ลิซ่า (แร็ปเปอร์)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ลิซ่า
ลิซ่า
Blackpink Lisa Vogue 2021.png
ลิซ่าในนิตยสาร โว้ก ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564
เกิดปราณปรียา มโนบาล
27 มีนาคม พ.ศ. 2540 (24 ปี)
จังหวัดบุรีรัมย์ ประเทศไทย
อาชีพ
  • แร็ปเปอร์
  • นักร้อง
  • นักเต้น
ปีปฏิบัติงานพ.ศ. 2559–ปัจจุบัน
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง
เครื่องดนตรี
  • เสียงร้อง
ค่ายเพลง
ส่วนเกี่ยวข้อง
ชื่อเกาหลี
ฮันกึล
리사
ลายมือชื่อ
Signature of Lisa.svg

ลลิษา มโนบาล[2][3] ชื่อเดิม ปราณปรียา มโนบาล[4] (เกิด 27 มีนาคม พ.ศ. 2540) ชื่อในการแสดงว่า ลิซ่า[5] เป็นแร็ปเปอร์ นักร้อง และนักเต้นชาวไทยซึ่งทำงานหลักในประเทศเกาหลีใต้ เป็นสมาชิกของแบล็กพิงก์ เกิร์ลกรุปเกาหลีใต้สังกัดวายจีเอนเตอร์เทนเมนต์[6]

ลิซ่าเปิดตัวเป็นศิลปินเดี่ยวกับซิงเกิลอัลบั้มชื่อ ลลิษา ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2564 อัลบั้มเปิดตัวที่อันดับหนึ่งบนแกออนอัลบั้มชาร์ต และขายได้มากกว่า 7 แสนชุดในสัปดาห์แรก ทำให้เธอเป็นศิลปินหญิงเคป็อปคนแรกที่ทำได้[7] มิวสิกวิดีโอเพลงชื่อเดียวกับอัลบั้ม ในยูทูบมีผู้ชมมากกว่า 73.6 ล้านครั้งในวันแรก ทำลายสถิติมิวสิกวิดีโอของศิลปินเดี่ยวที่มีผู้ชมมากที่สุดภายใน 24 ชั่วโมง[8]

ชีวิตช่วงแรก[แก้]

ลิซ่าเกิดเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2540[9] ที่จังหวัดบุรีรัมย์[10] มีชื่อเดิมว่า "ปราณปรียา" แต่ภายหลังเปลี่ยนเป็น "ลลิษา"[11] จากการทายทักของหมอดู มีความหมายว่า "ผู้ที่ได้รับการยกย่อง"[12][13] และมีชื่อเล่นในวัยเด็กว่า "ป๊อกแป๊ก" และ "ลลิซ" ตามลำดับ[14] ลิซ่าอาศัยอยู่กับมารดาชื่อจิตทิพย์ (สกุลเดิม มโนบาล) เป็นชาวจังหวัดบุรีรัมย์[15] และบิดาบุญธรรมชื่อ มาร์โค บร็อยช์ไวเลอร์ (Marco Brüschweiler) ชาวสวิส เป็นที่ปรึกษาการประกอบธุรกิจร้านอาหารและผู้เชี่ยวชาญทางด้านอาหารไทย[16][17] ลิซ่าสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนประภามนตรี 1 และ 2[18]

เมื่ออายุสี่ขวบ ลิซ่าเริ่มหัดเต้นและลงแข่งขันในเวทีต่าง ๆ รวมถึงโครงการทูบีนัมเบอร์วัน[14] ทั้งนี้เมื่อครั้งเป็นหนึ่งในสมาชิกของวีซาคูล (We Zaa Cool) ทีมนักเต้นที่มีสมาชิกทั้งหมด 11 คน เธอเคยแข่งขันร่วมกับทีมดังกล่าวจนได้รางวัลพิเศษประเภททีม ในรายการ แอลจีเอนเตอร์เทนเนอร์ ล้านฝันสนั่นโลก ทางช่อง 9 เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2552[19] ระหว่างศึกษาที่โรงเรียนประภามนตรี เธอยังเป็นตัวแทนของโรงเรียนไปประกวดร้องเพลงในโครงการ "3 คุณธรรมนำไทย" ซึ่งจัดโดยศูนย์คุณธรรม และได้รับรางวัลรองชนะเลิศ[18]

ครั้นเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ลิซ่าเริ่มสนใจอุตสาหกรรมเคป็อปและอยากเป็นศิลปินเกาหลี[20] เธอยังแสดงความชื่นชมต่อบิกแบงและทูเอนีวัน และปรารถนาว่าตนอยากประสบความสำเร็จเหมือนกับวงดังกล่าว[21] ในปี พ.ศ. 2553 วายจีเอนเตอร์เทนเมนต์มาเปิดออดิชันในประเทศไทยเป็นครั้งแรก จากผู้สมัครราวสี่พันคน ลิซ่าเป็นคนเดียวที่ผ่านการคัดเลือกและได้เข้ามาเป็นศิลปินฝึกหัดของวายจีเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2554[22]

