สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล
Somsak Jiam.jpg
เกิด 22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 (58 ปี)
กรุงเทพมหานคร
ถิ่นพำนัก ประเทศฝรั่งเศส (ลี้ภัย)
จบจาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยโมแนช
อาชีพ อาจารย์, นักวิชาการ, นักประวัติศาสตร์
เป็นที่รู้จักจาก ผู้วิจารณ์ราชวงศ์ไทยอย่างโจ่งแจ้ง

ดร.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เป็นอดีตอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักวิชาการทางประวัติศาสตร์และการเมืองร่วมสมัยซึ่งสนใจประวัติศาสตร์ไทยยุคใกล้ โดยเฉพาะตั้งแต่ปลายทศวรรษ 2480 เป็นต้นมา

สมศักดิ์มีผลงานการศึกษาค้นคว้าและการตีความประวัติศาสตร์จำนวนมาก โดยเนื้อหาส่วนใหญ่เน้นการศึกษาบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เช่น การสวรรคตของรัชกาลที่ 8, การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475, เหตุการณ์ 14 ตุลา, เหตุการณ์ 6 ตุลา และรัฐประหาร 19 กันยายน 2549

ผลงานส่วนใหญ่เผยแพร่บนอินเทอร์เน็ตในรูปของบทความทั้งขนาดสั้นและขนาดยาวในเว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน, ฟ้าเดียวกัน, ประชาไท และในเฟซบุ๊กของเขาเอง

ประวัติ[แก้]

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุลเกิดเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ส.ก.2514 หรือรุ่น 90) สำเร็จการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิต (ประวัติศาสตร์ เกียรตินิยมอันดับ 1) จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำเร็จการศึกษาดุษฎีบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยโมแนช ประเทศออสเตรเลีย

บทบาทการเมืองระหว่างศึกษา[แก้]

สมศักดิ์สนใจกิจกรรมทางการเมืองมาตั้งแต่เป็นประธานนักเรียนระดับมัธยมศึกษา และเป็นหนึ่งในสาราณียกร ผู้จัดทำหนังสือรุ่นซึ่งแจกจ่ายในงานประจำปีของโรงเรียน "วันสมานมิตร" ประจำปี 2517 ชื่อว่า "ศึก"[1] ต่อมาเขาสอบเข้าเป็นนักศึกษาที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และร่วมเป็นหนึ่งในโฆษกบนเวทีปราศรัยระหว่างการชุมนุมขับไล่พระถนอม สุกิตติขจโรออกจากประเทศไทย เมื่อเดือนตุลาคม 2519 ห้วงเดียวกับเหตุการณ์ 6 ตุลา

ในวันที่ 6 ตุลาคมนั้นเอง เจ้าหน้าที่ทหารเข้าควบคุมตัวสมศักดิ์ขณะหลบอยู่ภายในกุฏิสงฆ์ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ข้างมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

บทบาทนักวิชาการ[แก้]

สมศักดิ์เป็นผู้มีความรู้และเชี่ยวชาญเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยมากที่สุดคนหนึ่ง เขามักวิจารณ์และตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับราชวงศ์ไทยอย่างโจ่งแจ้งและตรงไปตรงมา เขาเรียกร้องให้ปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ให้เป็นสถาบันที่โปร่งใสมาโดยตลอด ทั้งยังเรียกร้องให้ยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งเขามองว่าเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน และแสดงออกผ่านการเข้าร่วมเสวนาในประเด็นเกี่ยวกับผู้ต้องหาคดีดังกล่าวหลายครั้ง จึงทำให้สมศักดิ์ถูกพวกคลั่งเจ้าและฝ่ายนิยมกษัตริย์โจมตีว่าเป็นพวก "ล้มล้างสถาบัน" อย่างไรก็ตาม สมศักดิ์ก็วิพากษ์วิจารณ์ทั้งทักษิณ ชินวัตรและพรรคเพื่อไทย[2] รวมทั้งพรรคประชาธิปัตย์ ในหลายโอกาส นอกจากนี้ สมศักดิ์ยังร่วมแสดงความเห็นผ่านเครือข่ายสังคมต่าง ๆ โดยใช้ชื่อและนามสกุลจริง เช่นเว็บบอร์ดฟ้าเดียวกัน และนิวแมนดาลา (นวมณฑล) เป็นต้น

การคุกคามจากฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง[แก้]

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 สมศักดิ์เผยแพร่ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า มีคนร้ายสองคนบุกเข้ามายิงปืน และขว้างอิฐใส่รถ และบ้านพักของตน ขณะที่เขาอยู่ภายในบ้าน และต่อหน้าเพื่อนบ้านหลายคนด้วย[3] หลังจากมีการก่อรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม สมศักดิ์เป็นบุคคลหนึ่ง ที่คณะรัฐประหาร ออกคำสั่งที่ 5/2557 ลงวันที่ 24 พฤษภาคม และคำสั่งที่ 65/2557 ลงวันที่ 13 มิถุนายน เพื่อเรียกให้ไปรายงานตัว แต่เขามิได้ไปตามคำสั่งดังกล่าว จนกระทั่งมีการออกหมายจับ[4][5][6] เขาเงียบหายจากสังคมไปราวครึ่งปี จนกระทั่งวันที่ 22 พฤศจิกายน ปีเดียวกัน สมศักดิ์กลับมาเผยแพร่ ข้อความผ่านเฟซบุ๊กอีกครั้ง โดยขอบคุณทุกคนที่ช่วยเหลือ นับแต่มีผู้บุกลอบยิงถึงบ้านพัก[7]

