วินาที
| วินาที | |
|---|---|
 ลูกตุ้มนาฬิกาที่ส่งเสียงติ๊กต็อกทุกวินาที | |
| ข้อมูลทั่วไป | |
| ระบบการวัด | หน่วยฐานเอสไอ |
| เป็นหน่วยของ | เวลา |
| สัญลักษณ์ | s |
วินาที (อังกฤษ: Second) เป็นหน่วยฐานของเวลาในระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (เอสไอ)[1] และยังเป็นหน่วยเวลาในระบบการวัดอื่น เท่ากับ 1 ส่วน 60 ของนาที ระหว่าง ค.ศ. 1000 เมื่ออัลบิรูนี (al-Bīrūnī) ใช้วินาที ถึง ค.ศ. 1960 วินาทีนิยามว่าเป็น 1/86,400 ของวันสุริยคติเฉลี่ย (mean solar day) ซึ่งยังเป็นนิยามที่ใช้ในบริบททางดาราศาสตร์และกฎหมายอยู่บ้าง[2] ระหว่าง ค.ศ. 1960 ถึง 1967 วินาทีนิยามในแง่คาบการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ใน ค.ศ. 1900[3] แต่ปัจจุบันนิยามอย่างแม่นยำขึ้นในแง่อะตอม วินาทีอาจวัดโดยใช้นาฬิกากล ไฟฟ้าหรืออะตอม
การสังเกตทางดาราศาสตร์ในห้วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 เปิดเผยว่าวันวันสุริยคติเฉลี่ยค่อย ๆ ยาวขึ้นแต่วัดได้ และความยาวของปีสุริยคติก็ไม่สามารถพยากรณ์ได้ทั้งหมดเช่นกัน ฉะนั้นการเคลื่อนที่ดวงอาทิตย์–โลกจึงไม่ถูกพิจารณาว่าเป็นพื้นฐานนิยามที่เหมาะสมต่อไป เมื่อมีการคิดค้นนาฬิกาอะตอม การนิยามวินาทีโดยยึดคุณสมบัติหลักมูลแห่งธรรมชาติจึงเป็นไปได้ นับแต่ ค.ศ. 1967 นิยามวินาทีเป็น
ช่วงเวลา 9192631770 คาบของการแผ่รังสีซึ่งสัมพันธ์กับการเปลี่ยนสถานะระหว่างสองระดับไฮเปอร์ไฟน์ (hyperfine level) ของสถานะพื้นของอะตอมซีเซียม-133
(the duration of 9192631770 periods of the radiation corresponding to the transition between the two hyperfine levels of the ground state of the caesium 133 atom)[1]
ใน ค.ศ. 1997 คณะกรรมการชั่งตวงวัดระหว่างประเทศยืนยันว่านิยามข้างต้น "หมายถึงอะตอมซีเซียมในสถานะพักที่อุณหภูมิ 0 เคลวิน"[1]
วินาทียังเป็นหน่วยฐานของเวลาในระบบหน่วยวัดเซนติเมตร-กรัม-วินาที, เมตร-กิโลกรัม-วินาที, เมตร-ตัน-วินาที และฟุต-ปอนด์-วินาที
นิรุติศาสตร์
[แก้]ที่มาของคำ: คำว่า "วินาที" มาจากภาษาสันสกฤต "विनाडी" (vināḍī) ซึ่งแปลว่า หน่วยเวลาที่เล็กมาก โดยแยกได้เป็น:"वि" (vi-) = อุปสรรคแสดงความแยก หรือความเล็ก"नाडी" (nāḍī) = เส้น, ช่วงเวลา, หรือหน่วยเวลา
ในวรรณกรรมโบราณของอินเดีย โดยเฉพาะในด้านดาราศาสตร์และคณิตศาสตร์ คำ "นาฏี" (nāṭī) หรือ "นาฬิกา" (nāḷikā) ใช้เป็นหน่วยเวลา เมื่อเติมอุปสรรค "วิ" (vi-) เข้าไป จึงกลายเป็น "วินาฏี" หรือ "วินาที" ซึ่งหมายถึงส่วนย่อยของหน่วยเวลา
การใช้งาน
[แก้]นาฬิกาแบบอนาล็อกและนาฬิกาข้อมือมักจะมีเครื่องหมายติ๊ก 60 ตัวบนหน้าปัด แทนวินาที (และนาที) และมี "เข็มวินาที" ไว้บอกเวลาเป็นวินาที นาฬิกาดิจิทัลและนาฬิกาข้อมือมักจะมีตัวนับวินาทีเป็นสองหลัก
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 3 "Unit of time (second)". SI Brochure. BIPM. สืบค้นเมื่อ 2013-12-22.
- ↑ International System of Units from NIST accessed 25 March 2012.
- ↑ "Leap Seconds". Time Service Department, United States Naval Observatory. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-06-11. สืบค้นเมื่อ 2012-03-24.
| แนวคิดหลัก | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| การวัด และมาตรฐาน |
| ||||||||||
 | บทความนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล หมายเหตุ: ขอแนะนำให้จัดหมวดหมู่โครงให้เข้ากับเนื้อหาของบทความ (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:โครงการจัดหมวดหมู่โครงที่ยังไม่สมบูรณ์) |