อาชีพ[แก้]

ก่อนเปิดตัวและแบล็กพิงก์[แก้]

ดูบทความหลักที่: แบล็กพิงก์

ลิซ่าเริ่มเป็นที่สนใจใน พ.ศ. 2555 หลังจากวายจีอัปโหลดวิดีโอการเต้นของเธอลงบนยูทูบในคลิปชื่อ "WHO'S THAT GIRL???"[23] ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2556 เธอปรากฏอยู่ในมิวสิกวิดีโอของแทยัง สำหรับเพลง "รินการีนกา" (Ringa Linga) เป็นหนึ่งในนักเต้นประกอบร่วมกับสมาชิกของวงไอคอนและวินเนอร์[24] ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557 ลิซ่าเป็นนางแบบให้กับเสื้อผ้าแนวสตรีตของโนนากอน (Nonagon) ร่วมกับบีไอและบ็อบบี[25]

หลังจากการฝึกหัดนานกว่า 5 ปี ลิซ่าได้เป็นหนึ่งในสมาชิกวงแบล็กพิงก์และยังเป็นศิลปินต่างชาติคนแรกในค่ายวายจีเอนเตอร์เทนเมนต์[26][11] แบล็กพิงก์เปิดตัวครั้งแรกด้วยซิงเกิลอัลบั้ม สแควร์วัน วางจำหน่ายในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559[27][28] ซิงเกิลนำ "วิสเซิล" ประสบความสำเร็จด้วยการออลคิล (All Kill) บนชาร์ตของเกาหลีใต้[29] ทำให้แบล็กพิงก์ได้เข้าชิงรางวัลโกลเดนดิสก์อะวอดส์สาขาเพลงดิจิทัลยอดเยี่ยม (พนซัง)[30] ในปีต่อมา พวกเธอกวาดสามรางวัลจากแกออนชาร์ตเคป็อปอะวอดส์สาขาศิลปินหน้าใหม่แห่งปี, เพลงแห่งปี ประจำเดือนสิงหาคม จากเพลง "วิสเซิล"[31] และเพลงแห่งปี ประจำเดือนพฤศจิกายน จากเพลง "เพลย์อิงวิทไฟร์"[32]

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2563 แบล็กพิงก์ออกสตูดิโออัลบั้มชุดแรก ดิอัลบั้ม[33] อัลบั้มประสบความสำเร็จทั่วโลก และกลายเป็นอัลบั้มที่ขายดีที่สุดอันดับที่ห้าในปี พ.ศ. 2563 ด้วยยอดขาย 1.5 ล้านชุด[34] และเป็นอัลบั้มขายดีที่สุดตลอดกาลของศิลปินหญิงชาวเกาหลีใต้[35] ในปีเดียวกันนั้น วงออกภาพยนตร์สารคดีชื่อ แบล็กพิงก์: ไลต์อัพเดอะสกาย ออกฉายทางเน็ตฟลิกซ์[36]

งานเพลงเดี่ยว[แก้]

ซิงเกิลอัลบั้มเปิดตัวของลิซ่าชื่อ ลลิษา วางจำหน่ายวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2564[37][38] ซิงเกิลนำในชื่อเดียวกัน เปิดตัวที่อันดับสองบนชาร์ต Billboard Global 200 และ Global Excl. U.S.[39] และอันดับที่ 84 ในสหรัฐ[40] อัลบั้มขายได้ถึง 736,221 ชุดในสัปดาห์แรก กลายเป็นอัลบั้มที่มียอดขายสัปดาห์แรกสูงที่สุดของศิลปินหญิงจากเกาหลีใต้ และทำให้ลิซ่าเป็นศิลปินหญิงเดี่ยวคนแรกที่มีอัลบั้มขายสัปดาห์แรกได้ถึง 5 แสนชุด[41] มิวสิกวิดีโอเพลง "ลลิษา" กลายเป็นวิดีโอของศิลปินเดี่ยวที่มีผู้ชมมากที่สุดภายใน 24 ชั่วโมง ทำลายสถิติมิวสิกวิดีโอเพลง "มี" ของเทย์เลอร์ สวิฟต์ ที่เบรนดอน ยูรี ร่วมร้องด้วย (ยอดชม 65.2 ล้านครั้ง)[42]

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 ลิซ่าร้องรับเชิญให้ดีเจสเนก ในเพลง "เอสจี" ร่วมกับโอซูนา และเมแกนเดอะสตัลเลียน ซึ่งมีกำหนดวางจำหน่ายในวันที่ 22 ตุลาคม[43]

ชีวิตส่วนตัว[แก้]

