน แต่ละอันมีสีผ้าไหมที่ต่างกัน[16][17] การทอผ้าต้องใช้แรงงานคนมาก โดยต้องใช้ช่างทออย่างน้อยสองคนจัดการกระสวยเพื่อให้ได้รูปแบบคล้ายเกลียวคลื่น[4]

อะเชะ มักใช้เป็นสิ่งทอสำหรับ ปาโซ ของผู้ชาย และ ทะเมน ของผู้หญิง รูปแบบสีใน อะเชะ มักใช้สีที่ตัดกันเพื่อสร้างเอฟเฟกต์ ศิลปะเชิง 3 มิติ[4] รูปแบบสำหรับผู้ชายมักเป็นลวดลายซิกแซก หรือลวดลายที่ประสานกันง่ายกว่า ในขณะที่สำหรับผู้หญิงจะผสมผสานลายเกลียวคลื่นเข้ากับการตกแต่งแบบอาหรับ เช่น ลวดลายดอกไม้หรือไม้เลื้อย[4]

เมืองอมรปุระและวู่น-ดวี่น ยังคงเป็นศูนย์กลางการทอผ้า อะเชะ แบบดั้งเดิมในประเทศ แม้ว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาจะมีการเลียนแบบจากโรงงานที่มีราคาถูกกว่าจากจีน และ อินเดีย ได้ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมสิ่งทอแบบดั้งเดิมของพม่าอย่างมาก[18]

การทอผ้า อะเชะ มีต้นกำเนิดที่อมรปุระ ใกล้กับเจดีย์ปะโท่ดอจี้[19] ชื่อ อะเชะ อาจมาจากชื่อของย่านที่ช่างทออาศัยอยู่ และเชะด้าน (လက်ချိတ်တန်း) คำนี้เคยถูกเรียกมาก่อน ไวก์ (ဝိုက်) ซึ่งหมายถึงลวดลายทอซิกแซก[19]

แม้ว่าบางแหล่งอ้างว่ารูปแบบ อะเชะ ได้รับมาจากช่างทอผ้ามณีปุระช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 แต่ไม่มีสิ่งทอของมณีปุระที่เทียบเคียงลักษณะคล้ายกับ อะเชะ[4] รูปแบบคล้ายคลื่นอาจได้รับแรงบันดาลใจจากลวดลายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ (เช่น คลื่น เมฆ พืชและสัตว์พื้นเมือง)[19] ลวดลาย อะเชะ พบได้ในเครื่องปั้นดินเผาที่มีอายุย้อนกลับไปถึงนครรัฐปยู เช่นเดียวกับภาพวาดฝาผนังของวัดที่มีอายุย้อนกลับไปถึงสมัยอาณาจักรพุกาม[4] ของขวัญบรรณาการที่มอบให้กับราชสำนักพม่าอาจเป็นแหล่งบันดาลใจเพิ่มเติมด้วย[19] สิ่งทอดังกล่าวได้รับความนิยมในสมัยราชวงศ์โก้นบอง ซึ่งมีกฎหมายป้องกันความฟุ่มเฟือย ควบคุมว่าใครสามารถสวมเสื้อผ้า อะเชะ ได้[20] รูปแบบ อะเชะ สวมใส่โดยราชวงศ์ เจ้าหน้าที่ และผู้ติดตามเท่านั้น[19]

เสื้อคลุมไตปอน

[แก้ไขต้นฉบับ]

สำหรับงานธุรกิจและโอกาสที่เป็นทางการ ชายชาวพม่า จะแต่งชุดเสื้อแจ๊คแก็ตแบบแมนจู ที่เรียกว่า ไตปอนเอ้นจี (တိုက်ပုံအင်္ကျီ, [taɪ̯ʔ.pòʊ̯ɰ̃]) ใส่ทับเสื้อเชิ้ตคอปกแบบจีน ชุดนี้เป็นที่นิยมสมัยอาณานิคม

ชุดสตรี เอ้นจี

[แก้ไขต้นฉบับ]

ผู้หญิงพม่าสวมชุดสตรีที่เรียกว่า เอ้นจี (အင်္ကျီ, [ʔéɪ̯ɰ̃.d͡ʑì]) มีสองรูปแบบที่แพร่หลายคือ ยีนเซ (ရင်စေ့) จะติดกระดุมด้านหน้าและ ยีนโพน (ရင်ဖုံး) ติดกระดุมไว้ด้านข้าง สำหรับพิธีที่เป็นทางการและทางศาสนาผู้หญิงพม่ามักสวมผ้าคลุมไหล่