แต่เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 สมคิด เลิศไพฑูรย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ลงนามในคำสั่งมหาวิทยาลัยที่ 356/2558 ลงโทษไล่สมศักดิ์ออกจากราชการ แม้เขาจะยื่นหนังสือขอลาราชการแล้ว แต่หัวหน้าภาควิชาประวัติศาสตร์ฯ ไม่อนุมัติ ทั้งยังมอบหมายให้ทำการสอน ในภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2557 และยังแจ้งให้กลับมาปฏิบัติราชการโดยด่วนอีก แม้ต่อมาเขาจะยื่นหนังสือ ขอลาออกจากราชการแล้วก็ตาม แต่กลับยังคงได้รับการเพิกเฉย การณ์จึงกลับกลายเป็นว่า สมศักดิ์จงใจไม่ปฏิบัติหน้าที่ ตามระเบียบแบบแผนของทางราชการ และไม่ปฏิบัติตามคำสั่งผู้บังคับบัญชา อธิการบดีจึงอ้างเหตุนี้มาลงโทษดังกล่าว[8]

ผลงาน[แก้]

หนังสือและงานวิจัย[แก้]

  • มหาวิทยาลัยของฉัน (กรุงเทพฯ: องค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2539).
  • ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง: รวมบทความเกี่ยวกับกรณี 14 ตุลา และ 6 ตุลา (ม.ป.ท.: สำนักพิมพ์ 6 ตุลารำลึก, 2544).

บทความ[แก้]

  • กรณีถวัติ ฤทธิเดช ฟ้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ
  • สมัคร สนุทรเวช กับถนนปรีดี
  • สมศักดิ์ เจียมธีระสกุล, 2536. “ความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ของปรีดี พนมยงค์.” ผู้จัดการรายวัน, วันที่ 28 มิถุนายน 2536, พิมพ์ซ้ำในสุพจน์, 2536.
  • ร.7 สละราชย์ ราชสำนัก, การแอนตี้คอมมิวนิสม์ และ 14 ตุลา
  • พระราชหัตถเลขาสละราชย์ ร.7 ชีวประวัติของเอกสารฉบับหนึ่ง
  • ปรีดี พนมยงค์, จอมพล ป., กรณีสวรรคต และรัฐประหาร 2500
  • จุดเปลี่ยน 2500: เผ่า, สฤษดิ์ และพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
  • การชำระประวัติศาสตร์ 14 ตุลา ภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
  • เหมาเจ๋อตง กับขบวนการนักศึกษาไทย
  • กงจักรปีศาจ และหนังสือเกี่ยวกับกรณีสวรรคต[ต้องการอ้างอิง]
  • เพลงพระราชนิพนธ์การเมือง กับการเมืองปี 2518-2519
  • ชนวน:ภาพละครแขวนคอ ที่นำไปสู่กรณี 6 ตุลา
  • คืนที่ยาวนาน:การไม่ตัดสินใจสลายการชุมนุมในธรรมศาสตร์ คืนวันที่ 5 ตุลาคม 2519
  • ใครเป็นใครในกรณี 6 ตุลา
  • ป๋วย อึ๊งภากรณ์, สล้าง บุนนาค, ธานินทร์ กรัยวิเชียร
  • ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ปีเกิด, ลูกจีน, 6 ตุลา
  • ลมเอยช่วยเป็นสื่อให้...
  • คำประกาศขบวนการล้มเจ้า

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "คอลัมน์ ภาษา-หนังสือ : ศึก สวนกุหลาบ". นิตยสารศิลปวัฒนธรรม. 2005-06-01. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  2. "อ.สมศักดิ์อัดทักษิณผิดสัญญามวลชน". โพสต์ทูเดย์. 2013-11-04. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  3. "2 คนร้าย ยิง-ปาอิฐใส่บ้าน 'สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล' ไร้เจ็บ". ไทยรัฐ. 2014-02-12. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  4. "ป้ายปริศนาโผล่!อีก "รับคำท้า"อธิการ มธ. ให้เปิดเผยตัวตนหากกล้าหาญวิพากษ์วิจารณ์ใคร". มติชน. 2014-08-19. สืบค้นเมื่อ 2014-08-19. 
  5. "เมื่อมธ.ไม่ได้มีเพียง "ใบปลิวต่อต้านสมคิด" หากยังมี "ใบปลิวคิดถึงสมศักดิ์" ผู้หายไป". มติชน. 2014-08-25. สืบค้นเมื่อ 2014-08-25. 
  6. "คิดถึงอาจารย์สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล: ผู้มิใช่ 'อาชญากร' ที่ต้องหลบซ่อน". ประชาไท. 2014-07-03. สืบค้นเมื่อ 2014-08-25. 
  7. "ด่วน! ′สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล′ รีเทิร์นเฟซบุ๊ก วาระครบ 6 เดือน รัฐประหาร 22 พ.ค.-ล่าสุดโพสต์คลิป". มติชน. 2014-11-22. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  8. "เปิดคำสั่งไล่ออก ‘สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล’ ชี้ละทิ้งหน้าที่ ทั้งที่ยืนหนังสือลาออกแล้ว". มติชน. 2015-02-24. สืบค้นเมื่อ 2015-02-25. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • กลุ่มเว็บล็อกของสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล
    • somsak รวมบทความ
    • somsak's footnotes เชิงอรรถของบทความ
    • somsak's work บันทึกผลงาน
    • somsak's coup รวมกระทู้เกี่ยวกับรัฐประหาร