ลำดับโปเจียมแห่งราชอาณาจักรไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

ลำดับโปเจียมแห่งราชอาณาจักรไทย หรือ ธรรมเนียมที่พระบรมวงศานุวงศ์ทรงพระดำเนินเป็นลำดับกัน เป็นลำดับการเสด็จพระราชดำเนิน ทรงพระดำเนินหรือดำเนินก่อนหลังกันตามฐานะในพระราชวงศ์ คำว่า "โปเจียม" นั้น สันนิษฐานว่ามาจากภาษาจีน แปลว่าลำดับก่อนหลังกัน[1]

ลำดับโปเจียม[แก้]

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงอธิบายหลักของธรรมเนียมที่พระบรมวงศานุวงศ์ทรงพระดำเนินเป็นลำดับกันไว้ในพระราชนิพนธ์เรื่อง “ธรรมเนียมราชตระกูลในกรุงสยาม” โดยมีลำดับโปเจียม ดังนี้

ธรรมเนียมที่ต้องเดินเป็นลำดับกันตามยศ[แก้]

ถ้าจะเทียบยศ ตามลำดับที่ควรจะเดินหน้าเดินหลัง ตามศักดินา แลตามธรรมเนียมโบราณสืบมาดังนี้

  • ที่ ๑ พระบัณฑูรใหญ่ ตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคลฝ่ายหน้า
  • ที่ ๒ พระบัณฑูรน้อย ตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคลฝ่ายหน้า
  • ที่ ๓ พระบัญชา ตำแหน่งกรมพระราชวังบวร​สถานภิมุขฝ่ายหลัง
  • ที่ ๔ สมเด็จพระบรมอัยกาเธอเจ้าฟ้า
  • ที่ ๕ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้า
  • ที่ ๖ สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอเจ้าฟ้า
  • ที่ ๗ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้า
  • ที่ ๘ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้า

๕ นี้ คือพระราชโอรสพระเจ้าแผ่นดิน

  • ที่ ๙ พระบรมอัยกาเธอพระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๐ พระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๑ พระเจ้าพี่ยาเธอพระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๒ พระเจ้าน้องยาเธอพระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๓ พระเจ้าลูกเธอพระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๔ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า

๒ นี้เดินสลับกันตามพระชนมพรรษา

๖ นี้ คือพระราชบุตรพระเจ้าแผ่นดิน

  • ที่ ๑๕ สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ คือเจ้าฟ้าที่เป็นหลานพระเจ้าแผ่นดินตรง ๆ ฤๅเจ้าฟ้าที่เป็นลูกวังหน้า
  • ที่ ๑๖ พระเจ้าวรวงศ์เธอชั้น ๑ พระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๗ พระเจ้าวรวงศ์เธอชั้น ๒ พระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๘ พระเจ้าวรวงศ์เธอชั้น ๓ พระองค์เจ้า
  • ที่ ๑๙ พระเจ้าวรวงศ์เธอชั้น ๔ พระองค์เจ้า
  • ที่ ๒๐ พระบวรวงศ์เธอชั้น ๑ พระองค์เจ้า
  • ที่ ๒๑ พระบวรวงศ์เธอชั้น ๒ พระองค์เจ้า

๖ นี้คือพระองค์เจ้าวังหน้า

  • ที่ ๒๒ พระเจ้าหลานเธอซึ่งเป็นพระองค์เจ้า เป็นหลานเธอตรง ๆ ของพระเจ้าแผ่นดินในขณะนั้น
  • ที่ ๒๓ พระประพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าในกรมหมื่นมาตยาพิทักษ ซึ่งเป็นพระอัยกาฝ่ายพระมารดาของพระเจ้าแผ่นดิน
  • ที่ ๒๔ พระวงศ์เธอพระองค์เจ้า คือหม่อมเจ้าลูกต่างกรมแลพระองค์เจ้าวังหลวงที่ยกขึ้นเป็นพระองค์เจ้า
  • ที่ ๒๕ พระสัมพันธวงศ์เธอพระองค์เจ้า คือหลานสมเด็จพระพี่นาง ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทั้งสองพระองค์
  • ที่ ๒๖ หม่อมเจ้าตามลำดับยศบิดา ซึ่งเรียก ๆ กันมาเหมือนข้างบน[2]

ลำดับโปเจียมในปัจจุบัน[แก้]

ลำดับ พระบรมวงศานุวงศ์ พระบิดา พระมารดา อ้างอิง
1
King Rama X official.png
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
Bhumibol adulyadej.jpg
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
Queen Sirikit In Russia 2007.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
2
Queen Suthida, Royal ploughing ceremony 2019.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
ไม่มีข้อมูล ไม่มีข้อมูล
3
Queen Sirikit In Russia 2007.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
Nakkhatra Mangala.jpg
พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ
Bua Kitiyakara.jpg
หม่อมหลวงบัว กิติยากร
4
ITU Telecom World 2016 – VVIP Tour (30938750506) (cropped).jpg
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
Bhumibol adulyadej.jpg
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
Queen Sirikit In Russia 2007.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
5
Princess Chulabhorn 2010-12-7 cropped2.jpg
สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
6
Princess Bajrakitiyabha.jpg
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี
King Rama X official.png
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
Soamsavali Kitiyakara.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ
7
Princess Sirivannavari Nariratana.jpg
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา
Yuvadhida Polpraserth.jpg
สุจาริณี วิวัชรวงศ์
8
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติทรงฉลองสูทสากล.jpg
สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ
HRH Srirasmi (Cropped).jpg
ศรีรัศมิ์ สุวะดี
9
Princess Ubolratana 2010-12-7 2 cropped1.jpg
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี °
Bhumibol adulyadej.jpg
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
Queen Sirikit In Russia 2007.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
[3]
10
Soamsavali Kitiyakara.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ
Spd 20100529235819 b.jpg
หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร
พันธุ์สวลี-โสมสวลี-สราลี กิติยากร.jpg
พันธุ์สวลี กิติยากร
11
พระองค์สิริภา.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์
PicPAPvirayudth1.jpg
วีระยุทธ ดิษยะศริน
Princess Chulabhorn 2010-12-7 cropped2.jpg
สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
12
Princess Adityadhornkitikhun at Wat Lahan Rai 04-19-2013.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ
13
หม่อมเจ้าเวียงวัฒนา.JPG
หม่อมเจ้าเวียงวัฒนา ชยางกูร
พระองค์เจ้าไชยานุชิต.jpg
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมแหวนศุลี ชยางกูร ณ อยุธยา
14
หม่อมเจ้าอุทัยเที่ยง ชยางกูร.jpg
หม่อมเจ้าอุทัยเที่ยง ชยางกูร
15
หม่อมเจ้าจรูญฤทธิเดช.JPG
หม่อมเจ้าจรูญฤทธิ์เดช ชยางกูร
16
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์.jpg
หม่อมเจ้าปุสาณ สวัสดิวัตน์
Prince Svastivatana Visishta.jpg
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา
17
หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี.jpg
หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี
Rajani Chamcharas the prince of Bidyalongkorn.jpg
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
หม่อมเจ้าพรพิมลพรรณ.JPG
หม่อมเจ้าพรพิมลพรรณ รัชนี
18
หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์.jpg
หม่อมเจ้าอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมพเยาว์ ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา
19
หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล.jpg
หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
Flie หม่อมไฉไล.jpg
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา
20
มงคลเฉลิม ยุคล.jpg
หม่อมเจ้ามงคลเฉลิม ยุคล
พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร
Emblem of the House of Chakri.svg
สมเชื้อ มุกสิกบุตร
21
เฉลิมศึก ยุคล.jpg
หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา
22
ฑิฆัมพร ยุคล.jpg
หม่อมเจ้าฑิฆัมพร ยุคล
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมบัวทอง ยุคล ณ อยุธยา
23
Chatrichalerm Yukol 20070116.jpg
หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล
อนุสรมงคลการ.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ
พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ-หม่อมอุบล.jpg
หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา
24
หม่อมเจ้าจุลเจิม และหม่อมอัญชลี.jpg
หม่อมเจ้าจุลเจิม ยุคล
25
หม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี ยุคล.jpg
หม่อมเจ้านภดลเฉลิมศรี ยุคล
ลำดับ สามัญชน บิดา มารดา อ้างอิง
26
Emblem of the House of Chakri.svg
พลอยไพลิน เจนเซน °°
ปีเตอร์ เจนเซ่น.jpg
ปีเตอร์ เจนเซน
Princess Ubolratana 2010-12-7 2 cropped1.jpg
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี
27
Sirikitiya Jensen.jpg
สิริกิติยา เจนเซน °°
28
ท่านผู้หญิงทัศนาวลัย ศรสงคราม.jpg
ทัศนาวลัย ศรสงคราม
550000017066708.jpg
อร่าม รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์
Princess Galyani Vadhana.jpg
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
29
Jitat Sornsongkram.jpg
จิทัศ ศรสงคราม
สินธู ศรสงคราม.jpg
สินธู ศรสงคราม
ท่านผู้หญิงทัศนาวลัย ศรสงคราม.jpg
ทัศนาวลัย ศรสงคราม
ลำดับ ออกจากฐานันดรศักดิ์ พระบิดา พระมารดา อ้างอิง
30
Induratana Paribatra.jpg
อินทุรัตนา บริพัตร
Admiral Prince Paribatra Sukhumbhand.jpg
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
หม่อมสมพันธ์ บริพัตร.jpg
หม่อมสมพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา
[4]
31
จุฑาวัชร.jpg
จุฑาวัชร วิวัชรวงศ์
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
Yuvadhida Polpraserth.jpg
สุจาริณี วิวัชรวงศ์
32
หม่อมเจ้าวัชรเรศร วิวัชรวงศ์.jpg
วัชรเรศร วิวัชรวงศ์
33
หม่อมเจ้าจักรีวัชร วิวัชรวงศ์.jpg
จักรีวัชร วิวัชรวงศ์
34
หม่อมเจ้าวัชรวีร์ วิวัชรวงศ์.jpg
วัชรวีร์ วิวัชรวงศ์
35
Emblem of the House of Chakri.svg
วุฒิเฉลิม วุฒิชัย
Prince Vudhijaya Chalermlabh.jpg
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมประพันธ์ วุฒิชัย ณ อยุธยา
[5]
36
Emblem of the House of Chakri.svg
ประภาพันธุ์ กรโกสียกาจ 
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมมาลี ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา
[6]
37
พันธุ์วโรภาส เศวตรุนทร์.jpg
พันธุ์วโรภาส เศวตรุนทร์ 
[7]
38
พันธุ์สวลี-โสมสวลี-สราลี กิติยากร.jpg
พันธุ์สวลี กิติยากร
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล
[8]
39
ภานุมา พิพิธโภคา.jpg
ภานุมา พิพิธโภคา 
Flie หม่อมไฉไล.jpg
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา
40
ศรีสว่างวงศ์ ยุคล.jpg
ศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์ 
พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร
Emblem of the House of Chakri.svg
หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา
[9]
41
Emblem of the House of Chakri.svg
ภุมรีภิรมย์ เชลล์ 
อนุสรมงคลการ.jpg
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ
Fongchan Inthakhat.jpg
ฟองจันทร์ ศิริวัติ
[10]
42
หม่อมเจ้ามาลินีมงคล อมาตยกุล.jpg
มาลินีมงคล อมาตยกุล 
พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ-หม่อมอุบล.jpg
หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา
43
ปัทมนรังษี เสนาณรงค์.jpg
ปัทมนรังษี เสนาณรงค์

° ได้กราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ แต่เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และเป็นพระโสทรเชษฐภคินีในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยหมายราชการจัดให้ทรงอยู่ในลำดับดังกล่าว

°° เป็นพระภาคิไนยในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยจะได้รับการโปรดเกล้าฯให้อยู่ลำดับสูงกว่าหม่อมเจ้าทุกราชสกุลเป็นกรณีพิเศษ

อ้างอิง[แก้]

  1. สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก:ธรรมเนียมที่พระราชวงศ์ทรงดำเนินเป็นลำดับกัน, สนุกดอตคอม, สืบค้นวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2556
  2. พระราชนิพนธ์ ธรรมเนียมราชตระกูล ในกรุงสยาม
  3. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศพระบรมราชโองการ เรื่อง ลาออกจากฐานันดรศักดิ์, เล่ม 89, ตอน 112 ก ฉบับพิเศษ, 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2515, หน้า 1
  4. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๑/๒๔๙๖ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์, เล่ม ๗๐, ตอน ๑๕ ง, ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๖, หน้า ๗๕๕
  5. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๔/๒๔๙๙ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ (หม่อมเจ้าหญิงวุฒิเฉลิม วุฒิชัย), เล่ม ๗๓, ตอน ๖๑ ง, ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๙๙, หน้า ๒๒๒๒
  6. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๑/๒๕๐๔ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์พระราชวงศ์, เล่ม ๗๘, ตอน ๒๓ ง, ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๔, หน้า ๖๙๒
  7. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๑/๒๕๐๑ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์, เล่ม ๗๕, ตอน ๓๒ ง, ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๐๑, หน้า ๑๓๕๔
  8. ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๒/๒๔๙๙ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ (หม่อมเจ้ารังษีนภดล ยุคล), เล่ม ๗๓, ตอน ๕๙ ง, ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๙ หน้า ๒๑๒๕
  9. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ หม่อมเจ้าศรีสว่างวงศ์ ยุคล, เล่ม ๙๖, ตอน ๑๘ ง, ๑๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๒ล หน้า ๕๘๗
  10. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักพระราชวัง ที่ ๑/๒๕๐๖ เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์, เล่ม ๘๐, ตอน ๒๑ ง, ๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๖, หน้า ๖๓๔

บรรณานุกรม[แก้]