สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6
| สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 ตูโปอูใน ค.ศ. 2025 | |||||
| พระมหากษัตริย์ตองงา | |||||
| ครองราชย์ | 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 – ปัจจุบัน | ||||
| ราชาภิเษก | 4 กรกฎาคม ค.ศ. 2015[1] | ||||
| ก่อนหน้า | จอร์จ ตูโปอูที่ 5 | ||||
| รัชทายาท | ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา | ||||
| นายกรัฐมนตรี | |||||
| นายกรัฐมนตรีตองงา | |||||
| ดำรงตำแหน่ง 3 มกราคม ค.ศ. 2000 – 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 | |||||
| กษัตริย์ | เตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 | ||||
| ก่อนหน้า | บารอนวาเออา | ||||
| ถัดไป | เฟเลติ เซเวเล | ||||
| พระราชสมภพ | 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959 นูกูอาโลฟา ตองงา | ||||
| คู่อภิเษก | นานาซีเปาอู วาเออา (สมรส 1982) | ||||
| พระราชบุตร | เจ้าหญิงลาตูฟูอิเปกา ตูกูอาโฮ มกุฎราชกุมารตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา เจ้าชายอาตา | ||||
| |||||
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์ตูโปอู | ||||
| พระราชบิดา | สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 | ||||
| พระราชมารดา | สมเด็จพระราชินีฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ | ||||
| ศาสนา | คริสตจักรฟรีเวสเลียน | ||||
| ศิษย์เก่า | มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย มหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ มหาวิทยาลัยบอนด์ | ||||
| ลายมือชื่อ | |||||
.svg) | |||||
| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งตองงา | |
|---|---|
 ตราประจำพระอิสริยยศ | |
 ตราประจำพระองค์ | |
| การทูล | His Majesty (ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท) |
| การแทนตน | ข้าพระพุทธเจ้า |
| การขานรับ | Your Majesty (พระพุทธเจ้าค่ะ/เพคะ) |
| ราชวงศ์ตูโปอู |
|---|
|
|
| พระราชวงศ์ส่วนขยาย |
|
สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6 (ตองงา: Tupou VI; พระนามพระราชสมภพ: อาโฮเออีตู อูนูอากีโอโตงา ตูกูอาโฮ (ʻAho‘eitu ʻUnuakiʻotonga Tukuʻaho); พระราชสมภพ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959) เป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์เคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตองงาใน ค.ศ. 2000 ถึง 2006 ในรัชสมัยสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 กษัตริย์พระราชบิดา
หลังพระเชษฐาขึ้นครองราชบัลลังก์เป็นสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระองค์จึงกลายเป็นรัชทายาทโดยสันนิษฐาน เนื่องจากพระเชษฐาไม่มีพระราชโอรสตามกฎหมาย ใน ค.ศ. 2008 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงใหญ่แห่งตองงาประจำออสเตรเลีย และประทับอยู่ที่แคนเบอร์รา จนกระทั่งพระเชษฐาสวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 หลังจากนั้น พระองค์จึงกลายเป็นพระมหากษัตริย์ตองงา พระองค์ได้สวมมงกุฎใน ค.ศ. 2015 จากสาธุคุณ D'Arcy Wood
เหตุการณ์หลักในรัชสมัยตูโปอูที่ 6 ได้แก่การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ ค.ศ. 2022 และวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญอันเป็นผลจากการทีพระองค์ปลดสมาชิกคณะรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีซีอาโอซี โซวาเลนีออก
พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา
[แก้]อาโฮเออีตูเสด็จพระราชสมภพที่นูกูอาโลฟา ประเทศตองงา ในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1959 โดยเป็นพระราชโอรสองค์ที่สามและองค์สุดท้องของมกุฎราชกุมารตูโปอูโตอา ตูงี (ภายหลังเป็น สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4) และมกุฎราชกุมารี (ภายหลังเป็นสมเด็จพระราชินี) ฮาลาเอวาลู มาตาอาโฮ อาโฮเมเอ[2][3] พระองค์เข้าเรียนที่โรงเรียนเดอะเลย์สที่เคมบริดจ์ใน ค.ศ. 1973 ถึง 1977[4] จากนั้นจึงสมัครเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย ซึ่งพระองค์ศึกษาในด้านพัฒนศึกษาใน ค.ศ. 1977 ถึง 1980[5]
อาชีพทหาร
[แก้]![[icon]](https://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
อาชีพรัฐบาล
[แก้]ใน ค.ศ. 1989 อาโฮเออีตู (ขณะนั้นรู้จักกันในนาม เจ้าชายลาวากา อาตา) ได้รับตำแหน่งขุนนางอูลูกาลาลา ทำให้พระองค์ได้รับตำแหน่ง เจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตา[6][7]
| ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
นายกรัฐมนตรีตองงา
[แก้]ลาวากา อาตาเข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 2000 หลังบารอนวาเออา พ่อตา ลาออก การแต่งตั้งของเขาถูกมองว่าคาดไม่ถึง เนื่องจากพระเชษฐาถูกคาดหวังว่าจะสืบทอดตำแหน่งนี้ ลาวากา อาตาได้รับการบรรยายเป็นคนอนุรักษ์นิยมที่ใกล้ชิดกับคริสตจักรฟรีเวสเลียนแห่งตองงา และต่อต้านขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยที่กำลังได้รับความนิยมในประเทศในขณะนั้น[6][8]
ใน ค.ศ. 2004 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายคนเรียกร้องให้พระองค์ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากที่พวกเขาตัดสินใจคว่ำบาตรพิธีเปิดการประชุมสภานิติบัญญัติตองงา[9] ในบรรดาสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเหล่านั้นมีเฟเลติ เซเวเล ผู้อ้างถึงการปิดตัวของสายการบินรอยัลตองงันแอร์ไลน์เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ไม่ดีหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับวาระการดำรงตำแหน่งของนายกรัฐมนตรี เซเวเลตั้งคำถามถึงความสามารถของนายกรัฐมนตรีในการปกครองตองงา โดยยืนยันว่าการไม่สามารถจัดการสายการบินได้ทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความสามารถของพระองค์ในการปกครองประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ[10]
ลาวากา อาตาลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006[11] การจากไปของพระองค์เกิดขึ้นพร้อมกับช่วงเวลาที่เกิดความไม่สงบในหมู่ประชาชนมากขึ้น เนื่องจากการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยที่เรียกร้องให้ลดบทบาทของราชวงศ์ในรัฐบาลเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นตั้งแต่กลาง ค.ศ. 2005 เป็นต้นมา[12] เหตุการณ์จลาจลที่นูกูอาโลฟาในช่วงปลายปีนั้นเน้นย้ำถึงความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นต่อโครงสร้างทางการเมืองที่มีอยู่ เรียกร้องให้มีการเป็นตัวแทนทางการเมืองมากขึ้น และกระจายอำนาจอย่างเท่าเทียมกันมากขึ้น[12]
มกุฎราชกุมารและอาชีพทางการทูต
[แก้]หลังสมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4 สวรรคตในช่วงต้นกันยายน ค.ศ. 2006 พระองค์ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการเป็นมกุฎราชกุมารตองงาในฐานะรัชทายาทโดยสันนิษฐานเมื่อวันที่ 27 กันยายน[13] พระองค์ได้รับตำแหน่งขุนนางตูโปอูโตอา ซึ่งเป็นตำแหน่งสำหรับมกุฎราชกุมาร และภายหลังรู้จักกันในตำแหน่ง ตูโปอูโตอา ลาวากา ส่วนอูลูกาลาลาแห่งฟางาโตโง และอาตาแห่งฮีฮีโฟ ตำแหน่งขุนนางอื่น ๆ ของพระองค์ ภายหลังตกทอดไปยังพระราชโอรสสองพระองค์[13]
| ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
รัชสมัย
[แก้]ขึ้นครองราชย์และราชาภิเษก
[แก้]
ตูโปอูโตอา ลาวากาขึเนครองราชบัลลังก์หลังสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 พระเชษฐา สวรรคตในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012 โดยใช้ชื่อรัชกาลเป็น ตูโปอูที่ 6[14]
| ส่วนนี้รอเพิ่มเติมข้อมูล คุณสามารถช่วยเพิ่มข้อมูลส่วนนี้ได้ |
สมรสและพระราชโอรสธิดา
[แก้]อาโฮเออีตูสมรสกับนานาซีเปาอู วาเออา พระธิดาในบารอนวาเออา เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ค.ศ. 1982 โดยทำคำสาบานการแต่งงานในสองวันต่อมา[7][15] มีพระราชโอรสธิดา 3 พระองค์:[15]
- เจ้าหญิงลาตูฟูอิเปกา ตูกูอาโฮ (Angelika Lātūfuipeka Halaevalu Mataʻaho Napua-o-kalani Tukuʻaho; ประสูติ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1983) เป็นข้าหลวงใหญ่ประจำออสเตรเลีตั้งแต่วันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2012[16]
- มกุฎราชกุมาร ตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา (Siaosi Manumataongo ʻAlaivahamamaʻo ʻAhoʻeitu Konstantin Tukuʻaho; ประสูติ 17 กันยายน 1985) พระองค์สมรสกับเจ้าหญิงซีไนตาการา ฟากาฟานูอาในวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 2012[17] โดยมีพระราชโอรสธิดา 4 พระองค์
