พันธุ์สวลี กิติยากร

ธรรมเนียมพระยศของ
หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล
(พ.ศ. 2476–2499)
ธรรมเนียมพระยศของ; หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล; (พ.ศ. 2476–2499)
การทูล	ฝ่าพระบาท
การแทนตน	กระหม่อม/หม่อมฉัน
การขานรับ	กระหม่อม/เพคะ

ท่านผู้หญิง

พันธุ์สวลี กิติยากร

ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
ท่านผู้หญิง; พันธุ์สวลี กิติยากร; ท.จ.ว. ม.ป.ช. ม.ว.ม.
เกิด	หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล; 24 กันยายน พ.ศ. 2476; ประเทศสยาม
ถึงแก่กรรม	10 มิถุนายน พ.ศ. 2568 (91 ปี); โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ตระกูล	ยุคล (โดยประสูติ); กิติยากร (โดยสมรส)
คู่สมรส	หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร (สมรส 2499; เสียชีวิต 2547)
บุตร	พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ; หม่อมหลวงณฐภา กิติยากร
บิดา	พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
มารดา	หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล

ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร (เดิม หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล; 24 กันยายน พ.ศ. 2476 – 10 มิถุนายน พ.ศ. 2568) เป็นพระธิดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล กับหม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล เป็นพระมารดาในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ เป็นพระมาตุลานีในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมถึงยังเป็นพระอัยยิกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา^[1]

หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคลได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ เมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2499 เพื่อสมรสกับหม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร พระเชษฐาในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ประวัติ

ชีวิตตอนต้น

ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร มีฐานันดรศักดิ์เดิมคือ หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล พระนามลำลองว่า ท่านหญิงปิ๋ม ทรงเป็นหม่อมเจ้าองค์ใหญ่ในราชสกุลยุคล โดยเป็นพระธิดาองค์ใหญ่ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล กับหม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล (สนิทวงศ์) มีเจ้าน้องร่วมหม่อมมารดาสององค์คือ หม่อมเจ้าฐิติพันธุ์ ยุคล และ คุณหญิงรังษีนภดล ยุคล และมีเจ้าน้องต่างมารดาอีกสามองค์ คือ หม่อมเจ้าภูริพันธ์ ยุคล, พลตรี หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล และ ท่านหญิงภานุมา พิพิธโภคา (ยุคล)

หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล ทรงสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนราชินี เมื่อ พ.ศ. 2493 แล้วทรงศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ

สมรส

หม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคล ได้พบกับหม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากรครั้งแรก ในงานเลี้ยงสังสรรค์ของหมู่นักเรียนไทยในอังกฤษ และเป็นจุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์^[2] ต่อมาหม่อมเจ้าพันธุ์สวลี ยุคลได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์เมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2499 เพื่อสมรสกับหม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร^[3] พระเชษฐาในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2499^[4] มีพระธิดาหนึ่งพระองค์กับธิดาหนึ่งคน ได้แก่

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ (พระนามเดิม: หม่อมหลวงโสมสวลี กิติยากร; ประสูติ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2500) อภิเษกสมรสและหย่ากับพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว^[5]^[6] มีพระราชธิดาหนึ่งพระองค์คือ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
หม่อมหลวงณฐภา กิติยากร (นามเดิม: หม่อมหลวงสราลี กิติยากร; เกิด 8 เมษายน พ.ศ. 2509) สมรสและหย่ากับธีรเดช จิราธิวัฒน์ มีบุตรชายสองคนคือ สุทธกิตติ์ และ สิทธิกิตติ์ จิราธิวัฒน์ และสมรสอีกครั้งกับวุฒิศักดิ์ รัตนสุวรรณ์^{[ต้องการอ้างอิง]}

ถึงแก่อนิจกรรม

ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร ถึงแก่อนิจกรรม^[1] ในช่วงเช้าของวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สิริอายุ 91 ปี^[7]^[8] ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศราชวงศ์ ฉัตรเครื่องสูงทองแผ่ลวดตั้งประดับ และ ในวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เวลา 17.30 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปในการพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร ณ ศาลาบัณณรศภาค วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร^[9]

หลังจากนั้น พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล เสด็จแทนพระองค์ ไปในการบำเพ็ญพระราชกุศลครบรอบวาระพระราชทานศพท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร ณ ศาลาบัณณรศภาค วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร ได้แก่ ครบรอบ 7 วัน ในวันที่ 16 มิถุนายน, ครบรอบ 50 วัน ในวันที่ 29 กรกฎาคม และครบรอบ 100 วัน ในวันที่ 17 กันยายน

และเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร