สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล
Somsak Jiam.jpg
เกิด 22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 (58 ปี)
กรุงเทพมหานคร
ถิ่นพำนัก ประเทศฝรั่งเศส (ลี้ภัย)
จบจาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Monash University
อาชีพ อาจารย์, นักวิชาการ, นักประวัติศาสตร์
เป็นที่รู้จักจาก ผู้วิจารณ์ราชวงศ์ไทยอย่างโจ่งแจ้ง

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เป็นอดีตอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอาจารย์พิเศษ สาขาวิชารัฐศาสตร์ ภาควิชารัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (บางเขน) [1] นักวิชาการทางประวัติศาสตร์และการเมืองร่วมสมัยซึ่งสนใจประวัติศาสตร์ไทยยุคใกล้ โดยเฉพาะตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 เป็นต้นมา

สมศักดิ์มีผลงานการศึกษาค้นคว้าและการตีความประวัติศาสตร์จำนวนมาก โดยเฉพาะการศึกษาบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ ในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ตั้งแต่การปฏิวัติ 2475, กรณีสวรรคตของรัชกาลที่ 8, เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ.2516 และ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519 โดยผลงานส่วนใหญ่เผยแพร่บนอินเทอร์เน็ตในรูปของบทความทั้งขนาดสั้นและขนาดยาวในเว็บไซต์ มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน, ฟ้าเดียวกัน, ประชาไท และในเฟซบุ๊กของสมศักดิ์เอง สมศักดิ์ถือเป็นผู้เชี่ยวชาญในความรู้เรื่องสถาบันพระมหากษัตริย์ในอันดับแรกๆ ในสังคมไทย เพียงแต่ว่าทัศนะการนำเสนอและข้อมูลที่อธิบายนั้น เป็นทัศนะและข้อมูลอีกด้านหนึ่งที่ขัดกับสิ่งที่ถ่ายทอดให้เชื่อกันอย่างฝังหัวในสังคมไทย สมศักดิ์ได้อธิบายว่า เขาต้องการเสนอปัญหาในจุดยืนที่ให้มีการปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ให้เปิดกว้างมากยิ่งขึ้น และให้ยกเลิกการใส่ร้ายป้ายสีผู้บริสุทธิ์ด้วยมาตรา 112 ซึ่งประเด็นเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องผิดกฎหมาย เพราะเขาไม่เคยด่าแบบหยาบคายหรือใช้ข้อความโจมตีตัวบุคคล แต่เสนอด้วยเหตุผลและข้อมูลแบบอารยชน และเรียกร้องให้ฝ่ายทีมีความเห็นต่างตอบโต้ด้วยการใช้เหตุผลและข้อมูลด้วยซ้ำ[2]

ในการเคลื่อนไหวทางวิชาการ สมศักดิ์มีลักษณะ ”บินเดี่ยว” อย่างยิ่ง ไม่เชื่อมกับใคร ไม่ร่วมทางวิชาการกับใคร เพราะมีลักษณะวิจารณ์แบบขวานผ่าซากไม่สร้างมิตร จนขัดแย้งกับนักวิชาการก้าวหน้าหลายคน เช่น ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, นิธิ เอียวศรีวงศ์, เกษียร เตชะพีระ, ธงชัย วินิจจะกูล, อรรถจักร สัตยานุรักษ์, ใจ อึ๊งภากรณ์, พวงทอง ภวัครพันธ์, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์, สุดา รังกุพันธุ์ เคยทะเลาะอย่างรุนแรงกับ บุญส่ง ชัยสิงห์กานานนท์, กำพล จำปาพันธ์ และ โชติศักดิ์ อ่อนสูง เป็นต้น แต่กระนั้นข้อเสนอที่น่าสนใจและผลงานค้นคว้าที่มีคุณภาพ ก็ทำให้สมศักดิ์มีประชาชนคนรุ่นใหม่เป็นผู้ติดตามจำนวนไม่น้อย และถือว่าเป็นนักคิดที่มีบทบาทสำคัญคนหนึ่ง สำหรับในทางการเมือง แม้ว่า สมศักดิ์จะมีแนวโน้มอย่างมากในการสนับสนุนขบวนการคนเสื้อแดง แต่ไม่ถือได้ว่าเป็นแนวร่วมใดๆ ของพรรคเพื่อไทย และไม่มีความเกี่ยวพันกับรัฐบาลยื่งลักษณ์ ชินวัตร หรือ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เลย[3]

ประวัติและการศึกษา[แก้]

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เกิดเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ส.ก.2514 หรือรุ่น 90) สำเร็จการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิต (ประวัติศาสตร์ เกียรตินิยมอันดับ 1)[4] จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำเร็จการศึกษาดุษฎีบัณฑิตด้านการเมือง (Ph.D. of Politics) [5] จาก Monash University ประเทศออสเตรเลีย เมื่อปี พ.ศ.2535 โดยทำวิทยานิพนธ์เรื่อง "The Communist Movement in Thailand" [6] ภายหลังสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก สมศักดิ์ได้กลับมารับราชการเป็นอาจารย์ที่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในช่วงระยะเวลาสั้นๆ ก่อนที่จะย้ายมาเป็นอาจารย์ที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ.2537[7]

บทบาทการเมืองระหว่างศึกษา[แก้]

สมศักดิ์สนใจกิจกรรมทางการเมืองมาตั้งแต่เป็นประธานนักเรียนระดับมัธยมศึกษา และเป็นหนึ่งในสาราณียกร ผู้จัดทำหนังสือรุ่นซึ่งแจกจ่ายในงานประจำปีของโรงเรียน "วันสมานมิตร" ประจำปี 2517 ชื่อว่า "ศึก"[8] ต่อมาสมศักดิ์สอบเข้าเรียนต่อปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และได้เข้าร่วมเป็นหนึ่งในแกนนำนักศึกษา โดยรับหน้าที่เป็นโฆษกบนเวทีปราศรัยระหว่างการชุมนุมขับไล่ พระถนอม สุกิตติขจโร ที่ได้กลับเข้ามาบวชให้เดินทางออกจากประเทศไทย เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.2519 ซึ่งในการชุมนุมครั้งนั้นได้นำไปสู่เหตุการณ์นองเลือดครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย หรือที่เรียกว่า เหตุการณ์ 6 ตุลา 19 ที่ทำให้นักศึกษาและประชาชนถูกทำร้ายจนเสียชีวิตและบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก และในช่วงค่ำของวันเดียวกันได้เกิดการรัฐประหารโดย คณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ที่มี พล.ร.อ.สงัด ชลออยู่ เป็นหัวหน้าคณะ [9]

ผลจาก เหตุการณ์ 6 ตุลา 19 สมศักดิ์ถูกเจ้าหน้าที่ทหารเข้าควบคุมตัวขณะหลบอยู่ภายในกุฏิสงฆ์ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ข้างมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งต่อมาสมศักดิ์ถูกดำเนินคดีร่วมกับผู้ต้องหาอีก 18 คน และถูกคุมขังในข้อหาหมิ่นพระบรมราชานุภาพและคอมมิวนิสต์เป็นเวลา 2 ปี จึงได้รับการนิรโทษกรรมเมื่อปี พ.ศ.2521 ในช่วงที่ พลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ เป็นนายกรัฐมนตรี

บทบาทนักวิชาการ[แก้]

สมศักดิ์เป็นผู้มีความรู้และเชี่ยวชาญเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยมากที่สุดคนหนึ่ง เขามักวิจารณ์และตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับราชวงศ์ไทยอย่างโจ่งแจ้งและตรงไปตรงมา เขาเรียกร้องให้ปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ให้เป็นสถาบันที่โปร่งใสมาโดยตลอด [10] ทั้งยังเรียกร้องให้ยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่งเขามองว่าเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน และแสดงออกผ่านการเข้าร่วมเสวนาในประเด็นเกี่ยวกับผู้ต้องหาคดีดังกล่าวหลายครั้ง จึงทำให้สมศักดิ์ถูกพวกคลั่งเจ้าและฝ่ายนิยมกษัตริย์โจมตีว่าเป็นพวก "ล้มล้างสถาบัน" อย่างไรก็ตาม สมศักดิ์ก็วิพากษ์วิจารณ์ทั้งทักษิณ ชินวัตรและพรรคเพื่อไทย[11] รวมทั้งพรรคประชาธิปัตย์ ในหลายโอกาส นอกจากนี้ สมศักดิ์ยังร่วมแสดงความเห็นผ่านเครือข่ายสังคมต่าง ๆ โดยใช้ชื่อและนามสกุลจริง เช่นเว็บบอร์ดฟ้าเดียวกัน และนิวแมนดาลา (นวมณฑล) เป็นต้น

สำหรับภาระงานที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สมศักดิ์รับผิดชอบเป็นผู้บรรยายวิชาประวัติศาสตร์ ได้แก่ ประวัติศาสตร์รัสเซีย ประวัติศาสตร์การเมืองไทยสมัยใหม่ และ ปรัชญาประวัติศาสตร์ โดยอนุญาตให้ผู้มิได้ลงทะเบียนเรียนวิชานั้นเข้ามานั่งเรียน หรือที่เรียกว่า "ซิทอิน" ได้เช่นเดียวกับอาจารย์หลายรายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

การคุกคามจากฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง[แก้]

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ได้เป็นที่รู้จักในสาธารณะเป็นอย่างมาก ภายหลังที่สมศักดิ์ได้ร่วมเป็นผู้อภิปรายในรายงานเสวนาเรื่อง สถาบันกษัตริย์-รัฐธรรมนูญ-ประชาธิปไตย ที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2553[12] ภายหลังจากการจัดเสวนาในครั้งนั้น ได้มีกลุ่มบุคคลร้องเรียนไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ให้ดำเนินการกับกลุ่มอาจารย์ที่จัดงานและให้ดำเนินการทางวินัยกับสมศักดิ์ด้วย[13] ต่อมาเมื่อวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2554 รายงานข่าวแจ้งว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผบ.ทบ. ได้ให้สัมภาษณ์โจมตีสมศักดิ์ว่าเป็น “นักวิชาการโรคจิต” ที่ “จ้องทำลายสถาบัน” จากนั้นก็เกิดปรากฎการณ์แปลกๆขึ้นกับสมศักดิ์ เช่น มีชายแปลกหน้าสองคนและขับรถจักรยานต์สองคัน เข้ามาวนเวียนในหมู่บ้านที่สมศักดิ์อาศัยอยู่ และเมื่อเจ้าหน้าที่ รปภ. สอบถามชายแปลกหน้าทั้งสองคนนั้น ก็ได้รับคำตอบแต่เพียงว่า “มารับตัวอาจารย์” โดยไม่มีการแสดงตัวเป็นเจ้าหน้าที่หรือมีเอกสารราชการมาแสดงแต่อย่างใด และโทรศัพท์ลึกลับโทรมาหาสมศักดิ์ที่บ้านเตือนให้สมศักดิ์ระวังตัว เพราะฝ่ายความมั่นคงได้จัดเตรียมกำลังเพื่อจะดำเนินการจับกุมสมศักดิ์ทันทีที่ได้รับคำสั่ง[14]

และเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2554 สมศักดิ์ได้แถลงข่าวถึงผลกระทบต่อเสรีภาพทางวิชาการ: กรณีการอภิปรายเรื่อง สถาบันกษัตริย์-รัฐธรรมนูญ-ประชาธิปไตย ซึ่งสมศักดิ์ได้ร่วมอภิปรายเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2553[15] พร้อมกันนั้นนักวิชาการทั้งไทยและต่างประเทศได้ออกแถลงการณ์กรณีการคุกคาม สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล โดยเรียกร้องให้รัฐยุติการคุกคามเสรีภาพของประชาชน หยุดการใช้ข้อหาหมิ่นพระบรมเดชานุภาพมาป้ายสีบุคคลต่างๆ[16]

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 สมศักดิ์เผยแพร่ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า มีคนร้ายสองคนบุกเข้ามายิงปืน และขว้างอิฐใส่รถ และบ้านพักของตน ขณะที่เขาอยู่ภายในบ้าน และต่อหน้าเพื่อนบ้านหลายคนด้วย[17] หลังจากมีการก่อรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม สมศักดิ์เป็นบุคคลหนึ่ง ที่คณะรัฐประหาร ออกคำสั่งที่ 5/2557 ลงวันที่ 24 พฤษภาคม และคำสั่งที่ 65/2557 ลงวันที่ 13 มิถุนายน เพื่อเรียกให้ไปรายงานตัว แต่เขามิได้ไปตามคำสั่งดังกล่าว จนกระทั่งมีการออกหมายจับ[18][19][20] เขาเงียบหายจากสังคมไปราวครึ่งปี จนกระทั่งวันที่ 22 พฤศจิกายน ปีเดียวกัน สมศักดิ์กลับมาเผยแพร่ ข้อความผ่านเฟซบุ๊กอีกครั้ง โดยขอบคุณทุกคนที่ช่วยเหลือ นับแต่มีผู้บุกลอบยิงถึงบ้านพัก[21]

แต่เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 สมคิด เลิศไพฑูรย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ลงนามในคำสั่งมหาวิทยาลัยที่ 356/2558 ลงโทษไล่สมศักดิ์ออกจากราชการ แม้เขาจะยื่นหนังสือขอลาราชการแล้ว แต่หัวหน้าภาควิชาประวัติศาสตร์ฯ ไม่อนุมัติ ทั้งยังมอบหมายให้ทำการสอน ในภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2557 และยังแจ้งให้กลับมาปฏิบัติราชการโดยด่วนอีก แม้ต่อมาเขาจะยื่นหนังสือ ขอลาออกจากราชการแล้วก็ตาม แต่กลับยังคงได้รับการเพิกเฉย การณ์จึงกลับกลายเป็นว่า สมศักดิ์จงใจไม่ปฏิบัติหน้าที่ ตามระเบียบแบบแผนของทางราชการ และไม่ปฏิบัติตามคำสั่งผู้บังคับบัญชา อธิการบดีจึงอ้างเหตุนี้มาลงโทษดังกล่าว[22]

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 สมศักดิ์ ซึ่งปัจจุบันลี้ภัยอยู่ในต่างประเทศ ได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว Somsak Jeamteerasakul ในลักษณะสาธารณะ เมื่อเวลา 10.42 น. ว่า ผมเพิ่งได้ข้อความนี้จากครอบครัวทางเมืองไทย "แม่โทรมาบอกว่า มีทหาร 4 คน ขี่มอเตอร์ไซด์ 2 คัน มาหน้าบ้าน แล้วมีคนหนึ่งถ่ายรูปในบ้าน แม่ถามว่ามาหาใคร ก็ไม่พูดอะไร ถ่ายแล้วไป ถามก็ไม่พูด" และสมศักดิ์ได้ตั้งคำถามต่อว่าไม่ได้อยู่บ้านแม่กว่า 20 ปีแล้ว และตอนนี้น่าจะรู้แล้วว่าอยู่ประเทศไหน จะไปรบกวนคนไม่เกี่ยวข้องทำไม[23]

ผลงาน[แก้]

หนังสือและงานวิจัย[แก้]

  • ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง: รวมบทความเกี่ยวกับกรณี 14 ตุลา และ 6 ตุลา [24]
  • ความเป็นมาของเพลงชาติไทยในปัจจุบัน [25]

บทความ[แก้]

  • มหาวิทยาลัยของฉัน [26]
  • สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์คืออะไร? [27]
  • พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยกับกบฎสันติภาพ [28]
  • สังคมไทยจากศักดินาสู่ทุนนิยม [29]
  • ประวัติ พคท. ฉบับ พคท. (1-2) [30]
  • 50 ปีการประหารชีวิต 17 กุมภาพันธ์ 2498 [31]
  • ปริศนากรณีสวรรคต [32]
  • ป๋วย อึ๊งภากรณ์ : ปีเกิด, ลูกจีน, 6 ตุลา [33]
  • กำเนิด วันจักรี หรือมี วันชาติ ในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือไม่? [34]
  • เมื่อ ถวัติ ฤทธิเดช เข้าเฝ้าขอขมาพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ [35]
  • กรณีถวัติ ฤทธิเดช ฟ้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า [36]
  • ชำแหละ-ชำระ ประวัติศาสตร์ 6 ตุลา 2519 การประชุมคณะรัฐมนตรี วันที่ 6 ตุลาคม 2519 [37]
  • วิวาทะ: เมืองไทยเป็นประชาธิปไตยได้หรือไม่? [38]
  • Mass Monarchy [39]
  • เลิกรำลึก 6 ตุลาเสียได้ก็คงดี [40]
  • ประเทศไทย อายุครบ 65 :. ข้อมูลใหม่เกี่ยวกับการเปลี่ยนชื่อประเทศปี 2482 [41]
  • ประวัติศาสตร์วันชาติไทย จาก 24 มิถุนา ถึง 5 ธันวา [42]
  • รัฐบาลสัญญา ธรรมศักดิ์ "มั่วนิ่ม" กรณี"แถลงการณ์ประณาม 3 ทรราชย์" วันที่ 8 พฤศจิกายน 2516 [43]
  • คำอธิบายกรณีสวรรคตของ"ท่านชิ้น" [44]
  • ความเป็นมาของคำว่า"นาถ" ใน"พระบรมราชินีนาถ" [45]
  • หลัง 14 ตุลา [46]
  • ว่าด้วยการขึ้นครองราชย์ของในหลวงอานันท์ฯ ข้อสังเกตและโต้แย้งบทความของคุณสุพจน์ ด่านตระกูล ใน "ฟ้าเดียวกัน" ฉบับสถาบันกษัตริย์กับสังคมไทย [47]
  • ในหลวงอานันท์ขึ้นครองราชย์ตามลำดับขั้นของกฎมณเฑียรบาล หรือเพราะปรีดีสนับสนุน? (1) [48]
  • กำเนิด "วันจักรี" หรือมี "วันชาติ" ในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือไม่ [49]
  • ข้อมูลใหม่กรณีสวรรคต : หลวงธำรงระบุชัด ผลการสอบสวน ใครคือผู้ต้องสงสัยที่แท้จริง [50]
  • บันทึกของเคนเน็ธ แลนดอน เกี่ยวกับกรณีสวรรคตและข่าวลือเรื่องแผนการใหญ่ของพี่น้องปราโมช [51]
  • ว่าด้วยจดหมายเปิดเผยความลับ กรณีสวรรคตของ "ปรีดี" ที่เพิ่งเผยแพร่ [52]
  • ความหมายและความเป็นมาของ "ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข" [53]
  • ความเป็นมาของ “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” ในฐานะอุดมการณ์ราชการ [54]
  • ๒๔ มิถุนา: การตีความ ๔ แบบ [55]
  • ลมเอยช่วยเป็นสื่อให้... [56]
  • 24 มิถุนา เคยเป็นและเลิกเป็นวันชาติได้อย่างไร? [57]
  • “8 สิงหา 2508” (8-8-08) “วันเสียงปืนแตก” (ตอน1) [58]
  • “8 สิงหา 2508” (8-8-08) “วันเสียงปืนแตก” (ตอน 2) [59]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ระบบสารสนเทศบัณฑิตวิทยาลัย". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  2. "สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ: ลัทธิไล่ล่า สมศักดิ์ เจียมฯ". ประชาไท. 2014-02-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  3. "สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ: ลัทธิไล่ล่า สมศักดิ์ เจียมฯ". ประชาไท. 2014-02-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  4. "หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2558)". มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  5. "Master of Arts (History)". Thammasat University. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  6. "The Communist Movement in Thailand". University of Queensland. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  7. "สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ: ลัทธิไล่ล่า สมศักดิ์ เจียมฯ". ประชาไท. 2014-02-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  8. "คอลัมน์ ภาษา-หนังสือ : ศึก สวนกุหลาบ". นิตยสารศิลปวัฒนธรรม. 2005-06-01. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  9. "เหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519". ฐานข้อมูลการเมืองการปกครอง สถาบันพระปกเกล้า. 2015-10-16. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  10. "ข้อเสนอ 8 ข้อ ของ‘สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล’ !". manager. 2010-02-21. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  11. "อ.สมศักดิ์อัดทักษิณผิดสัญญามวลชน". โพสต์ทูเดย์. 2013-11-04. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  12. "สถาบันกษัตริย์-รัฐธรรมนูญ-ประชาธิปไตย". นิติราษฎร์ นิติศาสตร์เพื่อราษฎร. 2010-12-14. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  13. "สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล แถลงกรณีถูกคุกคามจากการอภิปรายเรื่องสถาบันกษัตริย์". ประชาไท. 2011-04-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  14. ""สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล"แถลงไม่คิด"ล้มเจ้า" เผยถูกคุกคามหนัก วอนหยุดบรรยากาศแห่งความหวาดกลัว". มติชนออนไลน์. 2011-04-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  15. "สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล แถลงกรณีถูกคุกคามจากการอภิปรายเรื่องสถาบันกษัตริย์". ประชาไท. 2011-04-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  16. "นักวิชาการไทย-เทศ ตบเท้าให้กำลังใจ ‘สมศักดิ์’ จี้รัฐยุติคุกคามสิทธิเสรีภาพประชาชน". ประชาไท. 2011-04-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  17. "2 คนร้าย ยิง-ปาอิฐใส่บ้าน 'สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล' ไร้เจ็บ". ไทยรัฐ. 2014-02-12. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  18. "ป้ายปริศนาโผล่!อีก "รับคำท้า"อธิการ มธ. ให้เปิดเผยตัวตนหากกล้าหาญวิพากษ์วิจารณ์ใคร". มติชน. 2014-08-19. สืบค้นเมื่อ 2014-08-19. 
  19. "เมื่อมธ.ไม่ได้มีเพียง "ใบปลิวต่อต้านสมคิด" หากยังมี "ใบปลิวคิดถึงสมศักดิ์" ผู้หายไป". มติชน. 2014-08-25. สืบค้นเมื่อ 2014-08-25. 
  20. "คิดถึงอาจารย์สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล: ผู้มิใช่ 'อาชญากร' ที่ต้องหลบซ่อน". ประชาไท. 2014-07-03. สืบค้นเมื่อ 2014-08-25. 
  21. "ด่วน! ′สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล′ รีเทิร์นเฟซบุ๊ก วาระครบ 6 เดือน รัฐประหาร 22 พ.ค.-ล่าสุดโพสต์คลิป". มติชน. 2014-11-22. สืบค้นเมื่อ 2015-02-26. 
  22. "เปิดคำสั่งไล่ออก ‘สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล’ ชี้ละทิ้งหน้าที่ ทั้งที่ยืนหนังสือลาออกแล้ว". มติชน. 2015-02-24. สืบค้นเมื่อ 2015-02-25. 
  23. "โกรธมาก สมศักดิ์โวยทหารมาถ่ายรูปบ้านแม่วัย 93 ถาม "ป่านนี้ก็น่าจะรู้แล้วว่า ผมอยู่ประเทศไหน"". ประชาไท. 2015-11-11. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  24. "ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง : รวมบทความเกี่ยวกับกรณี 14 ตุลา และ 6 ตุลา / โดย สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล..". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  25. "ความเป็นมาของเพลงชาติไทยในปัจจุบัน.". วารสารธรรมศาสตร์ ปีที่ 27 ฉบับที่ 1 พ.ศ.2547. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  26. "มหาวิทยาลัยของฉัน / สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ... [และคนอื่นๆ].". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  27. "พระพรหมช่วยอำนวยให้ชื่นฉ่ำ : เศรษฐกิจการเมืองว่าด้วยทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์หลัง 2475.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  28. "กึ่งศตวรรษขบวนการสันติภาพ : "ความจริง" เกี่ยวกับ "กบฏสันติภาพ" : สำนึกทางประวัติศาสตร์ของคนสามรุ่น.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  29. "สังคมไทยจากศักดินาสู่ทุนนิยม.". วารสารธรรมศาสตร์ ปีที่ 11 ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2525. 2016-07-24. สืบค้นเมื่อ 2016-07-24. 
  30. "ประวัติ พคท. ฉบับ พคท. (1-2).". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  31. "50 ปีการประหารชีวิต 17 กุมภาพันธ์ 2498.". นิติราษฎร์ นิติศาสตร์เพื่อราษฎร. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  32. "ปริศนากรณีสวรรคต.". นิติราษฎร์ นิติศาสตร์เพื่อราษฎร. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  33. "ป๋วย อึ๊งภากรณ์ : ปีเกิด, ลูกจีน, 6 ตุลา.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  34. "ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ : 28 ฉบับที่ : 6 เลขหน้า : 94-110 ปีพ.ศ. : 2550.". ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI Centre). 