Nepenthes distillatoria

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตนี้มีชื่อบทความเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ เนื่องจากไม่มีชื่อสามัญเป็นภาษาไทย?
Nepenthes distillatoria
Utricaria vegetabilis zeylanensium.jpg
ภาพที่ตีพิมพ์ในยุคแรกๆของหม้อข้าวหม้อแกงลิง, ตีพิมพ์ในชื่อ "Utricaria vegetabilis zeylanensium" (N. distillatoria)
สถานะการอนุรักษ์
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: พืช (Plantae)
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Magnoliopsida
อันดับ: Caryophyllales
วงศ์: Nepenthaceae
สกุล: Nepenthes
สปีชีส์: N.  distillatoria
ชื่อทวินาม
Nepenthes distillatoria
L. (1753)
ชื่อพ้อง
  • Bandura zeylanica
    Burm. ex Brongn. (1824) nom.illeg.
  • Nepenthes chapmanii
    Balakr. (1970)
  • Nepenthes destillatoria
    Danser (1928) sphalm.typogr.
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: Brion (1855)
    [=N. madagascariensis]
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: Jack (1835)
    [=N. gracilis]
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: Jeanneney (1894)
    [=N. vieillardii]
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: R.Grah. (1827)
    [=N. khasiana]
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: Steud. (1841)
    [=N. mirabilis]
  • Nepenthes distillatoria
    auct. non L.: Wall. (1828)
    [=N. distillatoria/N. gracilis]
  • Nepenthes hirsuta var. glabrescens
    W.G.Sm. (1882)
  • Nepenthes hirsuta var. glabrescens rubra
    auct. non Hort. ex Rafarin: Nichols. (1892)
  • Nepenthes indica
    Poir. (1797) nom.illeg.
  • Nepenthes rubra
    auct. non Hort. ex Rafarin: Nichols. (1886)
  • Nepenthes smithii
    Beck (1895) nom.illeg.
  • Nepenthes speciosa
    Hort. ex Beck (1895) nom.illeg.
  • Nepenthes trichocarpa
    auct. non Miq.: Hort. ex Hort.Bednar in sched. (1993)
  • Nepenthes zeylanica
    (Burm. ex Brongn.) Raf. (1836)
  • Nepenthes zeylanica var. rubra
    auct. non Hort. ex Rafarin: Nichols. (1877)
  • "Bandura cingalensium"
    Ray (1686)
  • "Bandura zingalensium"
    Breyne (1680)
  • "Miranda herba"
    Bartholinus (1677)
  • "Nepenthes ceylanicum flore minore"
    Breyne (1689)
  • "Planta mirabilis distillatoria"
    H.N.Grimm (1682)
  • "Utricaria vegetabilis zeylanensium"
    Plukenet (1696)

Nepenthes distillatoria (จากภาษาละติน: destillo = กลั่น, -oria = ที่ตอนปลาย; บางสิ่งจากของเหลวที่กลั่นตัว นั่นก็คือ หม้อ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวจากศรีลังกา เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดที่สองที่ถูกแจงลักษณะและเป็นชนิดแรกที่ถูกจัดอยู่ภายใต้อนุกรมวิธานของลินเนียส มันเป็นชนิดต้นแบบของสกุล

Botanical history[แก้]

N. distillatoria เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดที่สองที่ถูกพรรณาลักษณะต่อจาก N. madagascariensis ในปี ค.ศ. 1677 บาร์โทลินูซ์ (Bartholinus) ได้กล่าวถึงมันภายใต้ชื่อ "สมุนไพรอันน่าพิศวง" (Miranda herba) [1] 3 ปีต่อมา พ่อค้าชาวดัตช์ที่ชื่อเจคอบ เบรนี (Jacob Breyne) อ้างว่าพืชชนิดนี้เป็น Bandura zingalensium ซึ่งเป็นชื่อเรียกในท้องถิ่น[2] ในภายหลัง Bandura ได้กลายเป็นชื่อที่ใช้เรียกหม้อข้าวหม้อแกงลิงทั่วไปจนกระทั่งลินเนียสได้ตั้งชื่อ นีเพนเธส ขึ้นในปี ค.ศ. 1737[3]

N. distillatoria ถูกจัดจำแนกอีกครั้งในปี ค.ศ. 1683 โดยแพทย์ชาวสวีเดน ที่ชื่อเอช.เอ็น. กริม (H. N. Grimm) [4] กริมได้เรียกมันว่า Planta mirabilis distillatoria หรือ "พืชกลั่นน้ำอันน่าอัศจรรย์" และเป็นครั้งแรกที่มีภาพประกอบอย่างละเอียดของพืชชนิดนี้[3] 3 ปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1686 นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษที่ชื่อจอน เรย์ (John Ray) อ้างคำพูดของกริมมากล่าวดังนี้:[5]

รากดูดความชุ่มชื้นจากดินด้วยความช่วยเหลือของแสงอาทิตย์เข้าสู่ตัวมัน แล้วส่งผ่านไปยัง ลำต้น ก้าน ใบที่น่ากลัวของมัน ไปสู่ภาชนะตามธรรมชาติ แล้วเก็บกักไว้จนกว่ามนุษย์จะต้องการมัน [แปลจากภาษาละตินใน หม้อข้าวหม้อแกงลิงจากบอร์เนียว][3]

ลินเนียสได้ใช้คำระบุชนิดดั้งเดิมของกริมในการตั้งชื่อ N. distillatoria ในปี ค.ศ. 1753

นิเวศวิทยา[แก้]

N. distillatoria เป็นพืชถิ่นเดียวของศรีลังกาและเป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงเพียงชนิดเดียวจากประเทศนี้ พบในพื้นที่เปียกชื้นตามป่าละเมาะ, ริมถนน, พื้นที่เปิดโล่ง และในป่า N. distillatoria ขึ้นที่ความสูง 0 ถึง 700 ม.จากระดับน้ำทะเล[6]

เท่าที่รู้ N. distillatoria ไม่มีลูกผสมตามธรรมชาติ

หน่วยอนุกรมวิธานต่ำกว่าระดับชนิด[แก้]

  • Nepenthes distillatoria var. rubra (auct. non Hort. ex Rafarin: Nichols.) Hort.Veitch ex Macf. (1908)
  • Nepenthes distillatoria vera D.Moore (1872) nom.illeg.

อ้างอิง[แก้]

  1. Bartholinus 1677. Miranda herba. Acta Medica et Philosophica Hafniensa 3: 38.
  2. Breyne, J. 1680. Bandura zingalensium etc. Prodromus Fasciculi Rariorum Plantarum 1: 18.
  3. 3.0 3.1 3.2 Phillipps, A. & A. Lamb 1996. Pitcher-Plants of Borneo. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
  4. Grimm, H.N. 1683. Planta mirabilis destillatoria. In: Miscellanea curiosa sive Ephemeridum. Med. Phys. Germ. Acad. Nat. Cur. Decuriae 2, ann. prim. p. 363, f. 27.
  5. Ray, J. 1686. Bandura cingalensium etc. Historia Plantarum 1: 721–722.
  6. Clarke, C.M., R. Cantley, J. Nerz, H. Rischer & A. Witsuba (2000). Nepenthes distillatoria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 06 May 2006. Listed as Vulnerable (VU B1+2d v2.3).