ข้ามไปเนื้อหา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อักษรไทย
รูปพยัญชนะ
รูปสระ
' "
◌ุ ◌ู
ฤๅ ฦๅ
รูปวรรณยุกต์
เครื่องหมายอื่น ๆ
◌๎ ◌ฺ
เครื่องหมายวรรคตอน
ฯลฯ
Ra
Ra
ตัวอักษรตัวอย่าง
Assamese
BengaliRa
ทิเบตRa
ทมิฬRa
ไทย
มลยาฬัม
สิงหล
พราหมีอโศกRa
เทวนาครีRa
ร่วมเชื้อสาย
ฮีบรูר
กรีกΡ
ละตินR
ซีริลลิกР
Properties
หน่วยเสียง/ɾ/
IASTr R
จุดรหัส ISCIICF (207)

เป็นพยัญชนะในตระกูลอักษรพราหมี มาจากอักษรพราหมี ng หลังผ่านอักษรคุปตะ

เสียง

[แก้]

อักษร "ร" ตรงกับตัวเทวนาครี "र" ภาษามคธและภาษาสันสฤกตเป็นเสียงเปิดลิ้นม้วน [ɻ] แต่ปัจจุบันภาษาฮินดีกลายเป็นเสียงกระดกลิ้นปุ่มเหงือก [ɾ]

อักษรไทย

[แก้]

(เรือ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 35 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก (ยักษ์) และก่อนหน้า (ลิง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ร เรือ”

พยัญชนะที่ควบกล้ำ ร ได้แก่

  • กร ขร คร ตร ปร พร
  • คำยืมภาษาต่างประเทศ: ดร บร ฟร ทร
  • ไม่ออกเสียง ร: จร ซร ศร สร
  • ทร ออกเสียง ซ

อักษร ร เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /r/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /n/

ร ที่เป็นพยัญชนะสะกดซึ่งตามหลังสระ ออ จะไม่ปรากฏตัวออ ให้ใช้ ร ต่อท้ายพยัญชนะต้นไปได้เลย เช่น กร (กอน) พร (พอน) ละคร (ละ-คอน) เป็นต้น

ร หัน

[แก้]

คำไทยบางคำที่ยืมมาจากภาษาเขมรและภาษาสันสกฤต จะมี ร ซ้อนกันสองตัวเรียกว่า ร หัน (รร) เมื่อตามหลังพยัญชนะต้นจะออกเสียงคล้ายมีสระ อะ และสะกดด้วยแม่กนหรือพยัญชนะตัวถัดไป เช่น บรรพชา (บัน-พะ-ชา) สรรพ (สับ) ธรรมะ (ทัม-มะ) เป็นต้น โดยมีหลัก หรือความนิยมในการใช้ ร หัน ดังนี้

  1. ใช้ในคำแผลงที่แผลงมาจาก ประ คระ กระ เช่น บรรทม บรรจุ ครรไล บรรจง กรรชิง
  2. ใช้ในคำแผลงที่แผลงมาจากคำที่มีตัวสะกดเป็นอย่างอื่น เช่น ภรรยา (บาลี ภริยา, สันสกฤต ภารยา) มรรค (บาลี มคฺค, สันสกฤต มารฺค) บรรยาย บรรษัท ฯลฯ
  3. ใช้เขียนคำที่รับมาจากภาษาสันสกฤต ซึ่งมีรูปศัพท์เดิม เป็น ร เรผะ เช่น กรรม (กรฺม) ธรรม (ธรฺม) วรรค (วรฺค) ฯลฯ

ความหมาย

[แก้]

ร. ย่อมาจาก

รรรรรร (ร 6 ตัว) เป็นชื่อคน อ่านว่า ระ-รัน-รอน หมายถึง "เป็นความรักของคนในครอบครัว"[1]

การคณานับอารยภัฏ

[แก้]
  • [ɾə] = 40 (४०)
  • रि [ɾɪ] = 4,000 (४ ०००)
  • रु [ɾʊ] = 400,000 (४ ०० ०००)
  • रृ [ɾri] = 40,000,000 (४ ०० ०० ०००)
  • रॢ [ɾlə] = 4×109 (४×१०)
  • रे [ɾe] = 4×1011 (४×१०११)
  • रै [ɾɛː] = 4×1013 (४×१०१३)
  • रो [ɾoː] = 4×1015 (४×१०१५)
  • रौ [ɾɔː] = 4×1017 (४×१०१७)

