อิสตันบูล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อิสตันบูล
เทศบาลนคร
Region of dense cityscape, at front, separated by water from a peninsula with forestry at its tip, together bounded, at back, by the sea
Turkey, with Istanbul pinpointed at the northwest along a thin strip of land bounded by water
Turkey, with Istanbul pinpointed at the northwest along a thin strip of land bounded by water
อิสตันบูล
ที่ตั้งของเมืองอิสตันบูล
พิกัดภูมิศาสตร์: 41°00′19″N 28°58′38″E / 41.00528°N 28.97722°E / 41.00528; 28.97722
ประเทศธงของประเทศตุรกี ตุรกี
ภูมิภาคมาร์มะรา
 - บิแซนเทียมc. 660 BC
 - คอนสแตนติโนเปิล330 AD
 - อิสตันบูล1930 (อย่างเป็นทางการ)[a]
เขตการปกครอง39
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรีMevlüt Uysal
 • ผู้ว่าราชการจังหวัดVasip Şahin
พื้นที่
 • เขตปริมณฑล5,343 ตร.กม. (2,063 ตร.ไมล์)
ประชากร (2011)
 • เทศบาลนคร13,483,052
 • ความหนาแน่น2,523 คน/ตร.กม. (6,530 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิมIstanbulite(s)
(Turkish: İstanbullu(lar))
เขตเวลาEET (UTC+2)
 • ฤดูร้อน
(เวลาออมแสง)
EEST (UTC+3)
Postal code34000 to 34850
รหัสพื้นที่(+90) 212 (European side)
(+90) 216 (Asian side)
เว็บไซต์Istanbul Metropolitan Municipality

อิสตันบูล (ตุรกี: İstanbul) เดิมชื่อ คอนสแตนติโนเปิล เป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศตุรกีและทวีปยุโรป (นับรวมเขตเมืองฝั่งเอเชีย) เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของประเทศตุรกี อิสตันบูลเป็นเมืองเชื่อมทวีปยูเรเชียโดยตั้งระหว่างช่องแคบบอสพอรัส (ซึ่งแยกยุโรปและเอเชีย) ระหว่างทะเลมาร์มาราและทะเลดำ เมืองอิสตันบูลมีชื่อเสียงทางด้านศูนย์กลางการค้าและประวัติศาสตร์ของฝั่งยุโรป ประมาณหนึ่งในสามของประชากรอาศัยอยู่ทางอานาโตเลียหรือฝั่งทวีปเอเชีย โดยมีประชากรทั้งหมดประมาณ 15 ล้านคน อิสตันบูลเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลกโดยจัดว่าเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสี่ของโลกและเป็นเมืองในยุโรปที่ใหญ่ที่สุด เมืองเป็นศูนย์กลางการปกครองของเทศบาลนครอิสตันบูล อิสตันบูลถือว่าเป็นสะพานเชื่อมระหว่างซีกโลกตะวันออกและตะวันตก

ในอดีตเมืองอิสตันบูลก่อตั้งขึ้นภายใต้ชื่อ ไบแซนไทน์ (Βυζάντιον) บนแหลมซาเรย์บูนู ราว 660 ปีก่อนคริสต์ศักราช เมื่อเวลาผ่านไปตัวเมืองค่อยๆขยายขนาดและอิทธิพลเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นหนึ่งในเมืองที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยหลังจากการสถาปนาเป็นกรุงคอนสแตนติโนเปิลในปี ค. ศ. 330 , ไบแซนไทน์ อยู่ในฐานะเมืองหลวงของจักรวรรดิมาเป็นเวลาเกือบ 16 ศตวรรษ ตั้งแต่ จักรวรรดิโรมัน / ไบเซนไทน์ (330-1204) ละติน (1204–1761) จักรวรรดิไบแซนไทน์ภายใต้ราชวงศ์พาลาโอโลกอส (1261–1453) จนมาถึงจักรวรรดิไบแซนไทน์ (1453–1922) โดยเมืองไบแซนไทน์ได้กลายเป็นศูนย์กลางการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ในช่วงเวลานั้น ก่อนที่ชาวออตโตมานจะพิชิตเมืองในปี ค.ศ. 1453 และเปลี่ยนให้กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ของจักรวรรดิออตโตมันและศาสนามุสลิมในที่สุด[2]