ลิซ่าสามารถพูดได้หลายภาษา โดยเธอสามารถพูดภาษาไทย อังกฤษ เกาหลีได้คล่อง และภาษาญี่ปุ่นและจีนแบบพื้นฐานได้[44]

ในวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ลิซ่ามีผลการตรวจโควิด-19 เป็นบวก[45] ในวันที่ 25 พฤศจิกายน มีรายงานว่า "เธอสุขภาพแข็งแรงดีมาก และไม่มีอาการใด ๆ ทั้งสิ้น"[46][47]

กิจกรรมอื่น ๆ[แก้]

การสนับสนุนผลิตภัณฑ์[แก้]

หลังจากเป็นนางแบบให้กับแบรนด์เครื่องสำอางเกาหลีใต้ มูนช็อต ใน พ.ศ. 2559 ลิซ่ากลายเป็นทูตตราสินค้าของประเทศจีนเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2561[48] รวมถึงประเทศไทยเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 เธอเป็นพรีเซ็นเตอร์เฉพาะให้กับคอลเลกชันใหม่หกชิ้นที่มีลายเซ็นของเธอเป็นส่วนหนึ่งของบรรจุภัณฑ์[49] ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2562 ลิซ่าเซ็นสัญญากับบริษัทแอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (AIS)[50] และเป็นพรีเซ็นเตอร์ให้กับซัมซุง กาแลคซีเอส 10 ในประเทศไทย[51] เกมสำหรับโทรศัพท์มือถือ แร็กนาร็อกเอ็ม: อีเทอร์นอลเลิฟ ได้เลือกลิซ่าเป็นแบบให้กับตัวละครที่จะปรากฏอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ "มิดไนต์ปาร์ตี" ตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 เป็นต้นไป[52]

เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 ลิซ่าเซ็นสัญญากับวีโว เพื่อส่งเสริมสมาร์ตโฟน วีโวเอส 9 และ วีโวเอส 7[53]

โทรทัศน์[แก้]

ลิซ่าได้รับคัดเลือกแสดงในรายการเรียลลิตีชื่อ เรียลแมน 300 ออกอากาศครั้งแรกในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2561 ทางช่องเอ็มบีซี[54] รายการเกี่ยวกับชีวิตการเป็นทหารของเหล่าคนดังที่สถาบันกองทัพเกาหลีในย็องช็อน[55] การแสดงของลิซ่าครั้งนี้ทำให้เธอได้รับเลือกเป็นตัวละครแห่งปีจากเอ็มบีซีเอนเตอร์เทนเมนต์อะวอดส์[56] ในเดือนพฤศจิกายน เธอเปิดช่องยูทูบเป็นของตนเอง ภายใต้บัญชีชื่อ ลิลิฟิล์มออฟฟิเชียล (Lilifilm Official) โดยที่วิดีโอจะเน้นไปที่การเต้นหรือวล็อกเป็นหลัก[57] ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 ช่องยูทูบของเธอมีผู้ติดตามมากกว่า 6 ล้านคน[58]

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2563 ลิซ่ารับหน้าที่เป็นที่ปรึกษาการเต้นในรายการเซอร์ไววัลเพื่อค้นหาศิลปินกลุ่มหญิง วัยรุ่นวัยฝัน ซีซัน 2 ทางช่องอ้ายฉีอี้[59] และ วัยรุ่นวัยฝัน ซีซัน 3 เพื่อค้นหาศิลปินกลุ่มชายในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564[60]

ความนิยม[แก้]

ใน พ.ศ. 2561 ลิซ่าได้รับเลือกให้เป็นบุคคลแห่งปีจากเดอะสแตนดาร์ด[61] ลิซ่ากลายเป็นศิลปินเคป็อปผู้มีชื่อเสียงจากประเทศไทยและประเทศเกาหลีใต้ที่มียอดผู้ติดตามในอินสตาแกรมส่วนตัวมากที่สุด โดยมีผู้ติดตามกว่า 67 ล้านคน[62] และยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง[63]

ผลงานเพลง[แก้]

ดูบทความหลักที่: ผลงานเพลงของแบล็กพิงก์

ซิงเกิลอัลบั้ม[แก้]

ชื่อ รายละเอียด ตำแหน่งสูงสุด ยอดขาย การรับรอง
เกาหลี
[64]
ลลิษา 1
  • เกาหลีใต้: 762,923[66]
  • จีน: 752,420[67]

ซิงเกิล[แก้]

