อิสตันบูล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อิสตันบูล
เทศบาลนคร
Region of dense cityscape, at front, separated by water from a peninsula with forestry at its tip, together bounded, at back, by the sea
Turkey, with Istanbul pinpointed at the northwest along a thin strip of land bounded by water
Turkey, with Istanbul pinpointed at the northwest along a thin strip of land bounded by water
อิสตันบูล
ที่ตั้งของเมืองอิสตันบูล
พิกัดภูมิศาสตร์: 41°00′19″N 28°58′38″E / 41.00528°N 28.97722°E / 41.00528; 28.97722
ประเทศธงของประเทศตุรกี ตุรกี
ภูมิภาคมาร์มะรา
 - บิแซนเทียมc. 660 BC
 - คอนสแตนติโนเปิล330 AD
 - อิสตันบูล1930 (อย่างเป็นทางการ)[a]
เขตการปกครอง39
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรีEkrem İmamoğlu
 • ผู้ว่าราชการจังหวัดAli Yerlikaya
พื้นที่
 • รวมปริมณฑล5,343 ตร.กม. (2,063 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2011)
 • เทศบาลนคร13,483,052 คน
 • ความหนาแน่น2,523 คน/ตร.กม. (6,530 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิมIstanbulite(s)
(Turkish: İstanbullu(lar))
เขตเวลาUTC+2 (EET)
 • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง)UTC+3 (EEST)
Postal code34000 to 34850
รหัสพื้นที่(+90) 212 (European side)
(+90) 216 (Asian side)
เว็บไซต์Istanbul Metropolitan Municipality

อิสตันบูล (ตุรกี: İstanbul) เดิมชื่อ คอนสแตนติโนเปิล เป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศตุรกีและทวีปยุโรป (นับรวมเขตเมืองฝั่งเอเชีย) เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของประเทศตุรกี อิสตันบูลเป็นเมืองเชื่อมทวีปยูเรเชียโดยตั้งระหว่างช่องแคบบอสพอรัส (ซึ่งแยกยุโรปและเอเชีย) ระหว่างทะเลมาร์มาราและทะเลดำ เมืองอิสตันบูลมีชื่อเสียงทางด้านศูนย์กลางการค้าและประวัติศาสตร์ของฝั่งยุโรป ประมาณหนึ่งในสามของประชากรอาศัยอยู่ทางอานาโตเลียหรือฝั่งทวีปเอเชีย โดยมีประชากรทั้งหมดประมาณ 15 ล้านคน อิสตันบูลเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลกโดยจัดว่าเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสี่ของโลกและเป็นเมืองในยุโรปที่ใหญ่ที่สุด เมืองเป็นศูนย์กลางการปกครองของเทศบาลนครอิสตันบูล อิสตันบูลถือว่าเป็นสะพานเชื่อมระหว่างซีกโลกตะวันออกและตะวันตก

ในอดีตเมืองอิสตันบูลก่อตั้งขึ้นภายใต้ชื่อ ไบแซนไทน์ (Βυζάντιον) บนแหลมซาเรย์บูนู ราว 660 ปีก่อนคริสต์ศักราช เมื่อเวลาผ่านไปตัวเมืองค่อยๆขยายขนาดและอิทธิพลเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นหนึ่งในเมืองที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยหลังจากการสถาปนาเป็นกรุงคอนสแตนติโนเปิลในปี ค. ศ. 330 , ไบแซนไทน์ อยู่ในฐานะเมืองหลวงของจักรวรรดิมาเป็นเวลาเกือบ 16 ศตวรรษ ตั้งแต่ จักรวรรดิโรมัน / ไบเซนไทน์ (330-1204) ละติน (1204–1761) จักรวรรดิไบแซนไทน์ภายใต้ราชวงศ์พาลาโอโลกอส (1261–1453) จนมาถึงจักรวรรดิไบแซนไทน์ (1453–1922) โดยเมืองไบแซนไทน์ได้กลายเป็นศูนย์กลางการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ในช่วงเวลานั้น ก่อนที่ชาวออตโตมานจะพิชิตเมืองในปี ค.ศ. 1453 และเปลี่ยนให้กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ของจักรวรรดิออตโตมันและศาสนามุสลิมในที่สุด[2]