ตำแหน่งของเมืองถูกปรากฏบนหน้าประวัติศาสตร์ ทั้งบนเส้นทางสายไหม [3], เส้นทางผ่านของรถไฟไปยังยุโรป ตะวันออกกลาง และเป็นเพียงการเดินทางทะเลทางเดียวที่จะข้ามระหว่างทะเลดำและทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งทำให้เกิดความหลากหลายทางประชากร หลังจากสงครามประกาศอิสรภาพตุรกีอังการาได้รับเลือกให้เป็นเมืองหลวงของตุรกี เมืองไบแซนไทน์เปลี่ยนได้ชื่อเป็นอิสตันบูลในปัจจุบัน อย่างไรก็ตามเมืองคงความโดดเด่นด้านการเมืองและศิลปวัฒนธรรม และประชากรในเมืองมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็นสิบเท่านับจากปี ค.ศ. 1950 โดยมีผู้อพยพจากทั่วอานาโตเลียย้ายเข้ามาอาศัยในเขตเมือง อีกทั้งยังมีการขยายผังเมืองเพื่อที่จะรองรับประชากรได้มากขึ้น[4][5] เกิดการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานเพื่อสร้างเครือข่ายการขนส่งที่ครอบคลุมเส้นทางภายในเมืองมากขึ้น ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เทศกาลศิลปะดนตรีภาพยนตร์และวัฒนธรรมได้รับการก่อตั้งขึ้นที่นี่ และอิสตันบูลยังคงเป็นเมืองเจ้าภาพในปัจจุบัน

ในปี 2558 นักท่องเที่ยวต่างชาติราว 12.56 ล้านคนได้เดินทางมายังอิสตันบูล และห้าปีหลังจากนั้นได้รับการขนานนามว่าเป็นเมืองหลวงแห่งวัฒนธรรมยุโรป จึงทำให้อิสตันบูลเป็นเมืองท่องเที่ยวอันดับห้าที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก[6] แหล่งท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดของเมืองคือศูนย์กลางประวัติศาสตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกและศูนย์กลางทางวัฒนธรรมและความบันเทิงของเมืองตั้งอยู่ในเขต Beyo Hornlu อิสตันบูลถือว่าเป็นเมืองระดับโลก [7] อิสตันบูลเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจที่เติบโตเร็วที่สุดในโลก [8] โดยเป็นเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่จำนวนมากของประเทศ รวมถึงสื่อและการเงินมากกว่าหนึ่งในสี่ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศของตุรกี .[9] ด้วยความหวังว่าจะได้รับประโยชน์จากการฟื้นฟูและการขยายตัวเมืองมากขึ้น อิสตันบูลจึงเสนอสำหรับการเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูร้อนถึงห้าครั้งในรอบยี่สิบปีที่ผ่านมา [10]

ภูมินามวิทยา[แก้]

ดูบทความหลักที่: ชื่อของเมืองอิสตันบูล

ชื่อดั้งเดิมของเมือง คือ ไบแซนเทียม (กรีก: Byον, ไบแซนติออน) ถูกตั้งโดยมูลนิธิเมกาเรียนเจ้าอาณานิคม 660 ปีก่อนคริสต์ศักราช [1] มีการสันนิษฐานว่ามีต้นกำเนิดมาจากชื่อบุคคลนามว่า ไบแซส ซึ่งประเพณีกรีกโบราณมักใช้ชื่อของกษัตริย์ในตำนานของในฐานะผู้นำของอาณานิคมกรีก แต่นักวิชาการสมัยใหม่ตั้งสมมติฐานว่าชื่อของไบแซส คือชาวเธรซ หรือ ชาวอีลิเลียนดั้งเดิมที่ย้ายการตั้งถิ่นฐานมายังเมกาเรียน

หลังจากจักรพรรดิคอนสตันไทน์มหาราชได้เปลี่ยนเป็นเมืองหลวงใหม่แห่งจักรวรรดิโรมันตะวันออกในศตวรรษที่ 30 เมืองนี้ได้กลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะเมืองคอนสแตนติโนเปิล ซึ่งมีชื่อในภาษาละตินว่า "Κωνσταντινούπολις" (Konstantinoúpolis) หมายถึง "เมืองคอนสแตนติน" นอกจากนี้เขายังพยายามที่จะเสนอชื่อ "โนวาโรม" โดยมาจากภาษากรีก "ΝέαῬώμη" Nea Romē (โรมใหม่) แต่ก็ไม่ได้มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย [27] กรุงคอนสแตนติโนเปิลยังคงเป็นชื่อทางการของเมืองทางตะวันตก จนกระทั่งมีการก่อตั้งสาธารณรัฐตุรกีและ Kostantiniyye (ภาษาตุรกีออตโตมัน: قسطنطينيه) และ Makam-e Qonstantiniyyah al-Mahmiyyah (หมายถึง "จุดยุทธศาสตร์คอนสแตนติโนเปิล") เป็นชื่อใหม่ที่ชาวออตโตมานใช้เรียกในระหว่างการปกครอง ส่วนอิสตันบูลและเป็นอีกชื่อหนึ่งที่ใช้ถายใต้การปกครองของชาวออตโตมาน ดังนั้นการใช้ชื่อกรุงคอนสแตนติโนเปิลในการอ้างถึงชื่อเมืองในช่วงยุคออตโตมัน (ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 15) ตอนนี้ถือว่าเป็นเรื่องไม่ถูกต้องทางการเมือง ถึงแม้ว่าจะไม่ผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ของชาวเติร์กก็ตาม

ในศตวรรษที่ 19 เมืองมีชื่ออื่นที่ถูกเรียกโดยชาวต่างชาติหรือเติร์ก โดยชาวยุโรปมักใช้กรุงคอนสแตนติโนเปิลอ้างถึงทั้งเมือง แต่ใช้ชื่อ Stamboul— เหมือนชาวเติร์กเพื่ออธิบายถึงคาบสมุทรที่มีกำแพงล้อมรอบระหว่างโกลเด้นฮอร์นและทะเลมาร์มารา และคำว่า Pera (จากคำภาษากรีกสำหรับ "ข้าม") ถูกใช้เพื่ออธิบายพื้นที่ระหว่างโกลเด้นฮอร์นและบอสฟอรัส แต่ชาวเติร์กนิยมเรียกในชื่อ Beyoğlu (ซึ่งกลายเป็นชื่อทางการของหนึ่งในเขตเลือกตั้งของเมืองในปัจจุบัน) นอกจากนี้ ชื่อว่า อิสลามบูล (หมายถึง "เมืองแห่งอิสลาม" หรือ "เต็มไปด้วยศาสนาอิสลาม") บางครั้งก็ใช้เรียกขานเพื่ออ้างถึงเมืองและยังคงมีจารึกอยู่บนเหรียญออตโตมัน ซึ่งมีการเชื่อว่าเป็นต้นกำเนิดของชื่อในปัจจุบัน อิสตันบูล , แต่ได้ถูกปฏิเสธโดยข้อเท็จจริงที่พบว่าชื่อนี้มีการปรากฏก่อนเป็นเวลานาน ก่อนที่ชาวออตโตมันจะได้รับชัยชนะด้วยซ้ำ

ส่วนชื่ออิสตันบูล (เสียงอ่านภาษาตุรกี: [isˈtanbuɫ] ( ฟังเสียง), ภาษาพูด [ɯsˈtambuɫ]) สันนิษฐานมาจากวลีกรีกในยุคกลาง "εἰςτὴνΠόλιν" (ออกเสียงว่า [ทิม ˈโบลิน]) ซึ่งหมายถึง "เมือง" โดยเป็นชื่อที่คอนสแตนติโนเปิลถูกเรียกโดยชาวกรีกในท้องถิ่น สิ่งนี้สะท้อนสถานะเป็นเมืองใหญ่เพียงแห่งเดียวในบริเวณใกล้เคียง ความสำคัญของกรุงคอนสแตนติโนเปิลในโลกออตโตมันก็สะท้อนออกมาด้วยชื่อออตโตมัน 'Der Saadet' ซึ่งหมายถึง 'ประตูสู่ความรุ่งเรือง' อีกข้อสันนิษฐานคือ ชื่อที่วิวัฒนาการมาโดยตรงจากชื่อคอนสแตนติโนเปิลที่ลดพยางค์แรกและตัวที่สามไป ชาวตุรกีนิรุกติศาสตร์ชื่ออิสลามมาจากรากศัพท์ ("ชาวอิสลามจำนวนมาก") หรือ Islambul ("พบกับชาวอิสลาม") จากในฐานะเมืองหลวงของจักรวรรดิอิสลามออตโตมัน นอกจากนี้จากเอกสารชาวเติร์กบางแหล่งในศตวรรษที่ 17 เช่น Evliya Çelebi ได้อธิบายว่ามันเป็นชื่อของช่วงเวลาแบบชาวตุรกี คือ; ระหว่างศตวรรษที่ 17 ถึงปลายศตวรรษที่ 18 โดยมีการใช้อย่างเป็นทางการเช่นเดียวกัน การเรียกครั้งแรกของคำว่า อิสลามบูล มาจากสร้างเหรียญในปี 1703 (1115 AH) ในช่วงรัชสมัยของสุลต่านอาห์เหม็ดที่สาม อย่างไรก็ตามยังีมการใช้ชื่อคอนสแตนติโนเปิลในภาษาอังกฤษในศตวรรษที่ 20, อิสตันบูลเริ่มเป็นที่แพร่หลายหลังจากตุรกีนำตัวอักษรละตินมาใช้ในปี 1928 เพื่อกระตุ้นให้ประเทศอื่น ๆ ที่จะใช้ชื่อเมืองแบบภาษาตุรกีแทน

ในปัจจุบันตุรกีชื่อเขียนว่าอิสตันบูลกับอักขระ İ แบบอักษรตุรกีซึ่งแตกต่างกันระหว่างจุดและไม่มีจุด I ในภาษาอังกฤษเน้นที่พยางค์แรกหรือพยางค์สุดท้าย แต่ในภาษาตุรกีจะเน้นพยางค์ที่สอง คนที่มาจากอิสตันบูล เรียกว่า อิสตันบูลู İstanbullu (พหูพจน์: อิสตันบูลาร์ İstanbullular)

ประวัติศาสตร์[แก้]

ไบแซนเทียม[แก้]

เมืองไบแซนเทียม (Byzantium) สร้างโดยชาวกรีกเมื่อ 667 ปีก่อนคริสตกาล โดยตั้งชื่อตามกษัตริย์ Byzas เมืองไบแซนเทียมถูกครอบครองและทำลายโดยจักรวรรดิโรมัน เมื่อปี พ.ศ. 739 (ค.ศ. 196) จากนั้นโรมันได้สร้างไบแซนเทียมขึ้นมาใหม่อีกครั้งในยุคของจักรพรรดิเซ็ปติมัส เซเวอรัส

จักรวรรดิไบแซนไทน์[แก้]

จักรพรรดิคอนสแตนตินมหาราชแห่งจักรวรรดิโรมันได้ย้ายมาสร้างกรุงโรมใหม่ (Nova Roma) ที่ไบแซนเทียม แต่คนส่วนมากมักนิยมเรียกว่าเมือง "คอนสแตนติโนเปิล" มากกว่า ในภายหลังจักรวรรดิโรมันตะวันออกที่มีเมืองหลวงคือคอนสแตนติโนเปิลมักถูกเรียกว่า "จักรวรรดิไบแซนไทน์" คอนสแตนติโนเปิลเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปยุคนั้น หลังสงครามครูเสดครั้งที่ 4 คอนสแตนติโนเปิลถูกยึดและเผาทำลาย ก่อนจะถูกยึดกลับคืนได้ในภายหลัง

หลังจากล่มสลายของกรุงโรมและจักรวรรดิโรมันตะวันตก คอนสแตนติโนเปิลกลายเป็นเมืองหลวงเพียงแห่งเดียวของจักรวรรดิไบแซนไทน์ และเป็นศูนย์กลางของศาสนาคริสต์ นิกายอีสเทิร์นออโธด็อกซ์ โดยมีสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่อย่างเช่น โบสถ์ฮาเจีย โซเฟีย เป็นต้น

จักรวรรดิออตโตมัน[แก้]

ในปี พ.ศ. 1996 (ค.ศ. 1453) สุลต่านเมห์เหม็ดที่2แห่งจักรวรรดิออตโตมัน ได้บุกยึดกรุงคอนสแตนติโนเปิล ตัวเมืองได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่อีกครั้งใต้อิทธิพลของวัฒนธรรมแบบมุสลิม ชื่อของเมืองเปลี่ยนเป็นอิสตันบูล ในสมัยของจักรวรรดิออตโตมัน เมืองอิสตันบูลได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นเป็นอย่างมาก

สาธารณรัฐตุรกี[แก้]

เมื่อสาธารณรัฐตุรกีถูกก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2466 (ค.ศ. 1923) เมืองหลวงของประเทศย้ายจากอิสตันบูลไปที่เมืองอังการา นับระยะเวลาที่อิสตันบูลเป็นเมืองหลวงทั้งสิ้น 1,610 ปี

หมายเหตุ[แก้]

  1. The name of the city was officially changed to its present name of Istanbul in 1930, but the name has been in use since even before the 1453 Ottoman conquest.[1]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 Room 2006, p. 177
  2. Masters & Ágoston 2009, pp. 114–15
  3. Dumper & Stanley 2007, p. 320
  4. Turan 2010, p. 224
  5. "Population and Demographic Structure". Istanbul 2010: European Capital of Culture. Istanbul Metropolitan Municipality. 2008. สืบค้นเมื่อ 27 March 2012.
  6. "MasterCard Global Destination Cities Index".
  7. "The World According to GaWC 2010". Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network. Loughborough University. สืบค้นเมื่อ 8 May 2012.
  8. Berube, Alan (1 December 2010). "Global Growth on the Orient Express". Brookings Institution blog "The Avenue". สืบค้นเมื่อ 14 April 2013.
  9. OECD Territorial Reviews: Istanbul, Turkey. Policy Briefs. The Organisation for Economic Co-operation and Development. March 2008. ISBN 978-92-64-04383-1.
  10. "IOC selects three cities as Candidates for the 2020 Olympic Games". The International Olympic Committee. 24 May 2012. สืบค้นเมื่อ 18 June 2012.

พิกัดภูมิศาสตร์: 41°00′44″N 28°58′34″E / 41.01224°N 28.976018°E / 41.01224; 28.976018