รายชื่อซิงเกิล ตำแหน่งบนชาร์ต และยอดขาย แสดงตามปีที่ออกจำหน่าย และชื่ออัลบั้ม
ชื่อ ปี ตำแหน่งสูงสุดบนชาร์ต ยอดขาย อัลบั้ม
เกาหลี ออสเตรเลีย
[69]
แคนาดา
[70]
ฝรั่งเศส
[71]
มาเลเซีย
[72]
เยอรมนี
[73]
อังกฤษ
[74]
สหรัฐ
[75]
ทั่วโลก
[76]
แกออน
[77]
ฮอต
[78]
ในฐานะนักร้องนำ
"ลลิษา" 2564 64 28 76 42 175 1 68 84 2
  • สหรัฐ: 9,200[79]
ลลิษา
"มันนี" [a] 32 37 75 1 14 46 90 10
ในฐานะนักร้องรับเชิญ
"เอสจี"
(กับดีเจสเนก, โอซูนา และเมแกนเดอะสตัลเลียน)
2021 [b] 86 87 17 [c] [d] 19
  • ทั่วโลก: 19,000[85]
"—" หมายถึงเพลงที่ไม่ได้จำหน่ายในประเทศนั้น ๆ หรือไม่ติดชาร์ต

เครดิตการผลิต[แก้]

ปี ศิลปิน เพลง อัลบั้ม คำร้อง ทำนอง อ้างอิง
2564 ดีเจสเนก, โอซูนา, เมแกนเดอะสตัลเลียน และลิซ่า "เอสจี" ใช่ ไม่ [86]

ผลงานการแสดง[แก้]

สำหรับการปรากฏตัวในฐานะสมาชิกวงแบล็กพิงก์ ดู แบล็กพิงก์#ผลงานการแสดง

โทรทัศน์[แก้]

ปี ชื่อ เครือข่าย บทบาท หมายเหตุ
2560 ลิซ่าทีวี ออนสไตล์ ตนเอง 3 ตอน
2561 เรียลแมน 300 เอ็มบีซี 6 ตอน
2563 วัยรุ่นวัยฝัน ซีซัน 2[87] อ้ายฉีอี้ ที่ปรึกษาการเต้น
2564 วัยรุ่นวัยฝัน ซีซัน 3[88]

รางวัลและการเสนอชื่อ[แก้]

ปี รางวัล สาขา ผู้รับ ผล อ้างอิง
2561 เดอะสแตนดาร์ด บุคคลแห่งปี ตนเอง ชนะ [89]
2562 ชนะ [90]
2563 สนุกเอกซ์จูกซ์ไทยแลนด์มิวสิกอะวอดส์ ซุปตาร์แห่งโลกโซเชียล เสนอชื่อเข้าชิง [91]
อานวลเคโฟร์ยูเอส บุคคลหน้าใหม่ยอดนิยม ชนะ [92]
2564 ไทยแลนด์มาสเตอร์ยังครั้งที่ 3 เยาวชนต้นแบบ สาขาผู้สร้างแรงบันดาลใจ ชนะ [93]
เวย์ปั๋วสตาร์ไลต์อะวอดส์ ศิลปินยอดนิยมแห่งปี ชนะ [94]
หอเกียรติยศ (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ชนะ
เอ็มทีวียุโรปมิวสิกอะวอดส์ เคป็อปยอดเยี่ยม เสนอชื่อเข้าชิง [95]
เอ็มเน็ตเอเชียนมิวสิกอะวอดส์ การแสดงเต้นยอดเยี่ยม – เดี่ยว "ลลิษา" รอผล [96]
ศิลปินหญิงยอดเยี่ยม ตนเอง รอผล
เวิลด์ไวด์แฟนชอยซ์ท็อปเทน รอผล
2565 โคเรียเฟิสต์แบรนด์อะวอดส์ นักร้องหญิงเดี่ยวยอดเยี่ยม รอผล [97]
บราโบออตโต ผู้มาใหม่ยอดเยี่ยม รอผล [98]

หมายเหตุ[แก้]

  1. "มันนี" ไม่ได้เข้าสู่แกออนดิจิทัลชาร์ต แต่ขึ้นสูงสุดอันดับที่ 43 บนชาร์ตดาวน์โหลด[80]
  2. "เอสจี" ไม่ได้เข้าสู่แกออนดิจิทัลชาร์ต แต่ขึ้นสูงสุดอันดับที่ 173 บนชาร์ตดาวน์โหลด[82]
  3. "เอสจี" ไม่ได้เข้าสู่ชาร์ตซิงเกิลแห่งสหราชอาณาจักร แต่ขึ้นสูงสุดอันดับที่ 24 บนชาร์ตดาวน์โหลดซิงเกิลแห่งสหราชอาณาจักร[83]
  4. "เอสจี" ไม่ได้เข้าสู่ บิลบอร์ด ฮอต 100 แต่ขึ้นสูงสุดอันดับที่ 2 บนชาร์ตบับบลิงอันเดอร์ฮอต 100[84]

อ้างอิง[แก้]