ตำแหน่งของเมืองถูกปรากฏบนหน้าประวัติศาสตร์ ทั้งบนเส้นทางสายไหม [3], เส้นทางผ่านของรถไฟไปยังยุโรป ตะวันออกกลาง และเป็นเพียงการเดินทางทะเลทางเดียวที่จะข้ามระหว่างทะเลดำและทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งทำให้เกิดความหลากหลายทางประชากร หลังจากสงครามประกาศอิสรภาพตุรกี อังการาได้รับเลือกให้เป็นเมืองหลวงของตุรกี เมืองไบแซนไทน์เปลี่ยนได้ชื่อเป็นอิสตันบูลในปัจจุบัน อย่างไรก็ตามเมืองคงความโดดเด่นด้านการเมืองและศิลปวัฒนธรรม และประชากรในเมืองมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็นสิบเท่านับจากปี ค.ศ. 1950 โดยมีผู้อพยพจากทั่วอานาโตเลียย้ายเข้ามาอาศัยในเขตเมือง อีกทั้งยังมีการขยายผังเมืองเพื่อที่จะรองรับประชากรได้มากขึ้น[4][5] เกิดการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานเพื่อสร้างเครือข่ายการขนส่งที่ครอบคลุมเส้นทางภายในเมืองมากขึ้น ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เทศกาลศิลปะดนตรีภาพยนตร์และวัฒนธรรมได้รับการก่อตั้งขึ้นที่นี่ และอิสตันบูลยังคงเป็นเมืองเจ้าภาพในปัจจุบัน

ในปี 2558 นักท่องเที่ยวต่างชาติราว 12.56 ล้านคนได้เดินทางมายังอิสตันบูล และห้าปีหลังจากนั้นได้รับการขนานนามว่าเป็นเมืองหลวงแห่งวัฒนธรรมยุโรป จึงทำให้อิสตันบูลเป็นเมืองท่องเที่ยวอันดับห้าที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก[6] แหล่งท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดของเมืองคือศูนย์กลางประวัติศาสตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกและศูนย์กลางทางวัฒนธรรมและความบันเทิงของเมืองตั้งอยู่ในเขต Beyo Hornlu อิสตันบูลถือว่าเป็นเมืองระดับโลก [7] อิสตันบูลเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจที่เติบโตเร็วที่สุดในโลก [8] โดยเป็นเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่จำนวนมากของประเทศ รวมถึงสื่อและการเงินมากกว่าหนึ่งในสี่ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศของตุรกี .[9] ด้วยความหวังว่าจะได้รับประโยชน์จากการฟื้นฟูและการขยายตัวเมืองมากขึ้น อิสตันบูลจึงเสนอสำหรับการเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูร้อนถึงห้าครั้งในรอบยี่สิบปีที่ผ่านมา [10]

ภูมินามวิทยา[แก้]

ดูบทความหลักที่: ชื่อของเมืองอิสตันบูล

ชื่อดั้งเดิมของเมือง คือ ไบแซนเทียม (กรีก: Byον, ไบแซนติออน) ถูกตั้งโดยมูลนิธิเมกาเรียนเจ้าอาณานิคม 660 ปีก่อนคริสต์ศักราช [1] มีการสันนิษฐานว่ามีต้นกำเนิดมาจากชื่อบุคคลนามว่า ไบแซส ซึ่งประเพณีกรีกโบราณมักใช้ชื่อของกษัตริย์ในตำนานของในฐานะผู้นำของอาณานิคมกรีก แต่นักวิชาการสมัยใหม่ตั้งสมมติฐานว่าชื่อของไบแซส คือชาวเธรซ หรือ ชาวอีลิเลียนดั้งเดิมที่ย้ายการตั้งถิ่นฐานมายังเมกาเรียน

หลังจากจักรพรรดิคอนสตันไทน์มหาราชได้เปลี่ยนเป็นเมืองหลวงใหม่แห่งจักรวรรดิโรมันตะวันออกในศตวรรษที่ 30 เมืองนี้ได้กลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะเมืองคอนสแตนติโนเปิล ซึ่งมีชื่อในภาษาละตินว่า "Κωνσταντινούπολις" (Konstantinoúpolis) หมายถึง "เมืองคอนสแตนติน" นอกจากนี้เขายังพยายามที่จะเสนอชื่อ "โนวาโรม" โดยมาจากภาษากรีก "ΝέαῬώμη" Nea Romē (โรมใหม่) แต่ก็ไม่ได้มีการใช้กันอย่างแพร่หลาย [27] กรุงคอนสแตนติโนเปิลยังคงเป็นชื่อทางการของเมืองทางตะวันตก จนกระทั่งมีการก่อตั้งสาธารณรัฐตุรกีและ Kostantiniyye (ภาษาตุรกีออตโตมัน: قسطنطينيه) และ Makam-e Qonstantiniyyah al-Mahmiyyah (หมายถึง "จุดยุทธศาสตร์คอนสแตนติโนเปิล") เป็นชื่อใหม่ที่ชาวออตโตมานใช้เรียกในระหว่างการปกครอง ส่วนอิสตันบูลและเป็นอีกชื่อหนึ่งที่ใช้ถายใต้การปกครองของชาวออตโตมาน ดังนั้นการใช้ชื่อกรุงคอนสแตนติโนเปิลในการอ้างถึงชื่อเมืองในช่วงยุคออตโตมัน (ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 15) ตอนนี้ถือว่าเป็นเรื่องไม่ถูกต้องทางการเมือง ถึงแม้ว่าจะไม่ผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ของชาวเติร์กก็ตาม