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  35. "ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ : 28 ฉบับที่ : 2 เลขหน้า : 76-89 ปีพ.ศ. : 2549.". ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI Centre). 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  36. "ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ : 26 ฉบับที่ : 7 เลขหน้า : 101-120 ปีพ.ศ. : 2548.". ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI Centre). 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  37. "ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ : 24 ฉบับที่ : 12 เลขหน้า : 61-73 ปีพ.ศ. : 2546.". ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI Centre). 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  38. "รัฐศาสตร์สาร ปีที่ : 19 ฉบับที่ : 1 เลขหน้า : 85-102 ปีพ.ศ. : 2537.". ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI Centre). 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  39. "ย้ำยุค รุกสมัย : เฉลิมฉลอง 40 ปี 14 ตุลา / โดย มูลนิธิวีรชนประชาธิปไตย และ คณะกรรมการ 14 ตุลา เพื่อประชาธิปไตยสมบูรณ์ ; บรรณาธิการ ชัยธวัช ตุลาธน.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  40. "มติชน 24,8614 (9 ต.ค.44) 6.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  41. "ศิลปวัฒนธรรม 25, 8 (มิ.ย. 2547) 76-96.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  42. "ฟ้าเดียวกัน 2, 2 (เม.ย.-มิ.ย. 2547) 70-128.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  43. "ฟ้าเดียวกัน 3, 1 (ม.ค.-มี.ค. 2548) 122-136.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  44. "ฟ้าเดียวกัน 3, 2 (เม.ย.-มิ.ย. 2548) 81-85.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  45. "ฟ้าเดียวกัน 3, 3 (ก.ค.-ก.ย. 2548) 94-106.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  46. "ฟ้าเดียวกัน 3, 4 (ต.ค.-ธ.ค. 2548) 168-171.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  47. "ฟ้าเดียวกัน 4, 1 (ม.ค.-มี.ค. 2549) 16-21.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  48. "ฟ้าเดียวกัน 4, 2 (เม.ย.-มิ.ย. 2549) 188-228.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  49. "ศิลปวัฒนธรรม 28, 6 (เม.ย. 2550) 94-110.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  50. "ฟ้าเดียวกัน 7, 3 (ก.ค.-ก.ย. 2552) 60-73.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  51. "ฟ้าเดียวกัน 7, 3 (ก.ค.-ก.ย. 2552) 74-83.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  52. "ฟ้าเดียวกัน 7, 3 (ก.ค.-ก.ย. 2552) 84-93.". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  53. "ตีพิมพ์ครั้งแรกใน หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 17 สิงหาคม 2539.". somsakwork.blogspot.com. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  54. "ตีพิมพ์ครั้งแรกใน หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 24 สิงหาคม 2539.". somsakwork.blogspot.com. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  55. "๒๔ มิถุนา: การตีความ ๔ แบบ.". somsakwork.blogspot.com. 2016-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  56. "มติชนรายวัน ฉบับวันศุกร์ที่ 18 ตุลาคม 2545.". ศิลปะเพื่อชีวิต ศิลปะเพื่อประชาชน. 2002-10-18. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  57. "มติชน วันที่ 02 กันยายน พ.ศ. 2546 ปีที่ 26 ฉบับที่ 9307.". กองวิชาประวัติศาสตร์ ส่วนการศึกษา โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า. 2003-09-02. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  58. "มติชนสุดสัปดาห์ 13-19 สิงหาคม 2547.". ประชาไท. 2009-08-08. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 
  59. "มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 13-19 สิงหาคม 2547.". ประชาไท. 2009-08-10. สืบค้นเมื่อ 2016-08-03. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • กลุ่มเว็บล็อกของสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล
    • somsak รวมบทความ
    • somsak's footnotes เชิงอรรถของบทความ
    • somsak's work บันทึกผลงาน
    • somsak's coup รวมกระทู้เกี่ยวกับรัฐประหาร