  1. Herman, Tamar (October 22, 2018). "BLACKPINK Sign With Interscope Records & UMG in Global Partnership With YG Entertainment: Exclusive". Billboard. สืบค้นเมื่อ November 23, 2018.
  2. Yim Seung-hye (August 26, 2021). "Title of single by Blackpink's Lisa is her real name". Korea JoongAng Daily. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 10, 2021. สืบค้นเมื่อ September 10, 2021.
  3. Ryu Jae-yeon (July 1, 2018). "BLACKPINK LISA Deceiving Other Members with Her Real Name???". JoongAng Ilbo. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ May 26, 2021. สืบค้นเมื่อ March 17, 2021.
  4. "Blackpink's Lisa changed her name for good luck and it worked". The Straits Times (Singapore). 12 September 2021. สืบค้นเมื่อ 12 September 2021.
  5. เส้นทางชีวิตเด็กคัฟเวอร์ของ ลิซ่า สู่ศิลปินแนวหน้าระดับโลก
  6. "BLACKPINK". YG Family. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ June 25, 2017. สืบค้นเมื่อ May 18, 2019.
  7. McIntyre, Hugh. "Blackpink's Lisa Breaks The Record For The Fastest-Selling Female Album In Korean History". Forbes (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2021-09-24.
  8. "BLACKPINK's Lisa breaks Taylor Swift's YouTube record with 'Lalisa'". NME (ภาษาอังกฤษ). 2021-09-14. สืบค้นเมื่อ 2021-09-24.
  9. Li, Caspar (March 27, 2019). "4 reasons why we love Lisa, BLACKPINK's youngest member". South China Morning Post. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ January 6, 2020. สืบค้นเมื่อ May 21, 2019.
  10. Thaitrakulpanich, Asaree (May 2, 2019). "Black Pink to Light Bangkok on Fire This Summer". Khaosod English. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ May 13, 2019. สืบค้นเมื่อ May 21, 2019.
  11. 11.0 11.1 "Lisa from Blackpink – Thailand-raised K-pop singer who is the group's main dancer and speaks four languages". South China Morning Post. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ May 3, 2019. สืบค้นเมื่อ May 18, 2019.
  12. Feeney, Nolan (September 10, 2021). "Blackpink's Lisa on Her Solo Debut and Stepping Up Her Rap Skills: 'I Pushed Myself'". Billboard. สืบค้นเมื่อ September 11, 2021.
  13. "รู้จัก 'ลิซ่า' Blackpink ที่ 'โอ๊ค' ยังต้องขอเป็น 'blink'". voicetv. 6 กรกฎาคม 2561. สืบค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2561. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  14. 14.0 14.1 "'LISA' YG New Girl Group : ลลิษา มโนบาล กับเรื่องราวที่เล่าโดยพี่สาว". ฮันรยูเค. 8 มิถุนายน 2559. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  15. "เปิดชีวิต! 'ลิซ่า BlackPink' ล่าฝันสู่ซุปเปอร์สตาร์". Bangkokbiznews. January 11, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 29, 2019. สืบค้นเมื่อ September 29, 2019.
  16. "รู้จัก "มาร์โค บรอยช์ไวเลอร์" พ่อผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของ "ลิซ่า BlackPink"". ผู้จัดการออนไลน์. 26 มิถุนายน 2563. สืบค้นเมื่อ 14 สิงหาคม 2563. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  17. "Mr. Marco Brueschweiler". voicetv. 5 สิงหาคม 2558. สืบค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2561. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  18. 18.0 18.1 "Lisa of BLACKPINK donates to help flood victims in Thailand". The Independent Singapore (ภาษาอังกฤษ). September 22, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 9, 2020. สืบค้นเมื่อ January 31, 2021.
  19. Gadong, Katreena (August 14, 2016). "BLACKPINK Lisa Manoban and Got7 Bambam childhood friends?". YIBADA. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 3, 2016. สืบค้นเมื่อ November 2, 2016.
  20. รายการ วีกลีไอดอล เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ตอนที่ 277 ทางช่องเอ็มบีซีเอเวอรี 1
  21. Kim Yu-rim (April 17, 2020). "'블랙핑크' 리사 국적은 어디?" [What is Blackpink Lisa's Nationality?]. MoneyS (ภาษาเกาหลี). เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ June 13, 2020. สืบค้นเมื่อ April 29, 2021.
