ทวีปแอฟริกา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก แอฟริกา)
ทวีปแอฟริกา
Africa
{{{ชื่อสัญลักษณ์}}}

แผนที่โลกแสดงที่ตั้งของทวีปแอฟริกา

จำนวนประเทศ 54 ประเทศ
ขนาดพื้นที่ 30,221,532 ตารางกิโลเมตร
(11,668,598.7 ตารางไมล์)
ประชากร 1,032,532,974 คน
ความหนาแน่นของประชากร 30.51 ต่อตารางกิโลเมตร
(ประมาณ 80 ต่อตารางไมล์)
ภาษา ดูที่ List of cities
แผนที่ดาวเทียมแสดงส่วนประกอบทางภูมิศาสตร์ของทวีปแอฟริกา
ภาพถ่ายทวีปแอฟริกาจากนอกโลก

ทวีปแอฟริกา เป็นทวีปที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากทวีปเอเชีย ทั้งในแง่ของพื้นที่และจำนวนประชากร ด้วยพื้นที่ประมาณ 30.2 ล้านตารางกิโลเมตร (11.7 ล้านตารางไมล์) รวมทั้งเกาะต่าง ๆ ที่อยู่ข้างเคียง ทวีปแอฟริกามีพื้นที่ประมาณร้อยละ 6 ของพื้นผิวโลกทั้งหมด และนับเป็นพื้นที่ประมาณร้อยละ 20.4 ของพื้นดินทั้งหมด[1] ประชากรมากกว่า 1,000 ล้านคน (พ.ศ. 2552) ในดินแดน 61 ดินแดน นับเป็นร้อยละ 14.72 ของประชากรโลก

ทวีปแอฟริกาถูกล้อมรอบด้วยทะเลเมดิเตอร์เรเนียนทางตอนเหนือ คลองสุเอซและทะเลแดง บริเวณคาบสมุทรไซนายทางตะวันออกเฉียงเหนือ มหาสมุทรอินเดียทางตะวันออกเฉียงใต้ และมหาสมุทรแอตแลนติกทางตะวันตก ประกอบด้วย 54 รัฐ รวมทั้งมาดากัสการ์ หมู่เกาะต่าง ๆ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาหรับซาห์ราวี ซึ่งเป็นสมาชิกของสหภาพแอฟริกา แต่ยังคงถูกโต้แย้งเรื่องสถานภาพความเป็นอธิปไตยโดยโมร็อกโก

ลักษณะภูมิประเทศ[แก้]

แอฟริกาเป็นทวีปที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก มีทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเป็นพรมแดนระหว่างทวีปยุโรปทางตอนเหนือ และมีคลองสุเอซเป็นพรมแดนระหว่างทวีปเอเชียทางตะวันออกเฉียงเหนือ จุดเด่นของทวีปแอฟริกาคือ มีที่ราบสูงถึง 2 ใน 3 ของทวีป โดยเฉพาะทางภาคตะวันออกของทวีป เป็นที่ราบสูงโดยเฉลี่ยประมาณ 1,500 - 2,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีแนวภูเขาไฟที่ดับแล้ว มีแนวทะเลสาบขนาดใหญ่ แล้วจะลาดต่ำไปทางตะวันตก มีเกาะมาดากัสการ์ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของทวีป

  1. เทือกเขา แบ่งออกเป็น 2 แนว
    1. เขตภูเขาทางภาคเหนือ เป็นเขตเทือกเขาเกิดใหม่อายุราวพอ ๆ กับเทือกเขาแอลป์ในทวีปยุโรป เรียกว่า เทือกเขาแอตลาส ขนานไปกับชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ในเขตพื้นที่ประเทศโมร็อกโก แอลจีเรีย และตูนิเซีย
    2. เขตภูเขาทางภาคใต้ ได้แก่ เทือกเขาดราเคนสเบิร์ก ในประเทศแอฟริกาใต้และเลโซโท
  2. ทะเลทราย แบ่งเป็น 2 เขตคือ
    1. ทะเลทรายตอนเหนือ ได้แก่ ทะเลทรายซาฮารา (ซึ่งเป็นทะเลทรายที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก) และทะเลทรายลิเบีย บริเวณนี้จะเกิดลมร้อนในทะเลทรายซาฮารา เรียกว่า ซิร็อกโก'
    2. เขตทะเลทรายตอนใต้ ได้แก่ ทะเลทรายนามิบและทะเลทรายคาลาฮารี
  3. แม่น้ำ
    1. แม่น้ำไนล์ เป็นแม่น้ำสายที่ยาวที่สุดในโลก ต้นน้ำคือทะเลสาบวิกตอเรีย ไหลลงทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
    2. แม่น้ำคองโก เป็นแม่น้ำเขตศูนย์สูตร ไหลลงมหาสมุทรแอตแลนติก
    3. แม่น้ำไนเจอร์ อยู่ในส่วนแอฟริกาตะวันตก ต้นน้ำอยู่ที่ประเทศเซียร์ราเลโอน ไหลลงสู่อ่าวกินี
    4. แม่น้ำแซมเบซี อยู่ทางด้านตะวันออกของทวีปมีแอ่งน้ำตก น้ำค่อนข้างไหลเชี่ยว ไหลลงมหาสมุทรอินเดีย ที่ประเทศโมซัมบิก

