สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6

สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6
ตูโปอูใน ค.ศ. 2025
พระมหากษัตริย์ตองงา
ครองราชย์	18 มีนาคม ค.ศ. 2012 – ปัจจุบัน
ราชาภิเษก	4 กรกฎาคม ค.ศ. 2015
ก่อนหน้า	จอร์จ ตูโปอูที่ 5
รัชทายาท	ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา
นายกรัฐมนตรี	ดูรายชื่อ ซีอาเลอาตาโอโง ตูอีวากาโน อากีลีซี โปฮีวา เซมีซี ซีกา (รักษาการ) โปฮีวา ตูอีโอเนโตอา ซีอาโอซี โซวาเลนี ซามีอู ไวปูลู (รักษาการ) ไอซาเก เอเก ฟาตาเฟฮี ฟากาฟานูอา
นายกรัฐมนตรีตองงา
ดำรงตำแหน่ง 3 มกราคม ค.ศ. 2000 – 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006
กษัตริย์	เตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4
ก่อนหน้า	บารอนวาเออา
ถัดไป	เฟเลติ เซเวเล
พระราชสมภพ	(1959-07-12) 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959 นูกูอาโลฟา ตองงา
คู่อภิเษก	นานาซีเปาอู วาเออา (สมรส 1982)
พระราชบุตร	เจ้าหญิงลาตูฟูอิเปกา ตูกูอาโฮ มกุฎราชกุมารตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา เจ้าชายอาตา
พระนามเต็ม อาโฮเออีตู อูนูอากีโอโตงา ตูกูอาโฮ
ราชวงศ์	ราชวงศ์ตูโปอู
พระราชบิดา	สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4
พระราชมารดา	สมเด็จพระราชินีฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ
ศาสนา	คริสตจักรฟรีเวสเลียน
ศิษย์เก่า	มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย มหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ มหาวิทยาลัยบอนด์
ลายมือชื่อ

ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งตองงา
ตราประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล	His Majesty (ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท)
การแทนตน	ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ	Your Majesty (พระพุทธเจ้าค่ะ/เพคะ)

สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6 (ตองงา: Tupou VIรหัส: ton เลื่อนระดับเป็นรหัส: to ; พระนามพระราชสมภพ: อาโฮเออีตู อูนูอากีโอโตงา ตูกูอาโฮ (ʻAho‘eitu ʻUnuakiʻotonga Tukuʻahoรหัส: ton เลื่อนระดับเป็นรหัส: to ); พระราชสมภพ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959) เป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์เคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตองงาใน ค.ศ. 2000 ถึง 2006 ในรัชสมัยสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 กษัตริย์พระราชบิดา

หลังพระเชษฐาขึ้นครองราชบัลลังก์เป็นสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระองค์จึงกลายเป็นรัชทายาทโดยสันนิษฐาน เนื่องจากพระเชษฐาไม่มีพระราชโอรสตามกฎหมาย ใน ค.ศ. 2008 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงใหญ่แห่งตองงาประจำออสเตรเลีย และประทับอยู่ที่แคนเบอร์รา จนกระทั่งพระเชษฐาสวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 หลังจากนั้น พระองค์จึงกลายเป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์ได้สวมมงกุฎใน ค.ศ. 2015 จากสาธุคุณ D'Arcy Wood

เหตุการณ์หลักในรัชสมัยตูโปอูที่ 6 ได้แก่การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ ค.ศ. 2022 และวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญอันเป็นผลจากการทีพระองค์ปลดสมาชิกคณะรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีซีอาโอซี โซวาเลนีออก

พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา

อาโฮเออีตูเสด็จพระราชสมภพที่นูกูอาโลฟา ประเทศตองงา ในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959 โดยเป็นพระราชโอรสองค์ที่สามและองค์สุดท้องของมกุฎราชกุมารตูโปอูโตอา ตูงี (ภายหลังเป็น สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4) และมกุฎราชกุมารี (ภายหลังเป็นสมเด็จพระราชินี) ฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ พระองค์เข้าเรียนที่โรงเรียนเดอะเลย์สที่เคมบริดจ์ใน ค.ศ. 1973 ถึง 1977 จากนั้นจึงสมัครเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย ซึ่งพระองค์ศึกษาในด้านพัฒนศึกษาใน ค.ศ. 1977 ถึง 1980

อาชีพรัฐบาล

ใน ค.ศ. 1989 อาโฮเออีตู (ขณะนั้นรู้จักกันในนาม เจ้าชายลาวากา อาตา) ได้รับตำแหน่งขุนนางอูลูกาลาลา ทำให้พระองค์ได้รับตำแหน่ง เจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตา

นายกรัฐมนตรีตองงา

ลาวากา อาตาเข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 2000 หลังบารอนวาเออา พ่อตา ลาออก การแต่งตั้งของเขาถูกมองว่าคาดไม่ถึง เนื่องจากพระเชษฐาถูกคาดหวังว่าจะสืบทอดตำแหน่งนี้ ลาวากา อาตาได้รับการบรรยายเป็นคนอนุรักษ์นิยมที่ใกล้ชิดกับคริสตจักรฟรีเวสเลียนแห่งตองงา และต่อต้านขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยที่กำลังได้รับความนิยมในประเทศในขณะนั้น

ใน ค.ศ. 2004 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายคนเรียกร้องให้พระองค์ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากที่พวกเขาตัดสินใจคว่ำบาตรพิธีเปิดการประชุมสภานิติบัญญัติตองงา ในบรรดาสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเหล่านั้นมีเฟเลติ เซเวเล ผู้อ้างถึงการปิดตัวของสายการบินรอยัลตองงันแอร์ไลน์เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ไม่ดีหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับวาระการดำรงตำแหน่งของนายกรัฐมนตรี เซเวเลตั้งคำถามถึงความสามารถของนายกรัฐมนตรีในการปกครองตองงา โดยยืนยันว่าการไม่สามารถจัดการสายการบินได้ทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความสามารถของพระองค์ในการปกครองประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ

ลาวากา อาตาลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 การจากไปของพระองค์เกิดขึ้นพร้อมกับช่วงเวลาที่เกิดความไม่สงบในหมู่ประชาชนมากขึ้น เนื่องจากการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยที่เรียกร้องให้ลดบทบาทของราชวงศ์ในรัฐบาลเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นตั้งแต่กลาง ค.ศ. 2005 เป็นต้นมา เหตุการณ์จลาจลที่นูกูอาโลฟาในช่วงปลายปีนั้นเน้นย้ำถึงความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นต่อโครงสร้างทางการเมืองที่มีอยู่ เรียกร้องให้มีการเป็นตัวแทนทางการเมืองมากขึ้น และกระจายอำนาจอย่างเท่าเทียมกันมากขึ้น

มกุฎราชกุมารและอาชีพทางการทูต

หลังสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 สวรรคตในช่วงต้นกันยายน ค.ศ. 2006 พระองค์ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการเป็นมกุฎราชกุมารตองงาในฐานะรัชทายาทโดยสันนิษฐานเมื่อวันที่ 27 กันยายน พระองค์ได้รับตำแหน่งขุนนางตูโปอูโตอา ซึ่งเป็นตำแหน่งสำหรับมกุฎราชกุมาร และภายหลังรู้จักกันในตำแหน่ง ตูโปอูโตอา ลาวากา ส่วนอูลูกาลาลาแห่งฟางาโตโง และอาตาแห่งฮีฮีโฟ ตำแหน่งขุนนางอื่น ๆ ของพระองค์ ภายหลังตกทอดไปยังพระราชโอรสสองพระองค์

รัชสมัย

ขึ้นครองราชย์และราชาภิเษก

สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6 หลังทำพิธีราชาภิเษกที่นูกูอาโลฟาในวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 2015

ตูโปอูโตอา ลาวากาขึเนครองราชบัลลังก์หลังสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระเชษฐา สวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 โดยใช้ชื่อรัชกาลเป็น ตูโปอูที่ 6

สมรสและพระราชโอรสธิดา

อาโฮเออีตูสมรสกับนานาซีเปาอู วาเออา พระธิดาในบารอนวาเออา เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ค.ศ. 1982 โดยทำคำสาบานการแต่งงานในสองวันต่อมา มีพระราชโอรสธิดา 3 พระองค์:

• เจ้าหญิงลาตูฟูอิเปกา ตูกูอาโฮ (Angelika Lātūfuipeka Halaevalu Mataʻaho Napua-o-kalani Tukuʻaho; ประสูติ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1983) เป็นข้าหลวงใหญ่ประจำออสเตรเลีตั้งแต่วันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2012
• มกุฎราชกุมาร ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา (Siaosi Manumataongo ʻAlaivahamamaʻo ʻAhoʻeitu Konstantin Tukuʻaho; ประสูติ 17 กันยายน 1985) พระองค์สมรสกับเจ้าหญิงซีไนตาการา ฟากาฟานูอาในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 2012 โดยมีพระราชโอรสธิดา 4 พระองค์
• เจ้าชายอาตา (Viliami ʻUnuaki-ʻo-Tonga Mumui Lalaka-Mo-e-ʻEiki Tukuʻaho; ประสูติ 27 เมษายน ค.ศ. 1988)

พระราชพงศาวลี

พงศาวลีตูโปอู
สายตูอิฮาอะตากาลาอัว สายตูอิโตงา สายตูอิกาโนกูโปลู กาโลไลเน ฟูซีมาตาลีลี จอร์จ ตูโปอูที่ 1 ฟีเนา เกานางา ฟีฟีตา เวาเอา เตวิตา อูงา ซาโลเต มาฟีเลโอ ปีโลเลวู ฟีลีไอปูโลตู ฟูซีปาลา เตากีโอเนตูกา ฟาตาเฟฮี โตอูไตโตโกตาฮา ลาวีเนีย เวอีโอโง จอร์จ ตูโปอูที่ 2 อานาเซอีนี ตากีโป วีเลียมี ตูงี ไมเลฟีฮี ซาโลเต ตูโปอูที่ 3 วีไล ตูโปอู (นอกสมรส) ตูโปอู เซอีนี เตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 ฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ ซีอาโอซี อะลีปาเต ตูโปอู, บารอนวาเออา ตูปูตูปู มาอาฟูโอตูกูอีอาลาฮี จอร์จ ตูโปอูที่ 5 ตูโปอูที่ 6 นานาซีเปาอู ตูกูอาโฮ ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา ซีไนตากาลา ฟากาฟานูอา เตาฟาอาเฮา มานูมาตาโอโง
อ้างอิง: Fox, James J.; Sather, Clifford (1996). Origins, Ancestry and Alliance: Explorations in Austronesian Ethnography. Canberra: Department of Anthropology, Australian National University. p. 252. ISBN 978-0-7315-2432-7. OCLC 245762652. Kaeppler, Adrienne Lois; D.C. (2008). The Pacific Arts of Polynesia and Micronesia. Oxford: Oxford University Press. p. 90. ISBN 978-0-19-284238-1. OCLC 236158882. Völkel, Svenja (2010). Social Structure, Space and Possession in Tongan Culture and Language: An Ethnolinguistic Study. Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing. p. 45. ISBN 978-90-272-0283-3. Wood-Ellem, Elizabeth (1999). Queen Sālote of Tonga: The Story of an Era 1900-1965. Auckland, N.Z: Auckland University Press. p. front. ISBN 978-0-8248-2529-4. OCLC 262293605.

แหล่งข้อมูลอื่น

• เจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตา ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
• Government Biography