เสื้อคลุมไทง์มะเต้น

[แก้ไขต้นฉบับ]
ภาพสมัยอาณานิคมผู้หญิงสวมชุด ยีนคาน (เสื้อท่อนบน), และ ไทง์มะเต้น (เสื้อคลุม)

การแสดงออกอย่างเป็นทางการที่สุดของเครื่องแต่งกายประจำชาติพม่าสำหรับสตรี ได้แก่ เสื้อคลุมไร้กระดุมรัดรูปความยาวถึงสะโพกที่เรียกว่า ไทง์มะเต้น (ထိုင်မသိမ်း, เสียงอ่านภาษาพม่า: [tʰàɪɴməθéɪɴ]) บางครั้งอาจมีท่อนล่างบานและปักเลื่อม ไทง์มะเต้น ในภาษาพม่าแปลว่า "ไม่รวมกันขณะนั่ง" หมายถึงเสื้อคลุมรัดรูปที่ไม่ยับขณะนั่ง เสื้อคลุมนี้ได้รับความนิยมในหมู่ชนชั้นสูงสมัยราชวงศ์โก้นบอง และชนชั้นสูงในปัจจุบัน ปัจจุบันผู้หญิงมักสวมใส่เป็นชุดแต่งงาน หรือเป็นชุดเต้นรำแบบดั้งเดิม รวมถึงงานสังคมชั้นสูงในบางครั้ง ไทง์มะเต้น สวมทับเสื้อท่อนบนที่เรียกว่า ยีนคาน (ရင်ခံ, [jɪ̀ɴkʰàɴ]) ตามประวัติศาสตร์ ไทง์มะเต้น ยังมีชายที่ห้อยอยู่ทั้งสองข้างเรียกว่า กะละโหน่ (ကုလားနို့)

ซี่โบน

[แก้ไขต้นฉบับ]

ซี่โบน (พม่า: စည်းပုံ, ออกเสียง: [síbòʊ̯ɰ̃]) เป็นเครื่องประดับศีรษะสำหรับพิธีการ ซึ่งสตรีชาวพม่าสวมใส่ในยุคก่อนอาณานิคม ซี่โบน เป็นเครื่องแต่งกายที่สวมใส่เฉพาะสตรีชั้นสูงในราชสำนักพม่า รวมถึงราชินีและเจ้าหญิง ซี่โบน พร้อมด้วย มะฮาละตา (မဟာလတာ) ถือเป็นชุดพิธีการสำหรับงานระดับรัฐของพม่า ปัจจุบัน ซี่โบน สวมใส่โดยเด็กผู้หญิงในพิธีเจาะหูและโดยนักนาฏศิลป์พม่า[21]

ก้องบ้อง

[แก้ไขต้นฉบับ]
นายพลอองซาน โพก ก้องบ้อง และสวม ไตปอน (เสื้อคลุม)

เครื่องแต่งกายประจำชาติของพม่าสำหรับผู้ชายประกอบด้วยผ้าโพกหัวที่เรียกว่า ก้องบ้อง (ခေါင်းပေါင်း, [ɡáʊ̯ɰ̃.báʊ̯ɰ̃]) ซึ่งสวมใส่สำหรับงานที่เป็นทางการ ในสมัยอาณานิคม ก้องบ้อง ถูกพัฒนาให้เป็นเครื่องแต่งกายสามัญของชายชาวพม่า การออกแบบ ก้องบ้อง สมัยใหม่เกิดขึ้นในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษ ​​1900 และเรียกว่า หม่องแจะตะเย (မောင့်ကျက်သရေ)[22] เป็นก้องบ้องทำจากผ้าที่มีโครงหวาย สามารถสวมใส่ได้เช่นสวมหมวก

ญะพะนะ

[แก้ไขต้นฉบับ]

รองเท้าแตะกำมะหยี่สวมใส่ได้ทั้งสองเพศ เรียกว่า ญะพะนะ (ကတ္တီပါဖိနပ်‌) หรือ พะนะมัณฑะเลย์ เป็นรองเท้าที่สวมใส่เป็นทางการ