  22. "[REPLAY] BLACKPINK : DEBUT SHOWCASE". September 13, 2016. สืบค้นเมื่อ September 16, 2016.
  23. "'ลิซ่า' BLACKPINK ศิลปิน K-POP ชาวไทยคนแรกของ YG". เอ็มไทย. 22 สิงหาคม 2559. สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2560. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  24. "8 songs BLACKPINK members appeared in before debut". SBS (ภาษาอังกฤษ). August 8, 2018. สืบค้นเมื่อ January 30, 2021.
  25. "[블랙핑크 VS 투애니원③] 블랙핑크는 누구?". Donga News. August 12, 2016. สืบค้นเมื่อ June 4, 2019.
  26. Kim Yu-young (August 9, 2016). "YG Entertainment unveils K-pop group BLACKPINK". Kpop Herald. สืบค้นเมื่อ May 20, 2017.
  27. Kim Yu-young (August 9, 2016). "YG Entertainment unveils K-pop group BLACKPINK". Kpop Herald. สืบค้นเมื่อ August 12, 2016.
  28. Jeon Su Mi (August 10, 2016). "BLACKPINK Sweeping Charts Within 2 Days of Debut". Mwave. สืบค้นเมื่อ August 13, 2016.
  29. "[뮤직톡톡] 마성의 '휘파람'…블랙핑크, 전 음원차트 1위 탈환". Osen. August 14, 2016. สืบค้นเมื่อ July 4, 2019.
  30. Mehta Ankita (January 3, 2017). "Golden Disk Awards 2017: First lineup, hosts and complete list of nominations revealed". International Business Times. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ August 8, 2018. สืบค้นเมื่อ August 9, 2019.
  31. "Gaon Digital Chart - August". สืบค้นเมื่อ December 17, 2016.
  32. "2016년 11월 Digital Chart". สืบค้นเมื่อ 1 เมษายน 2560. Check date values in: |accessdate= (help)
  33. Iasimone, Ashley (September 27, 2020). "Blackpink Announces New Single From 'The Album'". Billboard. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ September 28, 2020. สืบค้นเมื่อ September 28, 2020.
  34. Brandle, Lars (March 11, 2021). "BTS Bag 'Unprecedented' 1-2 on IFPI's Global Album Sales Chart For 2020". Billboard (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ March 11, 2021.
  35. "BLACKPINK breaks record again". The Independent (ภาษาอังกฤษ). October 26, 2020. สืบค้นเมื่อ October 30, 2020.
  36. Benjamin, Jeff (September 8, 2020). "Blackpink's Netflix Documentary Marks Streaming Service Diving into K-Pop Originals". Forbes. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 17, 2020. สืบค้นเมื่อ September 9, 2020.
  37. Kim Hyun-seo (August 25, 2021). "블랙핑크 리사, 다음달 솔로 데뷔 확정 ... 싱글앨범 'LALISA(라리사)' 발매" [BLACKPINK's Lisa to make her solo debut next month ... Single album 'LALISA' released]. Top Star News (ภาษาเกาหลี). สืบค้นเมื่อ August 25, 2021.
  38. "Blackpink's Lisa to release solo album next month". The Straits Times (Singapore). August 27, 2021. สืบค้นเมื่อ August 27, 2021.
  39. Trust, Gary (20 September 2021). "The Kid LAROI & Justin Bieber's 'Stay' Holds Atop Global Charts, As LISA, Ed Sheeran & Glass Animals Add Top 10s". Billboard (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 20 September 2021.
  40. "Billboard Hot 100 Chart – Week of September 25, 2021". Billboard. สืบค้นเมื่อ September 21, 2021.
  41. Hicap, Jonathan. "BLACKPINK Lisa's 'Lalisa' album sets records with 736,000 copies sold in first week". Manila Bulletin.
  42. McIntyre, Hugh (September 13, 2021). "Blackpink's Lisa Scores One Of The Biggest YouTube Debuts Of All Time". Forbes. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 13, 2021. สืบค้นเมื่อ September 13, 2021.
  43. "DJ Snake to Feature Ozuna, BLACKPINK's Lisa, & Megan Thee Stallion on Upcoming Single". Remezcla (ภาษาSpanish).CS1 maint: unrecognized language (link)
  44. Moon, Kat (April 4, 2019). "Everything to Know About K-Pop Group BLACKPINK". Time. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ June 4, 2019. สืบค้นเมื่อ May 22, 2019.
  45. Victor, Daniel; Yoon, John (2021-11-24). "Lisa, star of the K-pop group Blackpink, tests positive for coronavirus". The New York Times (ภาษาอังกฤษ). ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ 2021-11-25.