- เจ้าชายอาตา (Viliami ʻUnuaki-ʻo-Tonga Mumui Lalaka-Mo-e-ʻEiki Tukuʻaho; ประสูติ 27 เมษายน ค.ศ. 1988)[15]
พระราชพงศาวลี
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Tonga National Public Holidays for 2015" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 11 มกราคม 2015.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Khalid, Usama (2022-07-04). "Kingdom of Tonga celebrates Birthday of King Tupou VI" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2025-01-16.
- ↑ Mohsin, Haroon (2022-06-09). "Official Birthday of HM King Tupou". National Today (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2025-01-16.
- ↑ "King of Tonga, an Old Leysian, hosts royal tour". The Leys School. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2021.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "One in seven countries has leader who studied in UK". BBC News. 25 กันยายน 2014. สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2014.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 East, Roger; Thomas, Richard (2003). Profiles of People in Power: The World's Government Leaders (ภาษาอังกฤษ). Psychology Press. น. 522–523. ISBN 978-1-85743-126-1.
- 1 2 "Tonga's six-day royal wedding". Pacific Islands Monthly. เล่มที่ 54 ฉบับที่ 2. 1 กุมภาพันธ์ 1983. น. 20. สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2021 – โดยทาง National Library of Australia.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Field, Michael (กุมภาพันธ์ 2000). "Tonga's king favours youngest son for PM". Pacific Islands Monthly. 70 (2): 8. สืบค้นเมื่อ 2026-01-18 – โดยทาง Trove DigitalLibrary.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "MPs call for resignation of Tongan Prime Minister". Matangi Tonga (ภาษาอังกฤษ). 26 พฤษภาคม 2004. สืบค้นเมื่อ 26 มกราคม 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Call on Tongan prime minister to step down". RNZ (ภาษาNew Zealand English). 28 พฤษภาคม 2004. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Tonga's Prime Minister resigns". Matangi Tonga (ภาษาอังกฤษ). 15 กุมภาพันธ์ 2006. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "Tonga gets first elected leader" (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 13 กุมภาพันธ์ 2006. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2023.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "Tupouto'a Lavaka, Tonga's new Crown Prince". Matangi Tonga. 27 กันยายน 2006. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 3 พฤศจิกายน 2006. สืบค้นเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Tonga holds funeral of King George Tupou V". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 2012-03-26. สืบค้นเมื่อ 2025-09-24.
Crown Prince Tupouto'a Lavaka will use the title King Tupou VI.
- 1 2 3 "Royal Family Members". Tongan Royal Palace. สืบค้นเมื่อ 21 กุมภาพันธ์ 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Princess Latufuipeka appointed Tonga's High Commissioner to Australia". Tonga Government Portal. 26 สิงหาคม 2012. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 26 สิงหาคม 2012. สืบค้นเมื่อ 24 กันยายน 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Pearlman, Jonathan (12 กรกฎาคม 2012). "Tongan crown prince marries second cousin". The Telegraph. สืบค้นเมื่อ 14 ธันวาคม 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
 | | ||
| ยุโรป |
|
|---|---|
| อเมริกา | |
| เอเชีย |
|
| แอฟริกา | |
| โอเชียเนีย | |
 | ||
* รักษาการ | ||
 | บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |