พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก พระเจ้าจองโจ)
ช็องโจ
พระมหากษัตริย์แห่งโชซ็อน
Portrait of Jeongjo of Joseon.jpg
พระสาทิสลักษณ์
ครองราชย์ 27 เมษายน ค.ศ. 1776 – 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800
ก่อนหน้า ย็องโจ
ถัดไป ซุนโจ
อัครมเหสี ดูในบทความ
พระราชบุตร ดูในบทความ
ราชวงศ์ สกุลอี
พระราชบิดา ซาโด
พระราชมารดา ฮเยกย็อง
ประสูติ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1752(1752-10-28)
พระราชวังชังกย็อง อาณาจักรโชซ็อน
สวรรคต 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800 (47 ปี)
พระราชวังชังกย็อง อาณาจักรโชซ็อน
ที่ฝังพระศพ สุสานหลวงก็อนลึง เมืองฮวาซ็อง จังหวัดคย็องกี
พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน
ฮันกึล 정조
ฮันจา 正祖
RR Jeongjo
MR Chŏngjo
ชื่อเกิด
ฮันกึล 이산
ฮันจา 李祘
RR I San
MR Yi San

ช็องโจ (อักษรโรมัน: Jeongjo; 28 ตุลาคม ค.ศ. 1752 – 18 สิงหาคม ค.ศ. 1800) เป็นพระมหากษัตริย์เกาหลีพระมหากษัตริย์แห่งเกาหลีพระองค์ที่ 22 จากราชวงศ์โชซ็อน สืบพระราชสมบัติต่อจากพระเจ้าย็องโจ พระบิดา เมื่อ ค.ศ. 1776 เสวยราชย์จนสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 1800 และพระเจ้าซุนโจ พระโอรส สืบราชบัลลังก์ต่อ

ต้นพระชนม์[แก้ไขต้นฉบับ]

พระองค์เป็นพระโอรสของมกุฎราชกุมารซาโด (사도) กับพระนางฮเยกย็อง (헌경) มีพระนามแรกประสูติว่า อี ซัน (이산)

ใน ค.ศ. 1762 มกุฎราชกุมารซาโด พระบิดา ถูกประหารชีวิตด้วยข้อหาต่าง ๆ ส่วนพระนางฮเยกย็อง พระมารดา ถูกจองจำไว้ ณ พระราชวังชังกย็อง จึงเขียนอัตชีวประวัติเรียก ฮันจุงนก (한중록) พรรณนาพระชนมชีพระหว่างจองจำ

ตำแหน่งมกุฎราชกุมารนั้น อี ซัน ได้สืบทอด ระหว่างอยู่ในตำแหน่ง ได้พบฮง กุก-ย็อง (홍국영) ข้าราชการผู้ซึ่งต่อมาสนับสนุนให้พระองค์ขึ้นครองราชย์ และตรากตรำทำงานเพื่อเพิ่มพูนพระบารมี แต่ภายหลังถูกเนรเทศด้วยข้อกล่าวหาว่า กระหายอำนาจ[1]

เสวยราชย์[แก้ไขต้นฉบับ]

มกุฎราชกุมารอี ซัน ขึ้นสู่ราชบัลลังก์โชซ็อนเมื่อ ค.ศ. 1776 เมื่อพระเจ้าย็องโจ พระเจ้าปู่ ถึงแก่พระชนม์ ในวันราชาภิเษกนั้น อี ซัน ทรงประกาศว่า เป็นราชโอรสของมกุฎราชกุมารซาโดผู้วายพระชนม์ ทำให้เหล่าผู้สมรู้ในการวางแผนให้องค์ชายซาโดถึงจุดจบเกิดประหวั่นพรั่นพรึง

หลังขึ้นครองราชย์ อี ซัน ใช้พระนามว่า ช็องโจ (이산) มีพระราชโองการให้ตั้งพระมารดาขึ้นเป็นพระพันปี และพยายามลบล้างมลทินของพระบิดามาเสมอ พระองค์ให้ย้ายราชสำนักไปยังเมืองซูว็อน (수원) เพื่อให้ใกล้สุสานพระบิดา ทั้งยังให้สร้างป้อมฮวาซ็อง (화성) เพื่อคุ้มกันสุสานนั้น ปัจจุบัน ป้อมดังกล่าวเป็นมรดกโลกของยูเนสโก

รัชกาลของพระเจ้าช็องโจนั้นสับสนอลหม่านเพราะปัญหาการเมือง แต่พระองค์ก็ผ่านพ้นมาได้ด้วยความช่วยเหลือของฮง กุก-ย็อง[1]

ปฏิรูปประเทศ[แก้ไขต้นฉบับ]

พระเจ้าช็องโจทรงปรับปรุงบ้านเมืองในหลาย ๆ ด้าน แม้แรกเริ่มจะเป็นไปได้ยาก เพราะนโยบายแท-พย็อง (탕평; "สุขสวัสดิ์) ที่ดำเนินสืบเนื่องมาแต่รัชกาลพระเจ้าปู่ พระองค์จึงพยายามรวบอำนาจการเมืองไว้เพื่อให้การพัฒนาประเทศเป็นผล

การปฏิรูปสำคัญประการหนึ่งที่จัดการในรัชสมัยพระเจ้าช็องโจ คือ การจัดตั้งหอสมุดคยูจังกัก (규장각) เพื่อปรับปรุงจุดยืนของราชวงศ์ในด้านวัฒนธรรมและการเมือง กับทั้งเพื่อแสวงหาราชเสวกที่ทรงภูมิมาช่วยขับเคลื่อนประเทศ นักปฏิรูปหลายคนที่ถูกเว้นวรรคทางการเมืองก็ได้รับโอกาสให้เข้าพัฒนาประเทศในช่วงนี้

พระองค์ได้รับความสนับสนุนจากซิลฮัก (실학) กลุ่มลัทธิขงจื๊อที่มีสมาชิกเป็นบัณฑิตเลื่องชื่ออย่างช็อง ยัก-ยง (정약용), ยู ทึก-กง (유득공), พัก จี-ว็อน (박지원), และ พัก เจ-กา (박제가) ฉะนั้น รัชกาลของพระองค์จึงมีการเติบโตและพัฒนาด้านวัฒนธรรมสมัยนิยม

สวรรคต[แก้ไขต้นฉบับ]

ใน ค.ศ. 1880 พระเจ้าช็องโจเสด็จสวรรคตโดยไม่ทราบสาเหตุ พระศพฝังไว้กับพระศพพระมเหสีฮโยอึย (효의) ที่สุสานหลวงก็อนลึง (건릉) เมืองฮวาซ็อง พระเจ้าซุนโจ พระโอรส เสวยราชย์สืบต่อมา[2]

พงศาวลี[แก้ไขต้นฉบับ]

  • พระราชบิดา: องค์ชายรัชทายาทซาโด (사도세자, 1735–1762) ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็น พระเจ้าชังโจ
  • พระราชมารดา: พระนางฮ็อนคย็อง พระพันปีหลวง ตระกูลฮง แห่งพุงซัน (헌경왕후 홍씨, 1735–1815)
  • พระมเหสี: สมเด็จพระราชินีฮโยอึย ตระกูลคิม แห่ง ช็องพุง (효의왕후 김씨, 1753–1821)
  • พระสนม
  • พระโอรส
    • องค์ชายรัชทายาทมุนฮโย, อีซุน (문효세자, 1782-1786) มกุฎราชกุมารแห่งโชซ็อนพระราชโอรสของพระสนมอึยบิน ตระกูลซ็อง แห่งชังนย็อง
    • องค์ชายอีคง (이공세자, 1790 - 1834) พระราชโอรสของพระสนมซูบิน ตระกูลพัก แห่งบันนัม
    • องค์ชายซังกเย, อีดัม (상계군, 1769-1786) พระราชโอรสบุญธรรมของพระสนมว็อนบิน ตระกูลฮง แห่งพุงซัน
  • พระธิดา
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1784 - ?) พระราชธิดาของพระสนมอึยบิน ตระกูลซ็อง แห่งชังนย็อง
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1781 - ?) พระราชธิดาของพระสนมฮวาบิน ตระกูลยุน แห่งนัมว็อน
    • องค์หญิงซุกซ็อน (숙선옹주, 1793 - 1836) พระราชธิดาของพระสนมซูบิน ตระกูลพัก แห่งบันนัม

อ้างอิง[แก้ไขต้นฉบับ]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้ไขต้นฉบับ]

ก่อนหน้า พระเจ้าช็องโจแห่งโชซ็อน ถัดไป
พระเจ้าย็องโจ 2leftarrow.png Coat of arms of Joseon Korea.gif
พระราชาแห่งราชอาณาจักรโชซ็อน
(ค.ศ. 1776–1800)
2rightarrow.png พระเจ้าซุนโจ