ท่านผู้หญิง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

ท่านผู้หญิง ในอดีตใช้เป็นคำนำหน้าชื่อภรรยาเอกของเจ้าพระยา ปัจจุบันเป็นคำนำหน้าชื่อสตรีที่สมรสแล้วและได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) และชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) ถือเป็นเกียรติที่พระมหากษัตริย์ไทยพระราชทานแก่สตรีผู้นั้นเป็นกรณีพิเศษ มิได้ขอพระราชทานโดยรัฐบาล

ประวัติ[แก้]

การใช้คำนำหน้าสตรีในอดีตนั้นมีการระบุเกี่ยวพันกับบรรดาศักดิ์ของสามีที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ถึงแม้ว่าในปัจจุบันรัฐบาลจะไม่มีนโยบายขอพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้ข้าราชการแล้ว แต่คำนำหน้าสตรีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ก็ยังสมควรได้รับคำยกย่องอยู่ เนื่องจากประเทศไทยปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเพื่อเป็นการเทิดทูนองค์พระมหากษัตริย์ จึงสมควรยกย่องสตรีผู้ได้รับเกียรติจากองค์พระมหากษัตริย์ด้วย โดยอนุโลมไม่ต้องยึดถือบรรดาศักดิ์ของสามีเป็นเกณฑ์[1]

สำหรับคำนำหน้าสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้าและทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษนั้น ถ้าเป็นสตรีที่สมรสแล้วให้ใช้คำว่า "ท่านผู้หญิง" ยกเว้น สตรีในราชสกุลตั้งแต่หม่อมเจ้าขึ้นไปให้ใช้คำนำพระนามตามเดิม[2] และสตรีที่เป็นพระชายา ชายา และ หม่อมในเจ้านายฝ่ายหน้าของราชวงศ์จักรี ส่วนสตรีที่ยังมิได้สมรสให้ใช้คำนำหน้าว่า "คุณ"[3]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2416 เนื่องในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 90 ปี ให้ใช้แพรแถบสีชมพูอันเป็นสีของวันอังคาร ซึ่งเป็นวันพระราชสมภพ โดยเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า มีจำนวน 20 สำรับ และทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ มีจำนวน 100 ดวง ดังนั้น จำนวนท่านผู้หญิงจึงมีจำนวนไม่เกิน 120 คน

ท่านผู้หญิงที่ยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน[แก้]

ท่านผู้หญิงที่ยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน (เรียงลำดับตามปีที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์)