กระแสน้ำในมหาสมุทร[แก้]

  1. กระแสน้ำเย็นคะเนรี
  2. กระแสน้ำอุ่นกินี
  3. กระแสน้ำเย็นเบงเกลา
  4. กระแสน้ำอุ่นโมซัมบิก

ภูมิอากาศ[แก้]

ส่วนใหญ่จะมีทะเลทราย อากาศแห้งแล้ง ส่งผลต่อความเป็นอยู่ของประชากรในทวีป ส่วนมากจะอยู่ทางตอนเหนือสุดและใต้สุดของทวีป ซึ่งมีอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน มีภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าสะวันนา อยู่บริเวณตอนเหนือและใต้แนวศูนย์สูตร

การสำรวจ[แก้]

ยุโรปชาติแรกที่สำรวจแอฟริกาคือโปรตุเกส และหลังจากนั้นก็ถูกสำรวจโดย อังกฤษ ฝรั่งเศส และ ดัตช์ เป็นต้น นักสำรวจที่ยิ่งใหญ่ของแอฟริกามีหลายท่านด้วยกัน นักสำรวจที่รู้จักกันดีคือ ดร. เดวิด ลิฟวิงสโตน

เศรษฐกิจ[แก้]

แผนที่กลุ่มประชาคมเศรษฐกิจแอฟริกา
  CEN-SAD
  COMESA
  EAC
  ECCAS
  ECOWAS
  IGAD
  SADC
  UMA

แม้ว่าจะมีทรัพยากรธรรมชาติมากมาย แต่แอฟริกากลับเป็นทวีปที่ยากจนและด้อยพัฒนา ซึ่งมีสาเหตุหลายประการ เช่นการระบาดของโรคร้ายแรง (ได้แก่เชื้อเอชไอวี โรคเอดส์ และมาลาเรีย) รัฐบาลคอร์รัปชันและละเมิดสิทธิมนุษยชน การที่รัฐบาลขาดการวางแผน ระดับการรู้หนังสือที่ต่ำ การขาดแคลนเงินทุนต่างชาติ และความขัดแย้งระหว่างชนชาติที่เกิดขึ้นตั้งแต่ในรูปของกองโจรไปจนถึงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์[2] จากรายงานการพัฒนามนุษย์ของสหประชาชาติในปี ค.ศ. 2003 ประเทศที่อยู่อันดับต่ำสุด 25 ประเทศ (อันดับ 151 ถึง 175) ล้วนเป็นประเทศในทวีปแอฟริกา[3]

ข้อมูลเศรษฐกิจ[แก้]

  • ตารางแสดงประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจหรือจีดีพีมากที่สุดในทวีปแอฟริกา 10 อันดับแรก 1
อันดับ (แอฟริกา) ประเทศ ค่าจีดีพี (ล้าน$) ปี 2009 อันดับ (โลก)
1
แอฟริกาใต้ แอฟริกาใต้
287,219
32
2
อียิปต์ อียิปต์
187,954
42
3
ไนจีเรีย ไนจีเรีย
173,428
44
4
แอลจีเรีย แอลจีเรีย
140,848
49
5
โมร็อกโก โมร็อกโก
90,815
58
6
แองโกลา แองโกลา
68,755
61
7
ลิเบีย ลิเบีย
60,351
64
8
ซูดาน ซูดาน
54,677
66
9
ตูนิเซีย ตูนิเซีย
40,168
77
10
เคนยา เคนยา
32,724
82
  • 1 ข้อมูลโดย IMF
  • ตารางแสดงประเทศในทวีปแอฟริกาที่มีจีดีพีต่อหัวมากที่สุด 10 อันดับแรก 2
อันดับ (แอฟริกา) ประเทศ ค่าจีดีพีต่อหัว ($) ปี 2009 อันดับ (โลก)
1
อิเควทอเรียลกินี อิเควทอเรียลกินี
9,580
52
2
ลิเบีย ลิเบีย
9,529
53
3
เซเชลส์ หมู่เกาะเซเชลส์
8,973
56
4
กาบอง กาบอง
7,468
64
5
มอริเชียส มอริเชียส
6,838
68
6
บอตสวานา บอตสวานา
6,407
69
7
คอสตาริกา คอสตาริกา
6,345
70
8
แอฟริกาใต้ แอฟริกาใต้
5,824
73
9
นามิเบีย นามิเบีย
4,543
83
10
แอลจีเรีย แอลจีเรีย
4,027
91
  • 2 ข้อมูลโดย IMF

