ข้ามไปเนื้อหา

มาตราชั่งตวงวัดของญี่ปุ่น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ชักกันโฮ (尺貫法 (Shakkan-hō)) เป็นชื่อเรียกมาตราชั่งตวงวัดตามประเพณีญี่ปุ่น ชื่อ "ชักกันโฮ" นี้มาจากการประสมระหว่างคำว่า ชากุ (หน่วยวัดความยาว) และ คัง (หน่วยวัดมวล)

มีต้นกำเนิดมาจากจีน สมัยราชวงศ์ซางในช่วงก่อนคริสต์ศักราชราว 13 ศตวรรษ และมีเสถียรภาพมากที่สุดในยุคราชวงศ์โจว และเริ่มแพร่หลายไปในญี่ปุ่น, โชซ็อน และชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งหน่วยการวัดของราชวงศ์ถังได้รับการนำมาใช้อย่างเป็นทางการในญี่ปุ่น ในปี พ.ศ. 1244 และมีการปรับปรุงหน่วยการวัดในญี่ปุ่นเองนับแต่นั้นเรื่อยมา

อัตราในปี พ.ศ. 2434
ขนาด หน่วย เปรียบเทียบ
โรมาจิ คันจิ ไทย
ความยาว เมตร เมตร นิ้ว ฟุต หลา
1 jō โจ 100/33 3.03 119.3 9.942 3.314
1 kanejaku 曲尺 กาเนะจากุ 10/33 0.303 11.93 0.9942 0.3314
ปริมาตร ลิตร ลิตร มิลลิลิตร สหรัฐอเมริกา
ออนซ์ของเหลว
อังกฤษ
ออนซ์ของเหลว
shō โช 2401/1331 1.804 1804 61.00 63.49
มวล กรัม กรัม ดรัม ออนซ์ ปอนด์
1 momme มมเมะ 15/4 3.75 2.116 0.1323 0.008267

ความยาว

[แก้]
ตารางหน่วยความยาว
หน่วย ชากุ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
ไทย โรมาจิ คันจิ มิลลิเมตร เมตร นิ้ว ฟุต หลา
โม 毛, 毫  1/10000  0.03030 3.030×10−5 1.193×10−3 9.942×10−5 3.314×10−5
ริง rin 1/1000  0.3030 3.030×10−4 0.01193 9.942×10−4 3.314×10−4
บุ bu 1/100  3.030 3.030×10−3 0.1193 9.942×10−3 3.314×10−3
ซุง sun 1/10  30.30 0.03030 1.193 0.09942 0.03314
ชากุ shaku 1  303.0 0.3030 11.93 0.9942 0.3314
เก็ง ken 6  1818 1.818 71.58 5.965 1.988
ฮิโระ hiro 6  1818 1.818 71.58 5.965 1.988
โจ 10  3030 3.030 119.3 9.942 3.314
โช chō 360  1.091×105 109.1 4295 357.9 119.3
ริ ri 12,960  3.927×106 3927 1.546×105 1.288×104 4295
หมายเหตุ:
  • shaku บางครั้งเป็นหน่วยในการวัดขนาดของเท้า [1]
  • hiro เป็นหน่วยความลึกที่ชาวญี่ปุ่นเข้าใจ
  • 1 chō = 60 ken ≈ 0.1091 กิโลเมตร ≈ 0.06779 ไมล์
  • 1 ri = 36 chō ≈ 3.927 กิโลเมตร ≈ 2.440 ไมล์

พื้นที่

[แก้]
ตารางหน่วยพื้นที่
ขนาด สึโบะ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
โรมาจิ คันจิ ตารางเมตร ตารางนิ้ว ตารางฟุต ตารางหลา
ชากุ 1/100 0.03306 51.24 0.3558 0.03954
โง 1/10 0.3306 512.4 3.558 0.3954
โจ 1/2 1.653 2562 17.79 1.979
สึโบะ 1 3.306 5124 35.58 3.954
บุ 1 3.306 5124 35.58 3.954
เสะ 30 99.17 1.537×105 1067 118.6
ตัง 段, 反 300 991.7 1.537×106 1.067×104 1186
โช[2] 町 町歩 3000 9917 1.537×107 1.067×105 1.186×104
หมายเหตุ:
  • 1 โจ เป็นขนาดของเสื่อทาตามิ
  • 1 สึโบะ = 1 ตาราง ken –ใช้ในการก่อสร้าง
  • 1 บุ = 1 ตาราง ken –ใช้ในการเกษตรกรรม

ปริมาตร

[แก้]
ตารางหน่วยปริมาตร
ขนาด โช เมตริก สหรัฐอเมริกา อังกฤษ
ไทย โรมาจิ คันจิ มิลลิลิตร ลิตร ออนซ์ของเหลว ไพนต์ แกลลอน ออนซ์ของเหลว ไพนต์ แกลลอน
ไซ sai 1/1000 1.804 1.804×10−3 0.06100 3.812×10−3 4.765×10−4 0.06349 3.174×10−3 3.968×10−4
ชากุ shaku 1/100 18.04 0.01804 0.6100 0.03812 4.765×10−3 0.6349 0.03174 3.968×10−3
โก 1/10 180.4 0.1804 6.100 0.3812 0.04765 6.349 0.3174 0.03968
โช shō 1 1804 1.804 61.00 3.812 0.4765 63.49 3.174 0.3968
โตะ to 10 1.804×104 18.04 610.0 38.12 4.765 634.9 31.74 3.968
โกกุ koku 100 1.804×105 180.4 6100 381.2 47.65 6349 317.4 39.68
หมายเหตุ:
  • เป็นปริมาตรในการริน สาเก
  • shō (ราว 64.827 ลูกบาศก์ sun) เป็นขนาดทั่วไปของขวดสาเก (ปริมาตรบนฉลาก 1800 มิลลิลิตร)
  • koku แต่เดิมเป็นปริมาณข้าวที่คน 1 คนจะรับประทานได้ใน 1 ปี

มวล

[แก้]
ตารางหน่วยมวล
ขนาด มมเมะ เมตริก หน่วยการวัดของ อังกฤษ/สหรัฐอเมริกา
ไทย โรมาจิ คันจิ มิลลิกรัม กรัม กิโลกรัม แดรม ออนซ์ ปอนด์
ฟุง fun 1/10 375 0.375 3.75×10−4 0.2116 0.01323 8.267×10−4
มมเมะ momme 1 3750 3.75 3.75×10−3 2.116 0.1323 8.267×10−3
เฮียะกุเมะ hyakume 百目 100 3.75×105 375 0.375 211.6 13.23 0.8267
กิง kin 160 6×105 600 0.6 338.6 21.16 1.323
กัง หรือ กัมเมะ kan หรือ kanme 貫, 貫目 1000 3.75×106 3750 3.75 2116 132.3 8.267

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 鉄道省 (Tetsudō-shō) [กระทรวงรถไฟญี่ปุ่น]. 日本鉄道史 [Nippon (Nihon) Tetsudō-shi ประวัติการรถไฟญี่ปุ่น]. โตเกียว: กระทรวงรถไฟญี่ปุ่น. 上巻 (Jōkan) [1 (ชุด 3 เล่ม)]. p. 49. 大正10年 (1921). (ภาษาญี่ปุ่น). "ในเดือน 10 ปีเมจิที่ 3, (ราวพฤศจิกายน 1871) เรากำหนด 1 ฟุตอังกฤษเท่ากับ 1 ชากุ 4 ริน (1.004 ชากุ) ของทางรถไฟ"
  2. "Chōbu" ใช้เมื่อไม่ได้ตามด้วยเศษส่วน

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]