  46. "블랙핑크 리사, 코로나 확진…지수·로제·제니 음성" [Blackpink Lisa, Corona confirmed... Jisoo, Rosé, and Jennie’s voice]. entertain.naver.com (ภาษาเกาหลี). November 25, 2021. สืบค้นเมื่อ 2021-11-26.
  47. "ต้นสังกัดยืนยัน "ลิซ่า" ติดโควิดคนเดียว สมาชิกที่เหลือรอดหมด". ผู้จัดการออนไลน์. 2021-11-25. สืบค้นเมื่อ 2021-11-26.
  48. "블랙핑크(BLACKPINK) 리사, 문샷 모델로 중국 대륙 홀린다…글로벌 K뷰티 부활 신호탄". Topstarnews (ภาษาเกาหลี). March 21, 2018. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ June 6, 2020. สืบค้นเมื่อ July 30, 2019.
  49. "สิ้นสุดการรอคอย ! Moonshot เผยแคมเปญโฆษณาสุดเปรี้ยว LISA'S PICK SPECIAL EDITION บลิงก์ทุกคนรอลุ้น meet & greet กับเธอได้เลย !". Harpersbazaar. July 26, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ July 30, 2019. สืบค้นเมื่อ July 30, 2019.
  50. "AIS คว้า "ลิซ่า BlackPink" พรีเซ็นเตอร์คนล่าสุด หวังกวาดตลาดสาวก Blinks ทั่วไทย". positioningmag.com. March 28, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ March 30, 2019. สืบค้นเมื่อ May 21, 2019.
  51. "Samsung คว้า "ลิซ่า BlackPink" เป็นพรีเซนเตอร์ Galaxy S10 ไทย หวังสู้ศึกแบรนด์จีน". positioningmag.com. May 11, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ May 26, 2019. สืบค้นเมื่อ May 21, 2019.
  52. "BLACKPINK's Lisa to star in Ragnarok M". Kstreet Manila (ภาษาอังกฤษ). July 20, 2019. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ July 29, 2019. สืบค้นเมื่อ July 31, 2019.
  53. Vaughn, Nica (February 22, 2021). "BLACKPINK Lisa is the Official Vivo S9 Endorser + Idol's YouTube Channel Projected to Surpass 6 Million Subscribers Soon". KpopStarz (ภาษาอังกฤษ). เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ February 22, 2021. สืบค้นเมื่อ February 25, 2019.
  54. Han Hae-seon (October 14, 2018). "'진짜사나이300' PD "특전사까지..최고의 '탑팀' 나올것"(인터뷰)". Star News (ภาษาเกาหลี). สืบค้นเมื่อ November 3, 2018.
  55. "[시청자가 찜한 TV] 돌아온 '진사'·'알쓸신잡' 역시 화제". Yonhap News (ภาษาเกาหลี). September 28, 2018. สืบค้นเมื่อ August 1, 2019.
  56. "[2018 MBC 방송연예대상] 연구원이 뽑아본 올해의 캐릭터!". Naver (ภาษาเกาหลี). December 27, 2018. สืบค้นเมื่อ August 1, 2019.
  57. "'유튜버'로 깜짝 변신한 블랙핑크 리사가 올린 첫번째 영상". Insight (ภาษาเกาหลี). November 6, 2018. สืบค้นเมื่อ July 5, 2019.
  58. "Lilifilm Official". YouTube. สืบค้นเมื่อ March 25, 2021.
  59. "블랙핑크 리사, 中판 프듀 '청춘유니' 시즌2 새 멘토 출연 확정 [Oh! 차이나]". Osen (ภาษาเกาหลี). October 15, 2019. สืบค้นเมื่อ October 15, 2019.
  60. "블랙핑크 리사, 中 오디션 프로그램 '청춘유니3' 멘토 확정". DongA (ภาษาคานูรี). 2021-01-08. สืบค้นเมื่อ 2021-01-27.
  61. "Lisa won Person of the Year 2018". The Standard. สืบค้นเมื่อ May 18, 2019.
  62. Pakkee Tan (April 15, 2019). "BLACKPINK's Lisa is Now Officially the Most Followed K-Pop Idol on Instagram". E! News. สืบค้นเมื่อ May 18, 2019.
  63. 世界一有名なタイ女性リサに殺害予告で在韓タイ大使館も動く. KoreaWorldTimes (ภาษาญี่ปุ่น). 2020-05-11. สืบค้นเมื่อ 2020-05-27.
  64. "Lalisa" (ภาษาเกาหลี). September 5–11, 2021. สืบค้นเมื่อ September 16, 2021.
  65. BLACKPINK (August 25, 2021). "#LISA FIRST SINGLE ALBUM LALISA TEASER POSTER" (ทวีต). สืบค้นเมื่อ August 25, 2021 – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  66. Lalisa Sales:
    • 2021년 09월 Album Chart [September 2021 Album Chart]. Gaon Music Chart (ภาษาเกาหลี). เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ October 7, 2021. สืบค้นเมื่อ October 7, 2021.
    • 2021년 10월 Album Chart [October 2021 Album Chart]. Gaon Music Chart (ภาษาเกาหลี). เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 11, 2021. สืบค้นเมื่อ November 11, 2021.
  67. Cumulative Sales of Lalisa in China:
    • "Lalisa". QQ音乐. สืบค้นเมื่อ November 11, 2021.
    • "Lalisa". KuGou. สืบค้นเมื่อ November 11, 2021.
    • "Lalisa". Kuwo. สืบค้นเมื่อ November 11, 2021.