ประชากร[แก้]

จำนวนประชากร[แก้]

ความหนาแน่นของประชากรในแต่ละประเทศของทวีปแอฟริกา

ทวีปแอฟริกามีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากทวีปเอเชีย ประเทศที่มีประชากรมากที่สุดคือประเทศไนจีเรีย รองลงมาคือ ประเทศอียิปต์ ซึ่งมีอัตราการเพิ่มของประชากรสูง ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 33 คนต่อ 1 ตารางกิโลเมตร(2552)

เชื้อสายของประชากร[แก้]

  1. นิกรอยด์ หรือเรียกว่า แอฟริกันนิโกร เป็นชนกลุ่มใหญ่สุดของทวีป โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อยๆ
  2. คอเคซอยด์ มาจากคาบสมุทรอาหรับ อยู่ในแถบอียิปต์และซูดาน และ จากชาวยุโรป บริเวณแหลมกู๊ดโฮป และตอนเหนือของทวีป

ขนาดพื้นที่[แก้]

ทวีปแอฟริกามีพื้นที่ประมาณ 30,400,000 ตารางกิโลเมตร ประเทศที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุด คือ ซูดาน (2,505,810 ตารางกิโลเมตร) รองลงมาคือแอลจีเรีย (2,381,740 ตารางกิโลเมตร) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกหรือซาอีร์เดิม (2,345,410 ตารางกิโลเมตร) ตามลำดับ

ในแง่ภูมิภาค ภูมิภาคที่มีขนาดพื้นที่มากที่สุด คือ แอฟริกาเหนือ (8,533,021 ตารางกิโลเมตร) ส่วนภูมิภาคที่มีขนาดพื้นที่น้อยที่สุด คือ แอฟริกาใต้ (3,083,998 ตารางกิโลเมตร)

ประวัติศาสตร์[แก้]

การแบ่งภูมิภาคของทวีปแอฟริกา

การแบ่งภูมิภาค[แก้]

ทวีปแอฟริกาสามารถแบ่งได้ 5 ภูมิภาคใหญ่ ๆ ดังนี้

ลักษณะภูมิประเทศของทวีปแอฟริกา
แผนที่ทวีปแอฟริกา
ภูมิภาค ลำดับ ประเทศ พื้นที่ (ตร.กม ประชากร (2552) ความหนาแน่น
ที่ตั้งของแอฟริกาเหนือ

แอฟริกาเหนือ
ประเทศ
1
ซูดาน ซูดาน 2,505,810 41,087,825 16.4
1
เซาท์ซูดาน เซาท์ซูดาน 619,745 8,260,490 57.0
2
ตูนิเซีย ตูนิเซีย 163,610 10,486,339 64.1
3
โมร็อกโก โมร็อกโก 446,550 34,859,364 78.0
4
ลิเบีย ลิเบีย 1,759,540 6,310,434 3.6
5
อียิปต์ อียิปต์ 1,001,450 83,082,869 82.9
6
แอลจีเรีย แอลจีเรีย 2,381,740 34,178,188 14.3
7
เวสเทิร์นสะฮารา เวสเทิร์นสะฮารา 266,000 405,210 1.5
ดินแดน
1
หมู่เกาะคะเนรี หมู่เกาะคะเนรี (สเปน) 7,492 1,694,477(2544) 226.2
2
ธงของ Ceuta เซวตา (สเปน) 20 71,505(2544) 3,575.2
3
ธงของมาเดรา มาเดรา (โปรตุเกส) 797 245,000(2544) 307.4
4
ธงของ Melilla เมลียา (สเปน) 12 66,411(2544) 5,534.2
สถิติ
8,533,021 212,487,622 24.9
ที่ตั้งของภูมิภาคแอฟริกากลาง

แอฟริกากลาง
1
กาบอง กาบอง 267,667 1,514,993 5.6
2
แคเมอรูน แคเมอรูน 475,440 18,879,301 39.7
3
ชาด ชาด 1,284,000 10,329,208 8.0
4
ประเทศเซาตูเมและปรินซิปี เซาตูเมและปรินซิปี 1,001 212,679 212.4
5
สาธารณรัฐคองโก สาธารณรัฐคองโก 342,000 4,012,809 11.7
6
สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (ซาอีร์เดิม) 2,345,410 68,692,542 29.2
7
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง ประเทศแอฟริกากลาง 622,984 4,511,488 7.2
8
อิเควทอเรียลกินี อิเควทอเรียลกินี 28,051 633,441 22.6
9
แองโกลา แองโกลา 1,246,700 12,799,293 10.3
สถิติ
6,613,253 121,585,754 18.39
ที่ตั้งของภูมิภาคแอฟริกาใต้