ปีที่ได้รับ ชื่อ อ้างอิง
พ.ศ. 2521 ท่านผู้หญิงกุณฑี ไกรฤกษ์ [4]
ท่านผู้หญิงเกนหลง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
พ.ศ. 2525 ท่านผู้หญิงบุษบา สธนพงศ์ (หม่อมราชวงศ์บุษบา กิติยากร) [5]
พ.ศ. 2526 ท่านผู้หญิงทัศนีย์ บุณยคุปต์ [6]
พ.ศ. 2528 ท่านผู้หญิงสมสุข ศรีวิสารวาจา [7]
พ.ศ. 2529 ท่านผู้หญิงทัศนาวลัย ศรสงคราม [8]
พ.ศ. 2532 ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร (หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล) [9]
พ.ศ. 2533 ท่านผู้หญิงเพ็ญศรี วัชโรทัย (หม่อมหลวงเพ็ญศรี ศรีธวัช) [10]
ท่านผู้หญิงสุมาลี จาติกวณิช
พ.ศ. 2534 ท่านผู้หญิงฉัตรแก้ว นันทาภิวัฒน์ (หม่อมราชวงศ์ฉัตรแก้ว ดิศกุล) [11]
ท่านผู้หญิงนราวดี ชัยเฉนียน (หม่อมหลวงนราวดี ทวีวงศ์)
ท่านผู้หญิงเพ็ชรา เตชะกัมพุช
ท่านผู้หญิงอังกาบ บุณยัษฐิติ
ท่านผู้หญิงวิระยา ชวกุล
ท่านผู้หญิงวรรณพิมล สรเทศน์ [12]
พ.ศ. 2535 ท่านผู้หญิงสุนามัน ประนิช [13]
ท่านผู้หญิงสาวิตรี ศรีวิสารวาจา
ท่านผู้หญิงมณฑินี มงคลนาวิน
พ.ศ. 2539 ท่านผู้หญิงอิศรา บุรณศิริ [14]
ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ
ท่านผู้หญิงอรนุช อิศรางกูร ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิงพึงจิตต์ ศุภมิตร
ท่านผู้หญิงอรสา ล่ำซำ
พ.ศ. 2540 ท่านผู้หญิงลดาวัลย์ สมันตรัฐ [15]
พ.ศ. 2541 ท่านผู้หญิงวราพร ปราโมช ณ อยุธยา [16]
ท่านผู้หญิงธิดา เศวตศิลา
ท่านผู้หญิงบุตรี วีระไวทยะ (หม่อมราชวงศ์บุตรี กฤดากร)
ท่านผู้หญิงวรามาส สุนทรภัค
ท่านผู้หญิงพรรณวดี จุฑารัตนกุล
ท่านผู้หญิงภรณี มหานนท์
ท่านผู้หญิงสุภรภ์เพ็ญ หลวงเทพนิมิต
พ.ศ. 2542 ท่านผู้หญิงจีริกัญญา โชติกเสถียร (หม่อมราชวงศ์จีริกัญญา กิติยากร) [17]
ท่านผู้หญิงรวิจิตร์ สุวรรณบุบผา (หม่อมราชวงศ์รวิจิตร์ วรวรรณ)
พ.ศ. 2543 ท่านผู้หญิงวงศ์พรรณ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา [18]
ท่านผู้หญิงอินทิรา พลธร
ท่านผู้หญิงนภกานต์ สุวรรณจินดา (หม่อมราชวงศ์นภกานต์ สวัสดิวัตน์)
ท่านผู้หญิงสารภี มิ่งเมือง (หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์)
พ.ศ. 2544 ท่านผู้หญิงถวิกา สารสิน [19]
ท่านผู้หญิงเพ็ญศรี ภู่ตระกูล
พ.ศ. 2546 ท่านผู้หญิงสุจิตคุณ สารสิน (หม่อมราชวงศ์สุจิตคุณ กิติยากร) [20]
ท่านผู้หญิงวิวรรณ เศรษฐบุตร (หม่อมราชวงศ์วิวรรณ วรวรรณ)
ท่านผู้หญิงศรี ลิมปิชาติ (หม่อมราชวงศ์ศรี โสณกุล)
ท่านผู้หญิงเหมือนจิต ภิรมย์ภักดี (หม่อมราชวงศ์เหมือนจิต ประวิตร)
ท่านผู้หญิงกอบกุล อุบลเดชประชารักษ์
พ.ศ. 2547 ท่านผู้หญิงปรียา เกษมสันต์ ณ อยุธยา [21]
ท่านผู้หญิงสุธาวัลย์ เสถียรไทย
ท่านผู้หญิงอารียา มาลากุล ณ อยุธยา
ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ สุวะดี [22]
พ.ศ. 2548 ท่านผู้หญิงสุวรรณี พัฒน์พงศ์พานิช [23]
พ.ศ. 2550 ท่านผู้หญิงจิตรวดี จุลานนท์ [24]
ท่านผู้หญิงภรณี ล่ำซำ
พ.ศ. 2562 ท่านผู้หญิงพลอยไพลิน เจนเซน [25]
ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน
ท่านผู้หญิงสินีนาฏ วงศ์วชิราภักดิ์ (เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี) [26]
ท่านผู้หญิงระกา นาคะชาต [27]
ท่านผู้หญิงจำลอง แววพานิช

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. หนังสือเวียนที่กล่าวถึงการใช้คำนำนามสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Archived 2010-01-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จาก สำนักเลขธิการคณะรัฐมนตรี ดูฉบับพิมพ์เผยแพร่ทั่วไปได้ใน สตรีสาร ปีที่ 15 ฉบับที่ 333 (พฤษภาคม 2504), น. 113.
  2. หอจดหมายเหตุแห่งชาติ (หจช.), เอกสารสำนักงานเลขานุการกรม กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ ศธ.0701.9/897 การใช้คำนำนามสตรี (พ.ศ. 2505)
  3. "สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2019-04-29. สืบค้นเมื่อ 2019-05-07.
  4. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 95, ตอน 51 ง ฉบับพิเศษ, 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2521, หน้า 7
  5. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 99, ตอน 76 ง ฉบับพิเศษ, 3 มิถุนายน พ.ศ. 2525, หน้า 16
  6. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 100, ตอน 84 ง ฉบับพิเศษ, 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2526, หน้า 11
  7. ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 102, ตอน 60 ง ฉบับพิเศษ, 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2528, หน้า 18
  8. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ วันที่ 5 พฤษภาคม 2529, เล่ม 103, ตอน 82 ง ฉบับพิเศษ, 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2529, หน้า 1
  9. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล 5 พฤษภาคม 2532, เล่ม 106, ตอน 73 ก ฉบับพิเศษ, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2532, หน้า 1
  10. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม 107, ตอน 74 ง ฉบับพิเศษ, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2533, หน้า 1
  11. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 108, ตอน 78 ง ฉบับพิเศษ, 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2534, หน้า 1
  12. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน (เพิ่มเติม) ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล 5 พฤษภาคม 2534), เล่ม 108, ตอน 81 ง ฉบับพิเศษ, 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2534, หน้า 1
  13. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 109, ตอน 59 ง ฉบับพิเศษ, 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2535, หน้า 1
  14. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสฉัตรมงคล), เล่ม 113, ตอน 7 ข, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2539, หน้า 1
  15. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล 5 พฤษภาคม 2540), เล่ม 114, ตอน 11 ข, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2540, หน้า 1
  16. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ 5 พฤษภาคม 2541), เล่ม 115, ตอน 8 ข, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2541, หน้า 1
  17. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ 5 พฤษภาคม 2542), เล่ม 116, ตอน 8 ข, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2542, หน้า 1
  18. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในวโรกาสวันพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ 5 พฤษภาคม 2543, เล่ม 117, ตอน 9 ข, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2543, หน้า 1
  19. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม 118, ตอน 8 ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2544, หน้า 1
  20. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล 5 พฤษภาคม 2546, เล่ม 120, ตอน 9 ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2546, หน้า 1
  21. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ในวโรกาสพระราชพิธีวันฉัตรมงคล จำนวน 82 ราย, เล่ม 121, ตอน 9 ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2547, หน้า 1
  22. ราชกิจจานุเบกษา, การพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์สำหรับตระกูลจุลจอมเกล้า และถวายบังคมพระบรมรูป เนื่องในวันคล้ายกับวันพระบรมราชาภิเษกครั้งหลัง ตามสุริยตคติ, เล่ม 16, ตอน 34, 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2442, หน้า 498
  23. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ 5 พฤษภาคม 2548 จำนวน 70 ราย, เล่ม 122, ตอน 6 ข ฉบับทะเบียนฐานันดร, 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2548, หน้า 1
  24. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า (เนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉัตรมงคล วันที่ 5 พฤษภาคม 2550 จำนวน 122 ราย), เล่ม 124, ตอน 6 ข, 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2550, หน้า 1
  25. ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายในและเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม 136, ตอน 16 ข, 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2562, หน้า 1
  26. ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าและเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม 136, ตอน 17 ข, 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2562, หน้า 1
  27. "พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ฝ่ายใน และเหรียญรัตนาภรณ์ (คุณระกา นาคะชาต, คุณจำลอง แววพานิช)" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 136 (22ข): 1. 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2562. Check date values in: |date= (help)