ในศตวรรษที่ 19 เมืองมีชื่ออื่นที่ถูกเรียกโดยชาวต่างชาติหรือเติร์ก โดยชาวยุโรปมักใช้กรุงคอนสแตนติโนเปิลอ้างถึงทั้งเมือง แต่ใช้ชื่อ Stamboul— เหมือนชาวเติร์กเพื่ออธิบายถึงคาบสมุทรที่มีกำแพงล้อมรอบระหว่างโกลเด้นฮอร์นและทะเลมาร์มารา และคำว่า Pera (จากคำภาษากรีกสำหรับ "ข้าม") ถูกใช้เพื่ออธิบายพื้นที่ระหว่างโกลเด้นฮอร์นและบอสฟอรัส แต่ชาวเติร์กนิยมเรียกในชื่อ Beyoğlu (ซึ่งกลายเป็นชื่อทางการของหนึ่งในเขตเลือกตั้งของเมืองในปัจจุบัน) นอกจากนี้ ชื่อว่า อิสลามบูล (หมายถึง "เมืองแห่งอิสลาม" หรือ "เต็มไปด้วยศาสนาอิสลาม") บางครั้งก็ใช้เรียกขานเพื่ออ้างถึงเมืองและยังคงมีจารึกอยู่บนเหรียญออตโตมัน ซึ่งมีการเชื่อว่าเป็นต้นกำเนิดของชื่อในปัจจุบัน อิสตันบูล , แต่ได้ถูกปฏิเสธโดยข้อเท็จจริงที่พบว่าชื่อนี้มีการปรากฏก่อนเป็นเวลานาน ก่อนที่ชาวออตโตมันจะได้รับชัยชนะด้วยซ้ำ

ส่วนชื่ออิสตันบูล (เสียงอ่านภาษาตุรกี: [isˈtanbuɫ] ( ฟังเสียง), ภาษาพูด [ɯsˈtambuɫ]) สันนิษฐานมาจากวลีกรีกในยุคกลาง "εἰςτὴνΠόλιν" (ออกเสียงว่า [ทิม ˈโบลิน]) ซึ่งหมายถึง "เมือง" โดยเป็นชื่อที่คอนสแตนติโนเปิลถูกเรียกโดยชาวกรีกในท้องถิ่น สิ่งนี้สะท้อนสถานะเป็นเมืองใหญ่เพียงแห่งเดียวในบริเวณใกล้เคียง ความสำคัญของกรุงคอนสแตนติโนเปิลในโลกออตโตมันก็สะท้อนออกมาด้วยชื่อออตโตมัน 'Der Saadet' ซึ่งหมายถึง 'ประตูสู่ความรุ่งเรือง' อีกข้อสันนิษฐานคือ ชื่อที่วิวัฒนาการมาโดยตรงจากชื่อคอนสแตนติโนเปิลที่ลดพยางค์แรกและตัวที่สามไป ชาวตุรกีนิรุกติศาสตร์ชื่ออิสลามมาจากรากศัพท์ ("ชาวอิสลามจำนวนมาก") หรือ Islambul ("พบกับชาวอิสลาม") จากในฐานะเมืองหลวงของจักรวรรดิอิสลามออตโตมัน นอกจากนี้จากเอกสารชาวเติร์กบางแหล่งในศตวรรษที่ 17 เช่น Evliya Çelebi ได้อธิบายว่ามันเป็นชื่อของช่วงเวลาแบบชาวตุรกี คือ; ระหว่างศตวรรษที่ 17 ถึงปลายศตวรรษที่ 18 โดยมีการใช้อย่างเป็นทางการเช่นเดียวกัน การเรียกครั้งแรกของคำว่า อิสลามบูล มาจากสร้างเหรียญในปี 1703 (1115 AH) ในช่วงรัชสมัยของสุลต่านอาห์เหม็ดที่สาม อย่างไรก็ตามยังีมการใช้ชื่อคอนสแตนติโนเปิลในภาษาอังกฤษในศตวรรษที่ 20, อิสตันบูลเริ่มเป็นที่แพร่หลายหลังจากตุรกีนำตัวอักษรละตินมาใช้ในปี 1928 เพื่อกระตุ้นให้ประเทศอื่น ๆ ที่จะใช้ชื่อเมืองแบบภาษาตุรกีแทน

ในปัจจุบันตุรกีชื่อเขียนว่าอิสตันบูลกับอักขระ İ แบบอักษรตุรกีซึ่งแตกต่างกันระหว่างจุดและไม่มีจุด I ในภาษาอังกฤษเน้นที่พยางค์แรกหรือพยางค์สุดท้าย แต่ในภาษาตุรกีจะเน้นพยางค์ที่สอง คนที่มาจากอิสตันบูล เรียกว่า อิสตันบูลู İstanbullu (พหูพจน์: อิสตันบูลาร์ İstanbullular)

ประวัติศาสตร์[แก้]

ไบแซนเทียม[แก้]

เมืองไบแซนเทียม (Byzantium) สร้างโดยชาวกรีกเมื่อ 667 ปีก่อนคริสตกาล โดยตั้งชื่อตามกษัตริย์ Byzas เมืองไบแซนเทียมถูกครอบครองและทำลายโดยจักรวรรดิโรมัน เมื่อปี พ.ศ. 739 (ค.ศ. 196) จากนั้นโรมันได้สร้างไบแซนเทียมขึ้นมาใหม่อีกครั้งในยุคของจักรพรรดิเซ็ปติมัส เซเวอรัส

จักรวรรดิไบแซนไทน์[แก้]

จักรพรรดิคอนสแตนตินมหาราชแห่งจักรวรรดิโรมันได้ย้ายมาสร้างกรุงโรมใหม่ (Nova Roma) ที่ไบแซนเทียม แต่คนส่วนมากมักนิยมเรียกว่าเมือง "คอนสแตนติโนเปิล" มากกว่า ในภายหลังจักรวรรดิโรมันตะวันออกที่มีเมืองหลวงคือคอนสแตนติโนเปิลมักถูกเรียกว่า "จักรวรรดิไบแซนไทน์" คอนสแตนติโนเปิลเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปยุคนั้น หลังสงครามครูเสดครั้งที่ 4 คอนสแตนติโนเปิลถูกยึดและเผาทำลาย ก่อนจะถูกยึดกลับคืนได้ในภายหลัง

หลังจากล่มสลายของกรุงโรมและจักรวรรดิโรมันตะวันตก คอนสแตนติโนเปิลกลายเป็นเมืองหลวงเพียงแห่งเดียวของจักรวรรดิไบแซนไทน์ และเป็นศูนย์กลางของศาสนาคริสต์ นิกายอีสเทิร์นออโธด็อกซ์ โดยมีสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่อย่างเช่น โบสถ์ฮาเจีย โซเฟีย เป็นต้น

จักรวรรดิออตโตมัน[แก้]

ในปี พ.ศ. 1996 (ค.ศ. 1453) สุลต่านเมห์เหม็ดที่2แห่งจักรวรรดิออตโตมัน ได้บุกยึดกรุงคอนสแตนติโนเปิล ตัวเมืองได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่อีกครั้งใต้อิทธิพลของวัฒนธรรมแบบมุสลิม ชื่อของเมืองเปลี่ยนเป็นอิสตันบูล ในสมัยของจักรวรรดิออตโตมัน เมืองอิสตันบูลได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นเป็นอย่างมาก

สาธารณรัฐตุรกี[แก้]

เมื่อสาธารณรัฐตุรกีถูกก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2466 (ค.ศ. 1923) เมืองหลวงของประเทศย้ายจากอิสตันบูลไปที่เมืองอังการา นับระยะเวลาที่อิสตันบูลเป็นเมืองหลวงทั้งสิ้น 1,610 ปี

หมายเหตุ[แก้]

  1. The name of the city was officially changed to its present name of Istanbul in 1930, but the name has been in use since even before the 1453 Ottoman conquest.[1]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 Room 2006, p. 177
  2. Masters & Ágoston 2009, pp. 114–15
  3. Dumper & Stanley 2007, p. 320
  4. Turan 2010, p. 224
  5. "Population and Demographic Structure". Istanbul 2010: European Capital of Culture. Istanbul Metropolitan Municipality. 2008. คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2011-07-23. สืบค้นเมื่อ 27 March 2012.
  6. "MasterCard Global Destination Cities Index".
  7. "The World According to GaWC 2010". Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network. Loughborough University. สืบค้นเมื่อ 8 May 2012.
  8. Berube, Alan (1 December 2010). "Global Growth on the Orient Express". Brookings Institution blog "The Avenue". สืบค้นเมื่อ 14 April 2013.
  9. OECD Territorial Reviews: Istanbul, Turkey. Policy Briefs. The Organisation for Economic Co-operation and Development. March 2008. ISBN 978-92-64-04383-1.
  10. "IOC selects three cities as Candidates for the 2020 Olympic Games". The International Olympic Committee. 24 May 2012. สืบค้นเมื่อ 18 June 2012.

พิกัดภูมิศาสตร์: 41°00′44″N 28°58′34″E / 41.01224°N 28.976018°E / 41.01224; 28.976018