แอฟริกาใต้
1
นามิเบีย นามิเบีย 825,418 2,108,665 2.6
2
บอตสวานา บอตสวานา 600,370 1,990,876 3.3
3
เลโซโท เลโซโท 30,355 2,130,819 70.2
4
สวาซิแลนด์ สวาซิแลนด์ 17,363 1,123,913 64.7
5
แอฟริกาใต้ แอฟริกาใต้ 1,219,912 49,052,489 40.2
6
ซิมบับเว ซิมบับเว 390,580 11,392,629 29.1
สถิติ
3,083,998 67,799,391 21.98
ที่ตั้งแอฟริกาตะวันออก

แอฟริกาตะวันออก
ประเทศ
1
บุรุนดี บุรุนดี 27,830 8,988,091 322.9
2
คอโมโรส คอโมโรส 2,170 752,438 346.7
3
จิบูตี จิบูตี 23,000 516,055 22.4
4
เอริเทรีย เอริเทรีย 121,320 5,647,168 46.5
5
เอธิโอเปีย เอธิโอเปีย 1,127,127 85,237,338 75.6
6
เคนยา เคนยา 582,650 39,002,772 66.0
7
มาดากัสการ์ มาดากัสการ์ 587,040 20,653,556 35.1
8
มาลาวี มาลาวี 118,480 14,268,711 120.4
9
มอริเชียส มอริเชียส 2,040 1,284,264 629.5
10
โมซัมบิก โมซัมบิก 801,590 21,669,278 27.0
11
รวันดา รวันดา 26,338 10,473,282 397.6
12
เซเชลส์ เซเชลส์ 455 87,476 192.2
13
โซมาเลีย โซมาเลีย 637,657 9,832,017 15.4
14
แทนซาเนีย แทนซาเนีย 945,087 41,048,532 43.3
15
ยูกันดา ยูกันดา 236,040 32,369,558 137.1
16
แซมเบีย แซมเบีย 752,614 11,862,740 15.7
ดินแดน
1
ฝรั่งเศส มายอต (ฝรั่งเศส) 374 223,765 489.7
2
ฝรั่งเศส เรอูนียง (ฝรั่งเศส) 2,512 743,981(2545) 296.2
สถิติ
5,994,324 311,357,022 51.9
ที่ตั้งของแอฟริกาตะวันตก

แอฟริกาตะวันตก
ประเทศ
1
เบนิน เบนิน 112,620 8,791,832 78.0
2
บูร์กินาฟาโซ บูร์กินาฟาโซ 274,200 15,746,232 57.4
3
เคปเวิร์ด เคปเวิร์ด 4,033 429,474 107.3
4
โกตดิวัวร์ โกตดิวัวร์ 322,460 20,617,068 63.9
5
ประเทศแกมเบีย แกมเบีย 11,300 1,782,893 175.7
6
กานา กานา 239,460 23,832,495 99.5
7
กินี กินี 245,857 10,057,975 40.9
8
กินี-บิสเซา กินี-บิสเซา 36,120 1,533,964 42.5
9
ไลบีเรีย ไลบีเรีย 111,370 3,441,790 30.9
10
มาลี มาลี 1,240,000 12,666,987 10.2
11
มอริเตเนีย มอริเตเนีย 1,030,700 3,129,486 3.0
12
ไนเจอร์ ไนเจอร์ 1,267,000 15,306,252 12.1
13
ไนจีเรีย ไนจีเรีย 923,768 149,229,090 161.5
14
เซเนกัล เซเนกัล 196,190 13,711,597 69.9
15
เซียร์ราลีโอน เซียร์ราลีโอน 71,740 6,440,053 89.9
16
โตโก โตโก 56,785 6,019,877 106
ดินแดน
1
สหราชอาณาจักร เซนต์เฮเลนา (สหราชอาณาจักร) 410 7,637 14.4
สถิติ
6,144,013 296,186,492 48.2
รวมสถิติสูงสุด
30,368,609 1,001,320,281 33.0

อ้างอิง[แก้]

  1. Sayre, April Pulley. (1999) Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.
  2. Richard Sandbrook, The Politics of Africa's Economic Stagnation, Cambridge University Press, Cambridge, 1985 passim
  3. Human Development Index, สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ข้อมูลทวีปแอฟริกา