  68. "가온 인증: 누적판매량 인증" [Gaon Certification: Albums] (ภาษาเกาหลี). Gaon Music Chart. November 11, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 11, 2021. สืบค้นเมื่อ November 11, 2021.
  69. ARIA Top 100 Singles Chart:
  70. Billboard Canadian Hot 100:
  71. "Discographie – Lisa (Lalisa Manoban)" (ภาษาฝรั่งเศส). Hung Medien. สืบค้นเมื่อ November 3, 2021.
  72. Top 20 Most Streamed International & Domestic Singles In Malaysia:
  73. "Lisa (KR) - Money". GfK Entertainment Charts. สืบค้นเมื่อ October 15, 2021.
  74. "Lisa | full Official Chart History" (ภาษาอังกฤษ). Official Charts Company. สืบค้นเมื่อ 2021-10-09.
  75. Billboard Hot 100 Chart:
    • "Lalisa". Billboard (ภาษาอังกฤษ). September 25, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 21, 2021. สืบค้นเมื่อ September 21, 2021.
    • "Money". Billboard (ภาษาอังกฤษ). November 2, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 2, 2021. สืบค้นเมื่อ November 2, 2021.
  76. Billboard Global 200 Chart:
  77. Gaon Digital Chart:
    • "Lalisa" (ภาษาเกาหลี). September 12–18, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 23, 2021. สืบค้นเมื่อ September 23, 2021.
  78. Billboard Korea K-pop 100 Chart:
    • "Lalisa" (ภาษาเกาหลี). September 25, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ September 21, 2021. สืบค้นเมื่อ September 21, 2021.
  79. 79.0 79.1 McIntyre, Hugh (September 20, 2021). "Blackpink's Lisa Scores Two Simultaneous Top 10 Hits On Billboard's Sales Chart". Forbes (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ September 21, 2021.
  80. Gaon Download Chart:
  81. "BTS' 'Permission to Dance' Leads Inaugural Hot Trending Songs Charts, Powered by Twitter". Billboard. October 22, 2021. สืบค้นเมื่อ October 22, 2021.
  82. Gaon Download Chart:
  83. UK Singles Downloads Chart:
  84. "DJ Snake Chart History (Bubbling Under Hot 100)". สืบค้นเมื่อ November 1, 2021.
  85. Frankenburg, Eric (4 November 2021). "New Around the World: DJ Snake, Ozuna, Lisa & Megan Thee Stallion Soar In With 'SG'". Billboard. สืบค้นเมื่อ 4 November 2021.
  86. "DJ Snake, Ozuna, Megan Thee Stallion, LISA - SG / Credits". DJ Snake Music, Interscope. October 22, 2021. สืบค้นเมื่อ October 22, 2021 – โดยทาง Tidal.
  87. เปิดค่าตัว ลิซ่า แบล็กพิงก์ แพงแรงระดับโลก มูลค่าทางการตลาดสูงลิบ
  88. 블랙핑크 리사, 中 서바이벌 '청춘유니' 시즌3 멘토 출연 확정(공식)
  89. "ทีมถ้ำหลวง-ลิซ่า คว้ารางวัล THE STANDARD PERSON OF THE YEAR 2018 คนไทยผู้สร้างปรากฏการณ์แห่งปี". The Standard. สืบค้นเมื่อ May 18, 2019.
  90. "อเล็กซ์ เรนเดลล์ – ลิซ่า BLACKPINK คว้ารางวัล THE STANDARD Person of the Year 2019". The Standard. December 19, 2019. สืบค้นเมื่อ December 19, 2019.
  91. "Sanook x JOOX Thailand Music Awards 2020". สืบค้นเมื่อ February 14, 2020.
  92. "#PAK2020 - Programa de Encerramento". December 20, 2020. สืบค้นเมื่อ January 30, 2021.
  93. "เคียงข้างลิซ่า-แบมแบม 3 นักกีฬาไทย มีชื่อรับรางวัลเยาวชนต้นแบบ สร้างแรงบันดาลใจ". สืบค้นเมื่อ March 15, 2021.
  94. "微博星耀盛典". Weibo (ภาษาจีน). May 20, 2021. สืบค้นเมื่อ May 20, 2021.
  95. Grein, Paul (October 20, 2021). "Justin Bieber Leads 2021 MTV EMA Nominations". Billboard. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ October 20, 2021. สืบค้นเมื่อ October 20, 2021.
  96. Adhya, Arpita (November 3, 2021). "MAMA Nominations 2021: Mnet Awards Nominees ft BTS, Stray Kids & More". HITC. สืบค้นเมื่อ November 3, 2021.
  97. "2022 대한민국 퍼스트브랜드 대상 소비자 조사" [2022 Consumer Survey for Korea's First Brands]. Korea First Brands (ภาษาเกาหลี). สืบค้นเมื่อ November 3, 2021.
  98. "BRAVO Otto Wahl 2021: Vote für deinen Star!" [BRAVO Otto Voting 2021: Vote for your star!] (ภาษาเยอรมัน). Bravo Otto. November 9, 2021. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ November 10, 2021. สืบค้นเมื่อ November 9, 2021.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]