อำเภอสามชุก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ สามชุก (แก้ความกำกวม)
อำเภอสามชุก
แผนที่จังหวัดสุพรรณบุรี เน้นอำเภอสามชุก
หลวงพ่อมุ่ยลือนาม หลวงพ่อดำศักดิ์สิทธิ์ ท่าจีนคือชีวิต แหล่งผลิตเกษตรกรรม วัฒนธรรมร่วมใจ ธารน้ำใสบึงระหาร
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอสามชุก
อักษรโรมัน Amphoe Sam Chuk
จังหวัด สุพรรณบุรี
รหัสทางภูมิศาสตร์ 7208
รหัสไปรษณีย์ 72130
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 355.9 ตร.กม.
ประชากร 54,875 คน (พ.ศ. 2557)
ความหนาแน่น 154.18 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอสามชุก หมู่ที่ 2
ตำบลสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี 72130
พิกัด 14°45′19″N 100°5′41″E / 14.75528°N 100.09472°E / 14.75528; 100.09472
หมายเลขโทรศัพท์ 0 3557 1188, 0 3554 4177

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอสามชุก เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุพรรณบุรีซึ่งเป็นจังหวัดที่เก่าแก่และมีความสำคัญมากแห่งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย

ประวัติ[แก้]

ในหนังสือนิราศสุพรรณของสุนทรภู่ นิทานย่านสุพรรณ และบันทึกคนรุ่นเก่ากล่าวไว้ว่า สามชุกในอดีตเป็นแหล่งรวมของการแลกเปลี่ยนสินค้า โดยชาวกะเหรี่ยง ชาวลาว และชาวละว้าจะนำเกวียนบรรทุกของป่ามาขายแลกกับสินค้าที่ชาวเรือนำมาจากทางใต้ที่บริเวณท่าน้ำ เป็นตลาดมีเรือมาจอดมากมายเพื่อรับส่งข้าวจากโรงสีต่าง ๆ สินค้าที่ชาวบ้านนำมานั้นบรรจุอยู่ใน "กระชุก" ซึ่งทำจากลำไม้ไผ่ จึงเป็นที่มาหนึ่งของชื่อ "สามชุก" ส่วนอีกชื่อหนึ่งที่เรียกขานพื้นที่นี้คือ "สามเพ็ง" ซึ่งเพี้ยนมาจาก "สามแพร่ง" เนื่องจากเป็นที่ชุมนุมของพ่อค้าที่เดินทางมาจากทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศตะวันตก

พีระศักดิ์ โพธิ์หอม นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น กล่าวว่า ในอดีตมีการรวมตัวของชุมชนที่บริเวณท่ายาง กับสามชุก ก่อนจะขยับขยายมาที่สามเพ็ง(หรือสำเพ็ง คือบริเวณตลาดสามชุกในปัจจุบัน) ส่วนชื่อของสามชุกนั้นประการหนึ่งสันนิษฐานว่า ลากเสียงมาจากคำว่า "ส่ำชุก" ซึ่ง "ส่ำ , สำ" เป็นภาษาท้องถิ่นแต่โบราณ ใช้เรียก สถานที่ พวก หมู่ เหล่า อยู่รวมกัน ส่วน "ชุก" นั้นก็คือจำนวนมาก ดังนั้น "ส่ำชุก" หรือ "สำชุก" จึงหมายถึง ชุมชน หมู่บ้าน ที่ตั้งอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก ด้วยเป็นดินแดนท่า ปากป่า ลำน้ำ ที่สำคัญมาแต่โบราณ โดยอาจจะมากด้วยกลุ่มชน ตระกูล บ้าน หรือใดๆ ที่ชุก กระจุกตัวอยู่บริเวณนี้ ซึ่งมีข้อสังเกตอย่างเดียวกับการเรียกชื่อหมู่บ้านตามลักษณะของชุมชนหรือภูมิประเทศอันขึ้นต้นด้วยคำว่า ทับ ตรอก ชุม ค่าย ท่า หนอง ดอน บาง เป็นต้น นอกจากนี้ยังปรากฏชื่อหมู่บ้านในท้องถิ่นสุพรรณบุรีเรียกว่า "สาม , สำ" เช่นเดียวกัน อาทิ สามจุ่น สามนาก สามทอง สามเอก สามหน่อ สามขนอน(สำขนอน) สำปะร้า สำปะซิว(สำปะทิว) สำเพ็ง(สามเพ็ง)

เมื่อปี พ.ศ. 2437 ทางราชการได้ตั้งอำเภอมีชื่อว่า อำเภอนางบวช และบ้านสามชุก มีสถานะเป็นตำบลๆหนึ่งขึ้นอยู่กับอำเภอนางบวช ครั้นถึงปี พ.ศ. 2454 ได้มีการเสนอขอจัดตั้งอำเภอขึ้นอีกแห่งหนึ่งแยกจากอำเภอนางบวช ในบริเวณหมู่บ้านเขาพระ โดยใช้ชื่อว่า อำเภอเดิมบาง จึงทำให้ต้องย้ายที่ว่าการอำเภอนางบวชซึ่งขณะนั้นตั้งอยู่ในพื้นที่ของอำเภอที่ตั้งขึ้นใหม่(อำเภอเดิมบาง)ลงมาอยู่บริเวณหมู่บ้านสามเพ็ง ในพื้นที่ตำบลสามชุก กระทั่งปี พ.ศ. 2457 จึงได้มีการเปลี่ยนชื่อจากอำเภอนางบวชเป็น อำเภอสามชุก เพื่อไม่ให้เกิดการสับสนกับอดีต และให้สอดคล้องกับชื่อตำบลที่ที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอสามชุกมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอสามชุกแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 68 หมู่บ้าน

1. ย่านยาว (Yan Yao)
2. วังลึก (Wang Luek)
3. สามชุก (Sam Chuk)
4. หนองผักนาก (Nong Phak Nak)
5. บ้านสระ (Ban Sa)
6. หนองสะเดา (Nong Sadao)
7. กระเสียว (Krasiao)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ที่ว่าการอำเภอสามชุก

ท้องที่อำเภอสามชุกประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลสามชุก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลย่านยาว ตำบลสามชุกทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลกระเสียว
  • องค์การบริหารส่วนตำบลย่านยาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลย่านยาว (นอกเขตเทศบาลตำบลสามชุก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวังลึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังลึกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองผักนาก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองผักนากทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านสระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านสระทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสะเดา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสะเดาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลกระเสียว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระเสียว (นอกเขตเทศบาลตำบลสามชุก)

สถานพยาบาล[แก้]

อำเภอสามชุกมีโรงพยาบาลชุมชน 1 แห่ง

  • โรงพยาบาลสามชุก (60 เตียง) [1]

อ้างอิง[แก้]