ภูมิศาสตร์ยุโรป

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Jump to navigation Jump to search
ภูมิศาสตร์ยุโรป
Geography of Europe
Europe orthographic Caucasus Urals boundary (with borders).svg
พื้นที่ 10,180,000 ตร.กม. (อันดับที่ 6)
ประชากร 742,452,000 คน
(2013, อันดับที่ 3)
ความหนาแน่น 72.9 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 2)
คำเรียกผู้อาศัย ชาวยุโรป (European)
จำนวนประเทศ ~ 45 ประเทศ
(รับรองบางส่วน ~1 ประเทศ)
จำนวนดินแดน
ภาษา ~225 ภาษา[1]
เขตเวลา UTC−1 ถึง UTC+5

ภูมิศาสตร์ยุโรป (อังกฤษ: Geography of Europe) คือลักษณะภูมิศาสตร์ต่าง ๆ ของทวีปยุโรปซึ่งเป็น 1 ใน 7 ทวีปบนโลกและเป็นคาบสมุทรตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปแอฟโฟร-ยูเรเชียโดยการแบ่งปวีปยุโรปกับทวีปเอเชียทางตะวันออกนั้นจะใช้เทือกเขายูรัลในประเทศรัสเซียในการแบ่งเขตส่วนในตะวันออกเฉียงใต้นั้นยังไม่มีการกำหนดอย่างแน่ชัดแต่ส่วนมากจะใช้แม่น้ำยูรัล, แม่น้ำเอ็มบาและทะเลดำในการแบ่งเขต โดยจุดสิ้นสุดของทวีปเอเชียคือช่องแคบบอสพอรัสในประเทศตุรกี

ส่วนการแบ่งเขตของทวีปยุโรปกับทวีปแอฟริกานั้นจะใช้ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนโดยจุดที่ทวีปยุโรปใกล้กับทวีปแอฟริกามากที่สุดคือช่องแคบยิบรอลตาร์โดยมีความห่างกันเพียง 14.3 กิโลเมตรหรือ 8.9 ไมล์[2]

ส่วนพรมแดนทางตะวันออกนั้นจะมีเทือกเขากลางสมุทรไอซ์แลนด์เป็นตัวแบ่งอาณาเขตระหว่างยุโรปกับอเมริกาเหนือ ส่วนประเทศไอซ์แลนด์ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างอเมริกาเหนือกับยุโรปนั้นถือว่าอยู่ในทวีปยุโรปเพราะเหตุผลด้านวัฒนธรรมและมีพื้นที่ใกล้กับแผ่นดินใหญ่ของทวีปยุโรปมากกว่าแผ่นดินใหญ่ของทวีปอเมริกาเหนือถึง 2 เท่า

นี้คือภาพถ่ายจากสถานนีอวกาศแห่งชาติโดยใช้กล้อง2ตัวโดยทางซ้ายมองไปทางเหนือและทางขวามองมาทางตรง

ภาพรวม[แก้]

แผนที่แสดงที่ตั้งของแผ่นยูเรเซีย

ในตำราภูมิศาสตร์นั้นจะเรียกทวีปยุโรปร่วมกับทวีเอเชียเนืองจากทวีปยุโรปไม่ได้ถูกล้อมด้วยมหาสมุทรและตึดกับแผ่นดินใหญ่ทางตะวันออกเฉียงใต้

นั้นทำให้ยุโรปถูกเรียกว่าคาบสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลกและมีสแกนดิเนเวียทางเหนือของยุโรปเป็นคาบสมุทรที่ใหญ่เป็นอันดับสองซึ่งถูกแบ่งด้วยทะเลบอลติกและทวีปยุโรปยังมีคาบสมุทรเล็กๆอีกสามแห่งคือคาบสมุทรอิตาลี, คาบสมุทรไอบีเรียและคาบสมุทรบอลข่านซึ่งจะอยู่ทางใต้ของทวีป

คาบสมุทรบอลข่านนั้นถูกแยกออกมาจากทวีปเอเชียโดยทะเลดำและทะเลอีเจียน ส่วนคาบสมุทรอิตาลีถูกแยกจากคาบสมุทรบอลข่านด้วยทะเลเอเดรียติกและคาบสมุทรไอบีเรียถูกแยกจากคาบสมุทรอิตาลีด้วยทะเลเมดิเตอร์เรเนียนซึ่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนนั้นยังเป็นทะเลที่แยกยุโรปกับแอฟริกาออกจากกันอีกด้วย

ทวีปยุโรปมีลักษณะภูทิประเทศที่หลากหลายมากซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงมากมายในพื้นที่เล็กๆเช่นมีเทือกเขาแอลป์, เทือกเขาพิเรนีส, เทือกเขาคาร์เพเทียนในภาคใต้ของทวีปและยังมีที่ราบสูงที่กว้างใหญ่ทางตะวันออกของทวีปและยังมีฟยอร์ดมากมายตรงแถบสแกนดิเนเวียและตรงตะวันตกของประเทศนอร์เวย์และมีการคาดว่าเกาะ[บริเตนใหญ่และเกาะไอร์แลนด์นั้นเคยติดกับพื้นแผ่นดินใหญ่ของทวีปก่อนถูกแยกออกจากกันด้วยระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น

คาบสมุทร[แก้]

ยุโรปนั้นถูกเรียกว่าเป็น "คาบสมุทรของคาบสมุทร"เนืองจากทวีปยุโรปนั้นเป็นทวีปที่มีทะเลล้อมลอบสามด้านจึงถูกเรียกว่าคาบสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกทั้งทวีปยุโรปยังประกอบไปด้วยคาบสมุทรใหญ่เล็กอีกมากมาย[3]

รายชื่อคาบสมุทรบ้างส่วนของยุโรป[แก้]

ธรณีวิทยา[แก้]

ชายฝั่งที่ ประเทศกรีซ

ลักษณะทางธรณีวิทยาที่สำคัญที่สุดของยุโรปคือการแบ่งแยกระหว่างที่ราบสูงและเทือกเขาทางตอนใต้ของทวีปยุโรปและพื้นที่ใต้น้ำบางส่วนของเกาะบริเตนใหญ่ ทั้งนี้ธรณีวิทยาของทวีปยุโรปมีความหลากหลายและซับซ้อนมากซึ่งก่อให้เกิดความหลากหลายของภูมิประเทศและจะสามารถพบได้ทั่วทั้งทวีปจากที่ราบสูงสกอตติชไปจนถึงที่ราบลุ่มของฮังการี

ประชากร[แก้]

ตัวเลขของประชากรในยุโรปนั้นแตกต่างกันไปตามข้อกำหนดในการแบ่งเขตแดนของยุโรปที่ใช้ประชากรที่อยู่ในขอบเขตของภูมิศาสตร์ทางกายภาพมีจำนวนประมาณ 731 ล้านคนในปี 2005 และในปี 2010 มีจำนวนประชากร 857 ล้านคนตามที่สหประชาชาติประกาศซึ่งการประกาศครั่งนี้นั้นรวมถึงประเทศข้ามทวีปด้วยเช่นประเทศรัสเซียและประเทศตุรกี

ค่าเฉลี่ยอายุของคนในทวีปยุโรปส่วนมากจะอายุมัธยฐานค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับทวีปอิ่นๆ

อุณหภูมิและฝนตก[แก้]

บริเวณที่มีภูเขาสูงในทวีปยุโรปมีอากาศหนาวเย็นและมีฝนตกมากกว่าบริเวณที่ต่ำกว่าเช่นเดียวกับพื้นที่ภูเขาทั่วไป ยุโรปมีฝนตกน้อยกว่าในภาคกลางและตะวันตกของยุโรป ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างฤดูร้อนและฤดูหนาวค่อยๆเพิ่มขึ้นจากชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือและค่อยๆไล่ไปจนถึงตะวันออกเฉียงใต้ของทวีป

แม่น้ำ[แก้]

รายชื่อแม่น้ำที่ยาวที่สุดในยุโรปตามลำดัยความยาวโดยประมาณ

  1. แม่น้ำวอลก้า -   3,690 กิโลเมตร (2,290 ไมล์)
  2. แม่น้ำดานูบ - 2,860 กิโลเมตร (1,780 ไมล์)
  3. แม่น้ำยูรัล   -    2,428 กิโลเมตร (1,509 ไมล์)
  4. แม่น้ำนีเปอร์ - 2,290 กิโลเมตร (1,420 ไมล์)
  5. แม่น้ำดอน   -     1,950 กิโลเมตร (1,210 ไมล์)
  6. แม่น้ำเพโชล่า - 1,809 กิโลเมตร (1,124 ไมล์)
  7. แม่น้ำคามา -  1,805 กิโลเมตร (1,122 ไมล์)
  8. แม่น้ำโอก้า   -   1,500 กิโลเมตร (930 ไมล์)
  9. แม่น้ำบีรายา - 1,430 กิโลเมตร (890 ไมล์)
  10. แม่น้ำทิสซอ   -   1,358 กิโลเมตร (844 ไมล์)
  11. แม่น้ำนีสเตอร์ - 1,352 กิโลเมตร (840 ไมล์)
  12. แม่น้ำไรน์   -   1,236 กิโลเมตร (768 ไมล์)
  13. แม่น้ำเอลเบอ   -   1,091 กิโลเมตร (678 ไมล์)
  14. แม่น้ำวิสวา - 1,047 กิโลเมตร (651 ไมล์)
  15. แม่น้ำเทกัส   - 1,038 กิโลเมตร (645 ไมล์)
  16. แม่น้ำโดก้าวา - 1,020 กิโลเมตร (630 ไมล์)
  17. แม่น้ำลอรี่ - 1,012 กิโลเมตร (629 ไมล์)
  18. แม่น้ำเอโบร - 960 กิโลเมตร (600 ไมล์)
  19. แม่น้ำเนมูนัส - 937 กิโลเมตร (582 ไมล์)
  20. แม่น้ำซาวา - 933 กิโลเมตร (580 ไมล์)
  21. แม่น้ำโดรู - 897 กิโลเมตร (557 ไมล์)
  22. แม่น้ำโอเดอร์ - 854 กิโลเมตร (531 ไมล์)
  23. แม่น้ำกวาเดียนา - 829 กิโลเมตร (515 ไมล์)
  24. แม่น้ำโรน - 815 กิโลเมตร (506 ไมล์)
  25. แม่น้ำแซน  - 776 กิโลเมตร (482 ไมล์)
  26. แม่น้ำมูรัส - 761 กิโลเมตร (473 ไมล์)
  27. แม่น้ำปรุต - 742 กิโลเมตร (461 ไมล์)
  28. แม่น้ำโป - 682 กิโลเมตร (424 ไมล์)
  29. แม่น้ำกวาดัลกีบีร์ - 657 กิโลเมตร (408 ไมล์)
  30. แม่น้ำโอต - 615 กิโลเมตร (382 ไมล์)
  31. แม่น้ำกลอมา - 604 กิโลเมตร (375 ไมล์)
  32. แม่น้ำการอนนี่ - 602 กิโลเมตร (374 ไมล์)
  33. แม่น้ำซิเรต - 559 กิโลเมตร (347 ไมล์)
  34. แม่น้ำเนริส - 510 กิโลเมตร (320 ไมล์)
  35. แม่น้ำมาริสา - 480 กิโลเมตร (300 ไมล์)
  36. แม่น้ำวอลตาวา - 430 กิโลเมตร (270 ไมล์)
  37. แม่น้ำยาโลมีตซา - 417 กิโลเมตร (259 ไมล์)
  38. แม่น้ำวาก - 406 กิโลเมตร (252 ไมล์)
  39. แม่น้ำวาร์ดาร์ - 388 กิโลเมตร (241 ไมล์)
  40. แม่น้ำชานนอน - 386 กิโลเมตร (240 ไมล์)
  41. แม่น้ำโซเมส - 376 กิโลเมตร (234 ไมล์)
  42. แม่น้ำโมลาวา - 353 กิโลเมตร (219 ไมล์)
  43. แม่น้ำแอลบาเนีย 335 km
  44. แม่น้ำทอร์นีย์ - 324 กิโลเมตร (201 ไมล์)

ทะเลสาบและทะเลภายในประเทศ[แก้]

หมู่เกาะที่สำคัญ[แก้]

ทุ่งหญ้าและที่ราบลุ่ม[แก้]

เทือกเขา[แก้]

เทือกเขาในประเทศแอลเบเนีย


ภูเขาสำคัญ ๆ ในยุโรป:

พื้นที่ต่างๆของภูมิประเทศที่เป็นภูเขาของยุโรป (อ้างอิงจาก UNEP-WCMC) :

ระดับความสูง อาณาเขต (km2) % อาณาเขต
≥4500m 1 0.00%
3500-4500m 225 0.00%
2500-3500m 497,886 4.89%
1500-2500m & ลาดชัน ≥2° 145,838 1.43%
1000-1500m & ลาดชัน ≥5°
หรือระดับความสูง >300m
345,255 3.39%
300-1000m
หรือระดับความสูง >300m
1,222,104 12.00%
ภูเขา 2,211,308 21.72%
ทวีปยุโรป 10,180,000 100.00%
  • หมายเหตุ ≥ อ่านว่า มากกว่าหรือเท่ากับ

ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล[แก้]

ประเทศที่เป็นเกาะ[แก้]

ประเทศที่มีดินแดนข้ามทวีป[แก้]

ยูเรเชีย ประเทศอาเซอร์ไบจาน, ประเทศจอร์เจีย, คาซัคสถาน, ประเทศรัสเซีย, ประเทศตุรกี
ยุโรป-แอฟริกา ประเทศมอลตา, ประเทศสเปน (เซวตา, เมลียา และ หมู่เกาะคะแนรี), ประเทศอิตาลี (Lampedusa และ Lampione), ประเทศโปรตุเกส (Madeira),[4] ประเทศฝรั่งเศส (เรอูนียง และ มายอต)
อเมริกาใต้ ประเทศฝรั่งเศส (เฟรนช์เกียนา)
อเมริกาเหนือ ประเทศฝรั่งเศส (กัวเดอลุป, มาร์ตีนิก, และ St. Pierre et Miquelon), ประเทศเดนมาร์ก (กรีนแลนด์), ประเทศเนเธอร์แลนด์ (โบแนเรอ, ซาบา, และ St. Eustatius), ประเทศโปรตุเกส (Corvo Island, Flores Island)

ประเทศที่มีชื่อเมืองหลวงกับชื่อประเทศเหมือนกัน[แก้]

  1.  ลักเซมเบิร์ก
  2.  โมนาโก
  3.  ซานมารีโน
  4.  นครรัฐวาติกัน
  5.  อันดอร์รา

ประเทศที่เมืองหลวงไม่ใช่เมืองใหญ่สุด[แก้]

ประเทศ เมืองหลวง เมืองใหญ่ที่สุด
ลิกเตนสไตน์ ลิกเตนสไตน์ วาดุซ ชาน
มอลตา มอลตา วัลเลตตา บีร์กีร์การา
ซานมารีโน ซานมารีโน ซานมารีโน แซร์ราวัลเล
สวิตเซอร์แลนด์ สวิสเซอร์แลนด์ แบร์น ซือริช
ตุรกี ตุรกี อังการา อิสตันบูล

หมายเหตุ: กรุงโรมเมืองหลวงของอิตาลีเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศหากพิจารณาเฉพาะเมือง (มหานครมิลานเป็นเขตปริมณฑลที่ใหญ่ที่สุดในอิตาลี)

เมืองบรัสเทล - เมืองหลวงของเขตการปกครองบรัสเซลส์ถือเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเบลเยี่ยม ประชากรของกรุงบรัสเซลส์คือ 175,000 คน ส่วนเมือง Antwerp เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ

ประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากที่สุด[แก้]

แผ่นที่แสดงประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากที่สุด
14 รัสเซีย (รวม แคว้นคาลินินกราด)
11 ฝรั่งเศส (รวม overseas departments และ territories)
9 เยอรมนี
8 ออสเตรีย, เซอร์เบีย, ตุรกี
7 ฮังการี, โปแลนด์, ยูเครน
6 อิตาลี
5 อาเซอร์ไบจาน, เบลารุส, โครเอเชีย, คาซัคสถาน, โรมาเนีย, มาซิโดเนีย, สโลวาเกีย, สเปน (รวม Ceuta และ Melilla), สวิสเซอร์แลนด์
4 อัลเบเนีย, อาร์มีเนีย, บัลแกเรีย, เช็กเกีย, จอร์เจีย, กรีซ, โคโซโว, ลัตเวีย, ลิทัวเนีย, มอนเตเนโกร, สโลวีเนีย
3 ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา, ฟินแลนด์, เนเธอร์แลนด์ (รวม Sint Maarten), นอร์เวย์, ลักเซมเบิร์ก
2 อันดอร์รา, เอสโตเนีย, ลิกเตนสไตน์, มอลโดวา, สวีเดน
1 เดนมาร์ก, ไอร์แลนด์, โมนาโก, โปรตุเกส, ซานมารีโน, สหราชอาณาจักร, วาติกัน
0 ไอซ์แลนด์, ไซปรัส, มอลตา

อ้างอิง[แก้]

  1. Language facts – European day of languages ("ข้อเท็จจริงเรื่องภาษา - วันภาษาแห่งยุโรป"), Council of Europe. สืบค้นเมื่อ 21 กันยายน 2559
  2. See Robinson, Allan Richard and Paola Malanotte-Rizzoli, Ocean Processes in Climate Dynamics: Global and Mediterranean Examples. Springer, 1994, p. 307, ISBN 0-7923-2624-5.
  3. Europe:Physical Geography National Geographic - Education
  4. Peoples of Africa. Marshall Cavendish. 2000. ISBN 9780761471585.