เชื้อสายพระวอพระตา
(เปลี่ยนทางจาก ราชวงศ์สุวรรณปางคำ)
| เชื้อสายพระวอพระตา | |
|---|---|
| กลุ่มผู้ปกครองหัวเมืองลาวอีสาน | |
| ตระกูลบรรพบุรุษ | ราชวงศ์เชียงรุ่ง (สันนิษฐาน) หรือราชวงศ์เวียงจันทน์ (สันนิษฐาน) |
| ถิ่นกำเนิด | หนองบัวลำภู |
| ต้นตระกูล | พระวอและพระตา |
| ตำแหน่ง | อาญาสี่ |
เชื้อสายพระวอพระตา[1][2] เป็นกลุ่มผู้ปกครองในระบบอาญาสี่ของหัวเมืองลาวอีสานในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24–25 ที่สืบเชื้อสายมาจากพระวอและพระตา หลังจากการยกเลิกระบบอาญาสี่ ทายาทบางส่วนเข้ารับราชการต่อไปในระบบมณฑลเทศาภิบาล[3]
ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับบรรพบุรุษ
[แก้]ความสัมพันธ์ระหว่างพระวอและพระตาได้รับการสันนิษฐานใน 3 รูปแบบ ได้แก่ พระวอและพระตาเป็นบุคคลคนเดียวกัน[4], พระวอเป็นบุตรชายของพระตา[5] และพระวอเป็นน้องชายของพระตา[3]
พระตาได้รับการเสนอว่าเป็นบุตรของเจ้าปางคำ[5][3] แต่ได้รับการโต้แย้งว่าทั้งสองปรากฏอยู่ในช่วงเวลาที่ห่างกันมาก จึงเป็นการยากที่จะเป็นพ่อลูกกันได้[6] พระตาอาจเป็นผู้สืบเชื้อสายมาจากเจ้าปางคำ[7][6] นอกจากนี้ เจ้าปางคำได้รับการเสนอว่าเป็นบุคคลเดียวกับเจ้าต่อนคำ[8] หรือเชื้อพระวงศ์จากเชียงรุ่ง[5]
นอกจากนี้ พระตาได้รับการเสนอว่าเป็นเชื้อสายเจ้านายองค์ใดองค์หนึ่ง เนื่องจากพระเจ้าสิริบุญสารทรงเลือกที่จะลี้ภัยไปอยู่กับพระวอพระตาเมื่อเกิดความวุ่นวายในอาณาจักรเวียงจันทน์ และพงศาวดารเมืองยโสธรระบุว่าเชื้อสายพระวอพระตาที่ตั้งเมืองยโสธรเป็นราชสกุล[7][9] ตำนานเมืองจำปาศักดิ์ ฉะบับเจ้าพรหมเทวานุเคราะห์และเจ้าราชวงศ์เมืองนครจำปาศักดิ์ระบุว่า พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราชเป็นเชื้อสายเจ้าอุปราชเวียงจันทน์ ดังระบุในข้อความ "ครั้งนั้นเจ้าหน้าอยู่บ้านสินท่า เป็นเชื้อสายสืบวงศ์วานมาแต่เจ้าอุปราชเวียงจันทน์คนเก่า"[note 1][10] อย่างไรก็ตาม พงษาวดารหัวเมืองมณฑลอิสาณระบุว่า พระวอและพระตามิได้เป็นเชื้อเจ้า ดังระบุในข้อความ "แล้วนายวอ นายตา จะขอเปนที่มหาอุปราชฝ่ายน่า ราชกุมารทั้งสองเห็นว่า นายวอ นายตา มิได้เปนเชื้อเจ้า จึ่งตั้งให้นายวอ นายตา เปนแต่ตำแหน่งพระเสนาบดีณกรุงศรีสัตนาคนหุต"[11]
การปกครองบ้านเมือง
[แก้]เชื้อสายพระวอพระตาก่อตั้งและปกครองเมืองต่าง ๆ ดังนี้[ต้องการอ้างอิง]
| ปี (พ.ศ.) | เมือง | นามเดิม | ผู้ปกครองคนแรก |
|---|---|---|---|
| 2314 | บ้านสิงห์ท่า | เจ้าพระศรีวรราช (คำสู) | |
| 2315 | เวียงดอนกอง | เจ้าพระวรราชภักดี (วอ) | |
| 2322 | ดอนมดแดง | พระปทุมสุรราช (คำผง) | |
| 2334 | นครจำปาศักดิ์ | เมืองเก่าคันเกิง | พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช |
| 2334 | เมืองโขง | สีทันดอน | เจ้าราชวงศ์สิงห์ |
| 2335 | อุบลราชธานี | บ้านห้วยแจระแม | พระประทุมวรราชสุริยวงศ์ |
| 2357 | ยศสุนทร | บ้านสิงห์ท่า | พระสุนทรราชวงศา (คำสิงห์) |
| 2357 | เขมราษฎร์ธานี | บ้านโคกดงพะเนียง | พระเทพวงศา (ก่ำ) |
| 2370 | หนองคาย | บ้านไผ่ | พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย) |
| 2371 | ไชยสุทธิ์อุตมบุรี | บ้านปากน้ำสงคราม | พระไชยราชวงศา (เสน เสนจันทร์ฒิไชย) |
| 2381 | นครพนม | พระสุนทรราชวงศาฯ (ฝ่ายบุต) | |
| 2401 | อำนาจเจริญ | บ้านค้อใหญ่ | พระอมรอำนาจ (เสือ อมรสิงห์) |
| 2406 | พิมูลมังษาหาร | บ้านกว้างลำชะโด | พระบำรุงราษฎร (จูมมณี สุวรรณกูฏ) |
| 2406 | ตระการพืชผล | บ้านสะพือ | พระอมรดลใจ (อ้ม อมรดลใจ) |
| 2406 | มหาชนะไชย | บ้านเวินไชย | พระเรืองไชยชำนะ (คำพูน สุวรรณกูฏ) |
| 2422 | เสลภูมินิคม | บ้านเขาดินบึงโดน | พระนิคมบริรักษ์ (เสน ประทุมทิพย์) |
| 2422 | พนานิคม | บ้านพระเหลา | พระจันทรวงศา (เพียเมืองจันทร์) |
| 2423 | วารินทร์ชำราบ | บ้านน้ำคำเอือดกอนจอ | พระกำจรจัตุรงค์ (แดง) |
| 2425 | เกษมสีมา | บ้านเมืองที | พระพิไชยชาญณรงค์ (จันดี) |
| 2445 | อุไทยยะโสธร | บ้านลุมพุก | หลวงยศเยศสุรามฤทธิ์ (ตา ไนยกุล) |
| 2445 | ปจิมูปลนิคม | บ้านเขื่องใน | พระบริคุตคามเขตร์ (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) |
ลำดับสายสกุลวงศ์
[แก้] | ส่วนนี้ไม่มีการอ้างอิงจากเอกสารอ้างอิงหรือแหล่งข้อมูล โปรดช่วยพัฒนาส่วนนี้โดยเพิ่มแหล่งข้อมูลน่าเชื่อถือ เนื้อหาที่ไม่มีการอ้างอิงอาจถูกคัดค้านหรือนำออก |
พงศาวลีโดยสังเขป
[แก้]| พระตา เจ้าผู้ครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน | พระวอ เจ้าผู้ครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| พระประทุมวรราชสุริยวงศ์ เจ้าเมืองอุบลราชธานี | พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช เจ้านครจำปาศักดิ์ | พระพรหมวรราชสุริยวงศ์ เจ้าเมืองอุบลราชธานี | พระเทพวงศา (ก่ำ) เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | พระไชยราชวงศา (เสน) เจ้าเมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| พระพรหมราชวงศา (กุทอง) เจ้าเมืองอุบลราชธานี | อุปราช (แพง) อุปราชเมืองยศสุนทร | พระสุนทรราชวงศา (คำสิงห์) เจ้าเมืองยศสุนทร | พระสุนทรราชวงศา (ฝ่ายบุต) เจ้าเมืองยศสุนทรและนครพนม | พระเทพวงศา (บุญจันทร์) เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | พระเทพวงศา (บุญเฮ้า) เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | พระกำจรจาตุรงค์ (แดง) เจ้าเมืองวารินทร์ชำราบ | พระไชยบุราจารย์ (ศิลา) เจ้าเมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เจ้าเมืองพิบูลมังสาหาร | พระอมรดลใจ (อ้ม) เจ้าเมืองตระการพืชผล | พระบำรุงราษฎร์ (ผู) เจ้าเมืองพิบูลมังสาหาร | พระเรืองไชยชำนะ (คำพูน) เจ้าเมืองมหาชนะชัย | พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา) เจ้าเมืองหนองคาย | พระนิคมบริรักษ์ (เสน) เจ้าเมืองเสลภูมินิคม | พระสุนทรราชวงศา (เหม็น) เจ้าเมืองยศสุนทร | พระเทพวงศา (บุญสิงห์) เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| พระยาวุฒาธิคุณ (เคน) เจ้าเมืองหนองคาย | พระสุนทรราชวงศา (สุพรหม) เจ้าเมืองยศสุนทร | พระอมรอำนาจ (เสือ) เจ้าเมืองอำนาจเจริญ | พระเทพวงศา (พ่วย) เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| พระยาปทุมเทวาภิบาล (เสือ) เจ้าเมืองหนองคาย | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ลำดับอย่างละเอียด
[แก้]| ชั้นที่ | พระนาม/นาม | ดำรงตำแหน่ง | ลำดับที่ | สมรสกับ | บุตร/ธิดา | ต้นสกุล |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | พระวรราชปิตา (พระตา) | เจ้าผู้ครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน | 1 | พระนางบุสดีเทวี | รายนาม
|
|
| 1 | พระวรราชภักดี (พระวอ) | เจ้าผู้ครองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน | 2 | พระนางอรอินทร์เทวี | รายนาม
|
|
| 2 | พระประทุมวรราชสุริยวงศ์ (ท้าวคำผง) | เจ้าประเทศราชผู้ครองเมืองอุบลราชธานีศรีวนาไลยประเทศราช | 1 | พระนางตุ่ย | ไม่มี | |
| พระนางสีดา | รายนาม
|
|||||
| ไม่ปรากฏ | ท้าวไชย | |||||
| 2 | พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช | เจ้าประเทศราช ผู้ครองนครจำปาสัก | 3 | ไม่ปรากฏ | รายนาม
|
|
| 2 | พระพรหมวรราชสุริยวงศ์ (ท้าวทิดพรหม) | เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาไลยประเทศราช | 2 | พระนางเหง้า | ท้าวโหง่นคำ ต่อมาเป็นราชวงศ์เมืองอุบลราชธานี | |
| 2 | ท้าวโคตร | ไม่ปรากฏ | ท้าวสีหาราช (พลสุข) | |||
| 2 | ราชบุตรสุ้ย | เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาไลยประเทศราช | 3 | ไม่ปรากฏ | ||
| 2 | พระเทพวงศา (ท้าวก่ำ) | เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | 1 | ไม่ปรากฏ | รายนาม
|
วงศ์ปัดสา, อมรสิน |
| 2 | พระไชยราชวงศา (ท้าวเสน) | ผู้ครองเมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี | 1 | หม่อมชาดา | รายนาม
|
เสนจันทร์ฒิไชย |
| 3 | อุปราชสุดตา | อุปราชเมืองอุบลราชธานี | พระนางพิมพา | รายนาม
|
||
| 3 | อุปราชแพง | อุปราชเมืองยศสุนทร | ไม่ปรากฏ | รายนาม
