ผกากรอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ดอกผกากรอง)
ผกากรอง
ผกากรอง
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
ไม่ถูกจัดอันดับ: Angiosperms
ไม่ถูกจัดอันดับ: Eudicots
ไม่ถูกจัดอันดับ: Asterids
อันดับ: Lamiales
วงศ์: Verbenaceae
สกุล: Lantana
สปีชีส์: L. camara
ชื่อทวินาม
Lantana camara
L.
ชื่อพ้อง
  • Lantana aculeata[1]
  • Lantana armata

ผกากรอง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Lantana camara L.) เป็นพืชในวงศ์ Verbenaceae เป็นพืชพื้นเมืองในทวีปอเมริกา[2][3] นำไปปลูกเป็นไม้แต่งสวนในบริเวณจนอาจกลายเป็นพืชรุกรานในเขตร้อนได้[4] เป็นไม้พุ่มหรือไม้พุ่มกึ่งเลื้อย ปลายใบแหลม ขอบใบจักฟันเลื่อย เส้นใบเห็นเป็นร่องชัดเจน ดอกเป็นช่อกระจุก มีหลายสี ดอกย่อยเป็นทรงปากแตร ดอกมีกลิ่นฉุน ขนตามลำต้นเมื่อถูกผิวหนังทำให้คัน ถ้ารับประทาน ทำให้ปวดท้อง อาเจียน กล้ามเนื้ออ่อนแรง หายใจขัด หมดสติ[5] ชาวโอรังอัสลีในรัฐเประก์ ประเทศมาเลเซียนำใบไปต้มกับน้ำ ใช้ฉีดพ่นไล่แมลง[6]

ผลดิบของผกากรอง

ข้อมูลด้านนิเวศวิทยา[แก้]

พืชชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกราน[แก้]

ผกากรองเป็นวัชพืชที่พบได้ตามทุ่งหญ้าทั่วไป มักอยู่เป็นพุ่มต่ำ คอยขยายเผ่าพันธุ์และทำลายความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ที่ผกากรองได้เติบโตอยู่ เมื่อพุ่มของผกากรองเติบโตหนาแน่นมากขึ้นจะส่งผลกระทบต่ออัตาการขยายตัวของป่าไม้ที่จะลดลงไปเนื่องจากต้นผกากรองจะไปยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชชนิดอื่น

แม้ว่าผกากรองจะเป็นพืชที่ทนต่อไฟป่า แต่ผกากรองสามารถเปลี่ยนแปลงรูปแบบการเกิดไฟป่าให้มีความรุนแรงมากขึ้น โดยต้นผกากรองจะมีคุณสมบัติเป็นเชื้อเพลิงอย่างดี ทำให้ไฟป่าลุกลามไปถึงบริเวณเรือนยอด ซึ่งมักจะเกิดได้ในบริเวณที่แห้งแล้งที่ไฟสามารถลุกลามไปได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ระบบนิเวศบริเวณนั้นถูกทำลายได้

พุ่มของต้นผกากรองจะไปยับยั้งการเติบโตของพืชไร่ทำให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ยากขึ้น และยังก่อให้เกิดผลกระทบตามมา คือ การที่ยุงซึ่งเป็นพาหะนำโรคมาลาเรีย และแมลงวันเซทซีซึ่งเป็นพาหะนำโรคเหงาหลับ มาหลบอาศัยอยู่ในพุ่มผกากรองอีกด้วย[7]

สาเหตุที่ผกากรองประสบความสำเร็จในการรุกรานไปยังพื้นที่ต่างๆนั้น ประกอบด้วย[7]

1. มีสัตว์หลายชนิดที่กินผลของผกากรองแล้วแพร่กระจายเมล็ดไปยังพื้นที่อื่นเป็นวงกว้าง

2. ต้นผกากรองมีความเป็นพิษ จึงไม่มีสัตว์มากินเป็นอาหาร

3. ทนต่อสภาวะแวดล้อมที่หลากหลาย

4. การตัดไม้ซุง และการเปลี่ยนแปลงสภาพที่อยู่อาศัยที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของต้นผกากรอง

5. ต้นผกากรองมีการสร้างสารยับยั้งการเจริญต่อพืชชนิดอื่น

6. มีการเพิ่มจำนวนเมล็ดได้อย่างรวดเร็วมาก (ประมาณ 12,000 เมล็ด ต่อต้น ต่อปี)

การรุกรานในประเทศไทย[แก้]

ผกากรองบางสายพันธุ์เป็นวัชพืชที่พบได้ทั่วประเทศ พบการระบาดน้อยในจังหวัดแม่ฮ่องสอนและกาญจนบุรี[8]

การควบคุมจำนวน[แก้]

หากพื้นที่ไม่กว้างใหญ่นักให้ใช้วิธีถางและขุดเอารากออก อาจใช้สารเคมีในการกำจัด บางพื้นที่มีการขุดต้นผกากรองในธรรมชาติมาปรับปรุงพันธุ์ให้เป็นไม้ประดับที่มีความสวยงามได้[8]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Lantana camara L.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2007-05-29. สืบค้นเมื่อ 2009-10-21. 
  2. Floridata LC (2007). "Lantana camara". Floridata LC. สืบค้นเมื่อ September 19, 2007. 
  3. Moyhill Publishing (2007). "English vs. Latin Names". Moyhill Publishing. สืบค้นเมื่อ September 19, 2007. 
  4. New South Wales National Parks and Wildlife Service (2007). "Lantana - fact sheet". Department of Environment and Climate Change - NSW. สืบค้นเมื่อ September 19, 2007. 
  5. เศรษฐมนตร์ กาญจนกุล. ไม้มีพิษ. กทม. เศรษฐศิลป์. 2552
  6. Samuel, A.J.S.J., Kalusalingam, A., Chellappan, D.K., Gopinath, R., Radhamani, S., Husain, H. A., Muruganandham, V., Promwichit, P. 2010. Ethnomedical survey of plants used by the orang asli in kampong bawong, Perak, West Malaysia. Joutnal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 6:5
  7. 7.0 7.1 "Lantana camara". Wikipedia. Lantana camara. สืบค้นเมื่อ 16 กันยายน 2559. 
  8. 8.0 8.1 "ผกากรอง". สำนักความหลากหลายทางชีวภาพ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. ชนิดพันธุ์พืชต่างถิ่นรุกรานในประเทศไทย ( IAS in Thailand ). สืบค้นเมื่อ 16 กันยายน 2559.