อักษรอื่น

[แก้]
ร ในอักษรต่าง ๆ
แอราเมอิก
ร
ขโรษฐี
𐨪
พราหมีอโศก
ร
พราหมีกุษาณะ[a]
ร
โทแคเรียน[b]
ร / ร
พราหมีคุปตะ
ร
ปัลลวะ
ร
กทัมพะ
-
อักษรไภกษุกี
𑰨
สิทธัม
ร
ครันถะ
𑌰
จาม
สิงหล
ปยู /
มอญโบราณ[c]
-
ทิเบต
ร
ปรัจลิต
𑐬
อาหม
𑜍
มลยาฬัม
เตลูกู
พม่า
เลปชา
รัญชนา
ร
เสาราษฏร์
ดิเวส อกุรุ
𑤧
กันนาดา
กะยา
ลิมบู
สวยัมภู[d]
𑩼
เขมร
ทมิฬ
ร
จักมา
𑄢
ไทธรรม
มีไตมะเยก
เคาฑี
-
ไทย
ลาว
 / 
ไตเหลอ
-
มาร์เชน
𑲊
ติรหุตา
𑒩
ไทลื้อใหม่
ไทเวียด
 / 
กวิ
ร
พักปา
โอริยา
ศารทา
𑆫
เรอจัง
บาตัก
บูกิส
ชญานวัชระทรงเหลี่ยม
𑨫
เบงกอล-อัสสัม
ร
ฏากรี
𑚤
ชวา
บาหลี
มากาซาร์
𑻭
ฮันกึล[e]
-
นาครีเหนือ
-
โฑครี
𑠤
ลัณฑะ
-
ซุนดา
ไบบายิน
-
โมฑี
𑘨
คุชราต
โขชกี
𑈦
ขุทาพาที
𑋙
มหาชนี
𑅭
ตักบันวา
-
เทวนาครี
ร
นันทินาครี
𑧈
ไกถี
𑂩
คุรมุขี
มุลตานี
𑊢
บูฮิด
อักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดา[f]
สวยัมภู[g]
𑩼
สิเลฏินาครี
คุญชลาโคณฑี
𑶈
มสรามโคณฑี[h]
𑴦
ฮานูโนโอ
หมายเหตุ
  1. อักษรพราหมีแบบ "กุษาณะ" เป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นภายหลังเมื่ออักษรพราหมีเริ่มแพร่หลาย อักษรพราหมีสมัยราชวงศ์คุปตะสืบทอดรูปแบบมาจากกุษณะอย่างแน่นอน แต่ตัวอักษรอื่นๆ ที่ได้มาจากพราห์มีอาจสืบทอดมาจากรูปแบบก่อนหน้านี้
  2. ภาษาโทแคเรียนน่าจะสืบเนื่องมาจากรูปแบบ "กุษาณะ" ของอักษรพราหมีในยุคกลาง แม้ว่าหลักฐานจากยุคนั้นจะไม่มากพอที่จะยืนยันการสืบทอดได้อย่างแน่นอน
  3. อักษรปยูและอักษรมอญโบราณน่าจะเป็นต้นกำเนิดของอักษรพม่า และอาจมีที่มาจากอักษรปัลลวะหรือกทัมพะ
  4. อาจมาจากอักษรเทวนาครี (ดูล่างซ้ายของตาราง)
  5. กำเนิดของอักษรฮันกึลจากอักษร 'พักปา' มีอิทธิพลจำกัด โดยเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดรูปทรงตัวอักษรพื้นฐานเพียงไม่กี่แบบเท่านั้น อักษรฮันกึลไม่ได้ทำงานแบบอักษรสระประกอบอินเดีย
  6. แม้ว่ารูปแบบตัวอักษรพื้นฐานของอักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดาจะมาจากอักษรเทวนาครีที่เขียนด้วยมือ แต่ระบบอักษรนี้แสดงเสียงสระโดยการหมุนรูปแบบตัวอักษร แทนที่จะใช้เครื่องหมายกำกับเสียงสระอย่างที่เป็นมาตรฐานในระบบอักษรอินเดีย
  7. อาจมาจากอักษรรัญชนะ (ดูข้างบน)
  8. อักษรมสรามโคณฑี จัดเป็นอักษรสระประกอบอินเดีย แต่รูปแบบตัวอักษรไม่ได้มาจากอักษรต้นแบบใดอักษรหนึ่งโดยเฉพาะ

อ้างอิง

[แก้]
  1. "พบ ด.ญ.ชื่อแปลก "รรรรรร" เกิดวันจันทร์ แม่ตั้งให้แบบไร้วรรณยุกต์". www.thairath.co.th. 2021-06-18. สืบค้นเมื่อ 2026-05-23.