|
||
| 3 | พระพรหมราชวงศา (ท้าวกุทอง) | เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวนาไลยประเทศราช | 3 | พระนางหมาแพง | รายนาม
|
สุวรรณกูฏ มีรองอำมาตย์ตรี พระบริคุตคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) ผู้หลาน เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล |
| ไม่ปรากฏ |
| |||||
| ไม่ปรากฏ | ท้าวขัตติยะ (ผู) เจ้าเมืองพิบูลมังสาหาร องค์ที่ 2 | |||||
| ไม่ปรากฏ |
ท้าวปุตตะ (คำพูน) เจ้าเมืองมหาชนะชัย องค์ที่ 1 หากมีหลานคือ หลวงวัฒนวงศ์โทนุบล (โทน สุวรรณกูฏ) เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล โทนุบล | |||||
| 3 | ราชวงศ์โหง่นคำ | ไม่ปรากฏ | ท้าวไชยกุมาร ต่อมาเป็นราชวงศ์เมืองอุบลราชธานี | |||
| 3 | พระสุนทรราชวงศา (ท้าวคำสิงห์) | เจ้าเมืองยศสุนทร | 1 | พระนางแก่นคำ |
|
|
| 3 | พระสุนทรราชวงศาฯ (ท้าวฝ่ายบุต) | เจ้าเมืองยศสุนทร และเจ้าเมืองนครพนม | 3 (ยศสุนทร) | พระนางพรหมมา |
|
|
| 3 | ท้าวสีหาราช (พลสุข) | หม่อมสุภา |
|
|||
| 3 | ท้าวสิงห์ | ไม่ปรากฏ | รายนาม
|
|||
| 3 | พระเทพวงศา (บุญจันทร์) | เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | 2 | เจ้านางแตงอ่อน | เจ้านางแท่ง ต่อมาสมรสกับท้าวธรรมกิติกา (พรหม) กรมการเมืองมุกดาหาร มีบุตร 1 คน คือ ขุนแสงพาณิชย์ (หยุย) ต้นสายสกุล แสงสิงห์แก้ว | |
| 3 | พระเทพวงศา (บุญเฮ้า) | เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | 3 | ไม่ปรากฏ |
|
|
| 4 | ท้าวอุปราชโท | หม่อมคำมะลุน |
|
ณ อุบล | ||
| 4 | ท้าวไกยราช (พู ทองพิทักษ์) | หม่อมบา | ท้าวสิทธิกุมาร (ทองดี) ต่อมาเป็นที่ราชวงศ์เมืองยศสุนทร และได้รับพระราชทานยศเป็นที่หลวงยศไกรเกรียงเดช (ทองดี โพธิ์ศรี) ยกบัตรเมืองยศสุนทร | เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล ทองพิทักษ์ | ||
| 4 | พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย) | เจ้าเมืองหนองคาย | 1 | ไม่ปรากฏ | ท้าวเคน ต่อมาเป็นที่พระยาวุฒาธิคุณวิบุลยศักดิ์ อัครสุรินทรมหินทรภักดี เจ้าเมืองหนองคาย องค์ที่ 2 | |
| 4 | พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) | เจ้าเมืองพิบูลมังสาหาร | 1 | หม่อมขิง | รายนาม
|
|
| หม่อมทุม | รายนาม
|
|||||
| หม่อมดา | ท้าวหำทอง | |||||
| 4 | ราชบุตร (สุ่ย) | ราชบุตรเมืองอุบลราชธานี | หม่อมทอง บุตโรบล |
|
||
| 4 | ราชบุตร (คำ) | ราชบุตรเมืองอุบลราชธานี | ไม่ปรากฏ | ท้าวบุญเพ็ง ต่อมาเป็นพระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง บุตโรบล) กรมการเมืองอุบลราชธานี เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุลคือ บุตโรบล | ||
| 4 | ราชวงศ์ไชยกุมาร | ไม่ปรากฏ | ท้าวบุญชู ต่อมาเป็นพระอุบลการประชานิตย์ (บุญชู พรหมวงศานนท์) ผู้ว่าราชการเมืองอุบลราชธานี เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล คือ พรหมวงศานนท์ | |||
| 4 | พระสุนทรราชวงศาฯ (ท้าวเหม็น) | เจ้าเมืองยศสุนทร | 4 | เจ้านางคำ |
|
|
| 4 | ท้าวพระเมือง | หม่อมพุ้ย |
|
|||
| 4 | ท้าวสีหาราช (หมั้น) | หม่อมสุนี | รายนาม
|
|||
| 4 | พระเทพวงศา (บุญสิงห์) | เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | 4 | ไม่ปรากฏ |
|
|
| 5 | หลวงยศไกรเกรียงเดช (ทองดี โพธิ์ศรี) | ยกบัตรเมืองยศสุนทร | หม่อมแท่ง | รายนาม
|
โพธิ์ศรี | |
| หม่อมคูณ |
| |||||
| หม่อมลุนลา | รายนาม
| |||||
| 5 | พระยาวุฒาธิคุณ (เคน ณ หนองคาย) | เจ้าเมืองหนองคาย | 2 | ไม่ปรากฏ | รายนาม
|
|
| 5 | ท้าวสุรินทร์ชมภู (หมั้น บุตโรบล) | หม่อมดวงจันทร์ บุตโรบล | รายนาม
|
|||
| 5 | หลวงยศเยศสุรามฤทธิ์ (ตา ไนยกุล) | นายอำเภออุไทยยะโสธร | หม่อมชา |
|
ไนยกุล | |
| 5 | นางอำคา | ท้าวพรหมสวาท |
|
|||
| ท้าวไชยบัณฑิต (มี) | ท้าวจิตร ต่อมาเป็นที่พระยาอุดรธานีศรีโขมสาครเขตต์ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี คนที่ 5 ต้นสกุลจิตตะยโศธร | |||||
| ท้าวอึ่ง |
|
|||||
| 5 | ท้าวโพธิสาร(สมเพชร์) | หม่อมทองคำ | นางน้อย | |||
| หม่อมมั่น |
|
|||||
| 5 | พระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) | หม่อมหงส์ ณ เชียงใหม่ | พระยาศิริกิจจาอุบลรักษ์ (หมาย ณ อุบล) สมรสกับ อำแดงอุ่น บุนนาค มีบุตร-ธิดา 5 คน คือ
รายนาม
|
|||
| นางพิมพา | รายนาม
|
|||||
| นางแก้วปัดถม | ท้าวพรหมสาร (หน่อแก้ว) สมรสกับนางวรรณคำ | |||||
| นางคำหล้า | ไม่มี | |||||
| นางลุน | รายนาม
|
|||||
| นางผุสดี |
|
|||||
| นางเข็ม | นางก้าน สมรสกับ นายชิน ราชพิตร บุตรรองอำมาตย์ตรี ขุนราชพิตรพิทักษ์ (ทองดี หิรัญภัทร์) มีบุตรี 1 คน คือ นางนิยะดา สมรสกับ พ.ต.ท. กรีพล ไพรีพินาศ | |||||
| นางจันทรา | รายนาม
|
|||||
| 5 | พระวิภาคย์พจนกิจ (เล็ก สิงหัษฐิต) | หม่อมคูณ พรหมวงศานนท์ | เติม สิงหัษฐิต วิภาคย์พจนกิจ ซึ่งเป็นผู้เขียนหนังสือประวัติศาสตร์อีสาน และประวัติศาสตร์หัวเมืองลุ่มแม่น้ำโขง | |||
| 5 | พระเทพวงศา (พ่วย) | เจ้าเมืองเขมราษฎร์ธานี | 5 | หม่อมกองคำ |
|
|
| หม่อมเขียวค่อม | รายนาม
|
|||||
| 6 | พระยาอุดรธานีศรีโขมสาครเขตต์ (จิตร จิตตะยโศธร) | ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี | 5 | คุณหญิงหลวน |
|
จิตตะยโศธร |
| นางเลื่อน | นางรวยพร จิตตะยโศธร | |||||
| นางทองสุข |
| |||||
| คุณหญิงอุบล | รายนาม
| |||||
| 6 | พระยาศิริกิจจาอุบลรักษ์ (หมาย ณ อุบล) | อำแดงอุ่น บุนนาค | รายนาม
|
|||
| 6 | นางคำผุย | ขุนแสงพาณิชย์ (หยุย แสงสิงห์แก้ว) | รายนาม
|
|||
| 6 | นางไกรสร | นายวิชิต กุลสิงห์ | รายนาม
|
|||
| 6 | นางแตงอ่อน | นายโทน ปิตินันท์ | นายประทัง ปิตินันท์ | |||
| 6 | นางเลื่อน | ท้าวจุ้ย ณ จัมปาศักดิ์ | เจ้าสิริบังอร ณ จัมปาศักดิ์ สมรสกับส.ส.ทองอินทร์ ภูริพัฒน์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุบลราชธานีคนแรก และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม | |||
| นายเหลี่ยม แสงสิงห์แก้ว | รายนาม
| |||||
| 6 | นางปิ่นแก้ว | พระจักรจรูญพงศ์ (ม.ร.ว.จรูญ ปราโมช) | รายนาม
|
สายสกุลของทายาท
[แก้] | ส่วนนี้ไม่มีการอ้างอิงจากเอกสารอ้างอิงหรือแหล่งข้อมูล โปรดช่วยพัฒนาส่วนนี้โดยเพิ่มแหล่งข้อมูลน่าเชื่อถือ เนื้อหาที่ไม่มีการอ้างอิงอาจถูกคัดค้านหรือนำออก |
- ณ อุบล (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ และเจ้าอุปราชธรรมเทโวแห่งนครจำปาศักดิ์ ทางฝ่ายพระมารดา สายอุปฮาด (สุดตา) และอุปฮาด (โท) ผู้ขอรับพระราชทานนามสกุลสายนี้คือ พระอุบลเดชประชารักษ์ (เสือ ณ อุบล) กรมการเมืองพิเศษเมืองอุบลราชธานีในสมัยรัชกาลที่ 5
- ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา ณ หนองคาย) มีพระยาวุฒาธิคุณ(แพ) รับพระราชทานนามสกุล จาก ร.6
- จิตตะยโศธร (พระราชทาน)
- สุวรรณกูฏ (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีลำดับที่3 บุตรของพระประทุมฯ ,พระบริคุฏคามเขต (โหง่นคำ สุวรรณกูฏ) เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล
- พรหมวงศานนท์ (พระราชทาน)
- โทนุบล (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางเจ้าเมืองมหาชนะชัย (คำพูน สุวรรณกูฏ) ผู้ซึ่งเป็นบุตรของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานนามท้าวคำพูนว่า "พระเรืองไชยชำนะ" เมืองมหาชนะชัยขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี โดยต่อมาภายหลังเมืองมหาชนะชัยได้ถูกลดฐานะเป็นอำเภอภายใต้เมืองอุบลราชธานี โดยหลวงวัฒนวงศ์ โทนุบล (โทน สุวรรณกูฏ) ผู้เป็นหลานของพระเรืองชัยชนะ เป็นนายอำเภอคนแรก
- บุตโรบล (พระราชทาน) - สายนี้สืบมาจากราชบุตร (สุ่ย) และราชบุตร (คำ) บุตรของเจ้าสีหาราช (พลสุข) และท้าวโครต ทั้งสองท่านเป็นบุตรของพระตา และเป็นอนุชาของพระปทุมฯ ผู้รับพระราชทานสกุลคือ พระอุบลกิจประชากร (บุญเพ็ง บุตโรบล) สายสกุลนี้เป็นสายสกุลของอัญญานางเจียงคำ บุตโรบล (หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอฯ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์
- วิพาคย์พจนกิจ (พระราชทาน)
- รักขพันธ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ ลูกหลานพระยาวุฒาธิคุณ (แพ) ซึ่งจัดตั้งนามสกุลนี้ขึ้นมาใหม่
- วุฒาธิวงศ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ บุตรชายของพระยาวุฒาธิคุณ(แพ) ได้จัดตั้งใหม่ โดยนำนามของบิดาคือ พระยาวุฒาธิคุณ(แพ)มาบวกกับคำว่า อนุวงศ์
- กุประดิษฐ์ ณ หนองคาย (พระราชทาน)
- โพธิเสน ณ หนองคาย (พระราชทาน) - คือ ลูกหลานพระยาวุฒาธิคุณ (แพ) ซึ่งจัดตั้งนามสกุลนี้ขึ้นมาใหม่ [13]
- จารุเกษม (พระราชทาน) - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางอุปฮาดหมาคำ เป็นบุตรลำดับที่ 5 ในพระปทุมวรราชสุริยวงศ์(เจ้าคำผง) ผู้ขอเข้ารับพระราชทานนามสกุลคือรองอำมาตย์โทพระเกษมสำราญรัฐ (แสง จารุเกษม) เจ้าเมืองเขมราฐคนสุดท้ายและเป็นนายอำเภอคนแรกของเขมราฐหลังถูกลดฐานะจากเมืองเขมราฐธานี เป็นอำเภอเขมราฐ
- วงศ์ปัดสา - สายสกุล วงศ์ปัดสา สืบสายสกุลมาจากเจ้าเมืองขมราฐ คือพระเทพวงศา (พ่วย) ต้นปฐมสายนี้คือพระเทพวงศา (ก่ำ) ผู้เป็นบุตรพระวอ
- หมายมั่น
- เสนจันทร์ฒิไชย
- ประทุมทิพย์
- อุปยโสธร
- ปทุมชาติ
- อมรสิงห์
- อมรสิน
- ทองพิทักษ์ - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางอุปฮาด (สุดตา) พี่ชายของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) บุตรของพระประทุมฯ ท้าวไกรยราช (พู) บุตรของอุปฮาด (สุดตา) เป็นผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล
- อมรดลใจ - สกุลนี้สืบเชื้อสายผ่านทางพระอมรดลใจ (ท้าวสุริยวงศ์ อ้ม) เจ้าเมืองตระการพืชผลคนแรก ท่านนี้เป็นบุตรพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 และเป็นเขยเจ้าครองนครจำปาศักดิ์
- แสงสิงห์แก้ว
- สิงหัษฐิต - สายนี้สืบเชื้อสายมาจากพระเกษโกมลสิงห์ขัตติยะ หลานของพระพรหมราชวงศา (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 ผู้ขอรับพระราชทานนามสกุล คือ พระวิภาคย์พจนกิจ (หนูเล็ก สิงหัษฐิต - บิดาของเติม วิภาคย์พจนกิจ ผู้เขียนหนังสือ ประวัติศาสตร์อีสาน)
- โพธิ์ศรี
- ไนยกุล
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ ตำนานเมืองจำปาศักดิ์ไม่ได้ระบุว่าเป็นเชื้อสายฝ่ายบิดาหรือฝ่ายมารดา
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ชมภูนุช, ภูริภูมิ (2006). พัฒนาการของเมืองในแอ่งสกลนคร ระหว่าง พ.ศ. 2371 ถึง 2436 [THE DEVELOPMENT OF "MUANGS" IN THE SAKON NAKHON BASIN BETWEEN A.D.1828 AND 1893] (PDF) (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยศิลปากร. pp. 87–88, 97–100. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-04-22. สืบค้นเมื่อ 2025-05-14.
- ↑ สิงห์สุวรรณ, อนุชิต (2010). ประวัติศาสตร์นิพนธ์อีสาน พ.ศ. 2475 ถึงสิ้นทศวรรษ 2520 [ISAN HISTORIOGRAPHY, A.D. 1932 - 1970S] (PDF) (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยศิลปากร. p. 135. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2020-01-11. สืบค้นเมื่อ 2025-05-14.
- 1 2 3 วิภาคย์พจนกิจ, เติม (2003), ประวัติศาสตร์อีสาน (PDF) (4th ed.), กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, pp. 92, 94, 387–391, ISBN 974-571-854-8, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2024-06-09, สืบค้นเมื่อ 2025-05-14
- ↑ วีระวงส์, สิลา (1997), ประวัติศาสตร์ลาว, แปลโดย เปรมจิตต์, สมหมาย (3rd ed.), กรุงเทพฯ: มติชน, pp. 140–141, ISBN 974-321-033-4
- 1 2 3 ณ อุบล, บำเพ็ญ (2004), เล่าเรื่องเมืองอุบลราชธานี, อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, pp. 18–29, ISBN 974-9541-61-8
- 1 2 ธานี, ระลึก (2003), อุบลราชธานีในอดีต (๒๓๓๕ - ๒๔๗๕) (2nd ed.), อุบลราชธานี: รุ่งศิลป์การพิมพ์ออฟเซท, p. 3
- 1 2 ขุนวรรณรักษ์วิจิตร (1937). "วินิจฉัยประวัติพระประทุมราชวงศา (คำผง)" (PDF). ศิลปากร. 1 (1): 91–93. สืบค้นเมื่อ 2025-05-13.
- ↑ ตันเลิศ, สุธิดา (2018). "ความรับรู้เกี่ยวกับพระวอและพระตา ในงานเขียนของทายาทอาญาสี่เมืองอุบล" [The Perception of Pra Wor and Pra Taa on the Descent of Ayasee’s of Mueang Ubon Writing]. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 9 (2): 202. สืบค้นเมื่อ 2025-05-13 – โดยทาง Thai Journals Online.
- ↑ กรมศิลปากร (ผู้รวบรวม) (1941), "พงศาวดารเมืองยโสธร" [Phongsawadan Mueang Yasothon], ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๗๐ [Collection of Historical Archives] (PDF), พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, p. 133, สืบค้นเมื่อ 2025-05-14
- ↑ กรมศิลปากร (ผู้รวบรวม) (1941), "ตำนานเมืองนครจำปาศักดิ์" [Tamnan Mueang Nakhon Champasak], ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๗๐ [Collection of Historical Archives] (PDF), พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, pp. 57–58, สืบค้นเมื่อ 2025-05-14
- ↑ โบราณคดีสโมสร (ผู้รวบรวม) (1916), "พงศาวดารหัวเมืองมณฑลอีสาน" [Phongsawadan Hua-mueang Monthon Isan], ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๔ [A Collection of Chronicles] (PDF), กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, สืบค้นเมื่อ 2025-05-17
- ↑ อาลักษณาโวหาร. (2022, 5 พฤษภาคม). พระยาเพชรบุรีวีรบุรุษที่ถูกลืม. สืบค้นเมื่อ 23 กันยายน 2023.
- ↑
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
- บำเพ็ญ ณ อุบล และคณะ. อุบลราชธานี 200 ปี. กรุงเทพฯ : ชวนพิมพ์, 2535.
- คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี. เรื่องทรงตั้งเจ้าประเทศราชกรุงรัตนโกสินทร์รัชกาลที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักธรรมเนียบนายกรัฐมนตรี, 2514.
- ราชวงศ์สุวรรณปางคำเก็บถาวร 2017-10-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- ราชวงศ์สุวรรณปางคำเก็บถาวร 2010-06-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- ราชวงศ์สุวรรณปางคำเก็บถาวร 2019-05-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน