คำอุปสรรคเอสไอ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (SI) ได้กำหนดชุดคำอุปสรรค ซึ่งรู้จักกันว่า คำอุปสรรคเอสไอ หรือ คำอุปสรรคเมตริก คำอุปสรรคเอสไอเป็นคำนำหน้าหน่วยวัดพื้นฐานเพื่อแสดงการคูณหรือเศษส่วนเลขฐานสิบของหน่วยนั้น คำอุปสรรคแต่ละคำนั้นจะมีสัญลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งเขียนหน้าสัญลักษณ์ของหน่วยพื้นฐานได้เช่นกัน คำอุปสรรคเอสไอได้รับการวางมาตรฐานโดยสำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศในมติระหว่าง ค.ศ. 1960 ถึง 1991[1] การใช้คำเหล่านี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแต่หน่วยเอสไอและคำอุปสรรคหลายคำพบมีใช้ตั้งแต่ระบบเมตริกเพิ่งถือกำเนิดขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1790

รายการคำอุปสรรค[แก้]

ปัจจุบัน ในหน่วย SI กำหนดคำอุปสรรคไว้ 24 ตัว ดังนี้

คำอุปสรรค สัญลักษณ์ ตัวคูณ แฟคเตอร์
โจตะ(jota) J 1036 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
ซาจาน(sajan) S 1033 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
จีอ๊อพ(geop) Ge 1030 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000
บรอนโต(bronto) B 1027 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000
ยอตตะ(yotta) Y 1024 1,000,000,000,000,000,000,000,000
เซตตะ(zetta) Z 1021 1,000,000,000,000,000,000,000
เอกซะ(exa) E 1018 1,000,000,000,000,000,000
เพตะ(peta) P 1015 1,000,000,000,000,000
เทระ(tera) T 1012 1,000,000,000,000
จิกะ(giga) G 109 1,000,000,000
เมกะ(mega) M 106 1,000,000
กิโล(kilo) K 103 1,000
เฮกโต(hecto) h 102 100
เดคา(deca) da 101 10
เดซิ(deci) d 10-1 0.1
เซนติ(centi) c 10-2 0.01
มิลลิ(milli) m 10-3 0.001
ไมโคร(micro) μ 10-6 0.000 001
นาโน(nano) n 10-9 0.000 000 001
พิโก(pico) p 10-12 0.000 000 000 001
เฟมโต(femto) f 10-15 0.000 000 000 000 001
อัตโต(atto) a 10-18 0.000 000 000 000 000 001
เซปโต(zepto) z 10-21 0.000 000 000 000 000 000 001
ยอคโต(yocto) y 10-24 0.000 000 000 000 000 000 000 001

การใช้งานทั่วไป[แก้]

การใช้งานทั่วไป คือ เมื่อเห็นคำอุปสรรค แล้วต้องการแปลงกลับเป็นตัวเลขของหน่วยเดิม ให้คูณด้วยค่าแฟกเตอร์ที่กำหนดไว้ เช่น 5 กิโลเมตร = 5 X 1,000 (แฟกเตอร์ของกิโล) = 5,000 เมตร

คำอุปสรรคเอสไอใช้เพื่อลดจำนวนเลขศูนย์ที่แสดงในจำนวนที่เป็นตัวเลข ยกตัวอย่างเช่น กระแสไฟฟ้า 0.000 000 004 แอมแปร์ หรือสี่ในพันล้านของแอมแปร์ จะเขียนแทนด้วยคำอุปสรรคที่เหมาะสม ในกรณีนี้คือ นาโน เป็น 4 นาโนแอมแปร์ (1nA) ซึ่งเมื่อคูณ 4 กับแฟกเตอร์ของนาโนเข้าไป ก็จะได้ค่าเดิมออกมา

ในการคำนวณ คำอุปสรรค จะสามารถบวกหรือลบกันได้ แต่ไม่สามารถคูณหรือหารกันได้ เช่น โดยปกติแล้ว กำลัง(วัตต์)=กระแส(แอมแปร์)*แรงดันไฟฟ้า(โวลต์) แต่ 5มิลลิแอมแปร์ คูณ 2 มิลลิโวลต์ ไม่เท่ากับ 10 มิลลิวัตต์ เพราะการคุณ จำเป็นต้องแยกตัวคูณของคำอุปสรรคออก และร่วมคูณเข้าด้วยกันก่อน คือต้องเป็น 5x10-3 X 2x10-3 = 10x10-3-3 (คูณเลขธรรมดาแยกกับคูณตัวคูณคำอุปสรรค การคูฯคำอุปสรรคจะจับเลขยกกำลังรวมกัน ในที่นี้ -3 รวมกับ -3 ได้ -6) = 10x10-6 = 10 ไมโครวัตต์

อ้างอิง[แก้]