การแต่งกายตามภูมิภาค

[แก้ไขต้นฉบับ]

กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในพม่าทุกกลุ่มล้วนมีเสื้อผ้าและประเพณีสิ่งทอที่แตกต่างกัน

อ้างอิง

[แก้ไขต้นฉบับ]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 ရွှေကိုင်းသား၊ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု (in Burmese)၊ တတိယအကြိမ်၊ မန္တလေး၊ ကြီးပွားရေးစာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၅။
  2. 1 2 3 4 5 6 Aye Aye Than (2017-06-12). "Myanmar Costume Style in the Bagan Period" (PDF). SOAS, University of London. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2019-01-17. สืบค้นเมื่อ 2024-03-28.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 စောမုံညင်း၊ မြန်မာအမျိုးသမီး ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု (in Burmese)၊ ပထမအကြိမ်၊ ရန်ကုန်၊ စာပေဗိမာန်ပုံနှိပ်တိုက်၊ ၁၉၈၉။
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Green, Alexandra (2008). Eclectic Collecting: Art from Burma in the Denison Museum (ภาษาอังกฤษ). NUS Press. ISBN 978-9971-69-404-3.
  5. 1 2 3 4 5 Sangermano, Vincenzo; Sangermano, Father (1833). A Description of the Burmese Empire (ภาษาอังกฤษ). Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.
  6. 1 2 3 Scott 1882, p. 411.
  7. ↑ Scott 1882, p. 406-407.
  8. ↑ Andrus 1947, p. x.
  9. ↑ Scott 1882, p. 406.
  10. ↑ Scott 1882, p. 409.
  11. 1 2 Roces, Mina; Edwards, Louise P. (2007). The Politics of Dress in Asia and the Americas (ภาษาอังกฤษ). Sussex Academic Press. ISBN 978-1-84519-163-4.
  12. 1 2 3 4 5 TARGOSZ, Tobiasz; Sławik, Zuzanna (2016). "Burmese Culture during the Colonial Period in the Years 1885-1931: The World of Burmese Values in Reaction to the Inclusion of Colonialism". Politeja. 13 (44): 277–300. doi:10.12797/Politeja.13.2016.44.18. ISSN 1733-6716. JSTOR 24920307.
  13. 1 2 Edwards, Penny (2008). "Nationalism by design. The politics of dress in British Burma" (PDF). IIAS Newsletter. International Institute for Asian Studies (46): 11.
  14. 1 2 3 Ikeya, Chie (2008). "The Modern Burmese Woman and the Politics of Fashion in Colonial Burma". The Journal of Asian Studies. Cambridge University Press. 67 (4): 1277–1308. doi:10.1017/S0021911808001782. S2CID 145697944.
  15. ↑ Egreteau, Renaud (2019-07-01). "Fashioning Parliament: The Politics of Dress in Myanmar's Postcolonial Legislatures". Parliamentary Affairs (ภาษาอังกฤษ). 72 (3): 684–701. doi:10.1093/pa/gsy026. ISSN 0031-2290.
  16. ↑ Green, Gillian (2012-05-25). "Verging on Modernity: A Late Nineteenth-Century Burmese Painting on Cloth Depicting the Vessantara Jataka". Journal of Burma Studies. 16 (1): 79–121. doi:10.1353/jbs.2012.0000. ISSN 2010-314X. S2CID 162846149.
  17. ↑ "Silk acheik-luntaya | V&A Search the Collections". collections.vam.ac.uk (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2017-12-05.
  18. ↑ Lynn, Kyaw Ye (26 January 2019). "Weavers of traditional textiles in Mandalay unite". Frontier Myanmar (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
  19. 1 2 3 4 5 Hardiman, John Percy (1901). Silk in Burma (ภาษาอังกฤษ). superintendent, Government printing, Burma.
  20. ↑ "The Tradition of Acheik Weaving in Myanmar – ICHCAP" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-03-28. สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
  21. ↑ Burmese Orthography, Myanmar Language Commission, 1993.
  22. ↑ "Myanmar gaung baung". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-08-22. สืบค้นเมื่อ 2017-12-05.

แหล่งอ้างอิง

[แก้ไขต้นฉบับ]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=การแต่งกายของพม่า&oldid=12826861"