รายพระนามพระมหากษัตริย์ลาว

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระมหากษัตริย์
แห่งลาว
ราชาธิปไตยในอดีต
Royal Coat of Arms of Laos.svg
ตราแผ่นดินราชอาณาจักรลาว
Savang Vatthana.jpg
สมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา
เจ้ามหาชีวิตแห่งลาวพระองค์สุดท้าย
ปฐมกษัตริย์ พระเจ้าฟ้างุ้ม
องค์สุดท้าย สมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา
สถานพำนัก Flag of Laos (1952-1975).svg หลวงพระบาง ราชอาณาจักรลาว
เริ่มระบอบ พ.ศ. 1896 (ค.ศ.​ 1353) (ล้านช้าง)
สิ้นสุดระบอบ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975)
(622 ปี 367 วัน)
ผู้อ้างสิทธิ์ เจ้าสุริวงศ์ สว่าง
พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร (เจ้าอุ่นคำ) กษัตริย์อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง ประทับบนพระราชบัลลังก์ ในพระราชวังหลวงเมืองหลวงพระบาง

ลำดับกษัตริย์ลาว อ้างอิงตามพงศาวดารหลวงพระบาง ชินกาลมาลีปกรณ์ และ ตำนานพระแก้วมรกต กรณีศักราชไม่ตรงกัน จะยึดตามตำนานพระแก้วมรกตเป็นหลัก

ขุนบรมราชาธิราช(พ.ศ. 1240 - พ.ศ. 1293) ได้ย้ายจากหนองแส (เมืองหลวงของอาณาจักรน่านเจ้า) มาอยู่ที่ใหม่เรียกว่า นาน้อยอ้อยหนู (เมืองแถนหรือเมืองกาหลง) ปัจจุบันเรียกว่าเชียงรุ่งเขตสิบสองพันนา พร้อมทั้งขยายอาณาเขตออกไปโดยส่งโอรส 7 องค์ไปครองเมืองต่างๆคือ

  1. ขุนลอ - ปกครองเมืองชวา(หลวงพระบาง)
  2. ท้าวผาล้าน - ปกครองเมืองหอแต(ต้าหอ)
  3. ท้าวจุลง - ปกครองเมืองโกดแท้แผนปม
  4. ท้าวคำผง - ปกครองเมืองเชียงใหม่
  5. ท้าวงั่วอิน - ปกครองเมืองศรีอยุธยา (ละโว้)
  6. ท้าวกม - ปกครองเมืองมอน (อินทรปัต)
  7. ท้าวเจือง - ปกครองเมืองพวน (เชียงขวาง)

นครเชียงทอง[แก้]

ขุนลอ องค์ปฐมกษัตริย์ลาว ผู้ตั้งเมืองชวาเป็นราชธานีครั้งแรกเมื่อ (พ.ศ. 1300) และได้เปลี่ยนนามใหม่ว่า เมืองเชียงทอง มีกษัตริย์สืบต่อมา 16 ขุน 5 ท้าว จนมาถึงองค์ที่ 23 คือ พระยาลังธิราช

นครเชียงทอง
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ (พ.ศ.)
23 พระยาลังธิราช 1814 - 1859
24 พระยาสุวรรณคำผง 1859 - 1887
25 เจ้าฟ้าเงี้ยว 1887 - 1894
26 เจ้าฟ้าคำเฮียว 1894 - 1896

อาณาจักรล้านช้าง[แก้]

พระเจ้าฟ้างุ้มเป็นปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง [1] กษัตริย์พระองค์สุดท้ายในราชวงศ์คือพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2

อาณาจักรล้านช้าง
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ (พ.ศ.)
1 สมเด็จพระเจ้าฟ้างุ้มมหาราช 1896 - 1915
2 สมเด็จพระเจ้าสามแสนไทไตรภูวนาท 1916 - 1959
3 พระยาล้านคำแดง(กษัตริย์หุ่น) 1959 - 1971
4 เจ้าพรหมทัต(กษัตริย์หุ่น) 1971 - 1972
5 เจ้าคำเต็มซ้า(กษัตริย์หุ่น) 1973
6 พระยาหมื่นบ้าน(กษัตริย์หุ่น) 1973
7 เจ้าไค้บัวบาน(กษัตริย์หุ่น) 1974 - 1977
8 เจ้าก้อนคำ(กษัตริย์หุ่น) 1978
9 เจ้ายุคล(กษัตริย์หุ่น) 1979
10 เจ้าคำเกิด(กษัตริย์หุ่น) 1979 - 1981
11 นางแก้วพิมพาหรือพระมหาเทวีอามพัน 1981
12 พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแก้ว 1981 - 2023
13 พระเจ้าสุวรรณบัลลังก์ 1981 - 2029
14 พระยาหล้าแสนไตรภูวนาถ 2029 - 2039
15 เจ้าชมพู 2039 - 2044
16 พระเจ้าวิชุลราช 2044 - 2063
17 พระเจ้าโพธิสารราช 2063 - 2090
18 เจ้ากิจธนวราธิราชหรือเจ้าท่าเรือ 2090 - 2091
19 สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชมหาราช 2091 - 2114
20 พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย 2114 - 2118
21 พระเจ้าศรีวรวงษาธิราชหรือพระมหาอุปราชศรีวรวงษา 2118 - 2123
22 พระยาแสนสุรินทร์ลือชัย (ครั้งที่ 2) 2123 - 2125
23 พระยานครน้อย 2125 - 2126
24 พระหน่อเมือง 2134 - 2139
25 พระวรปิตา 2139 - 2165
26 พระวรวงศาธรรมิกราช 2165 - 2166
27 พระบัณฑิตโพธิสาร 2166 - 2170
28 พระหม่อมแก้ว 2170 - 2176
29 เจ้าวิชัย 2176 - 2179
30 เจ้าต่อนคำ 2179 - 2181
31 พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราช 2181 - 2238
32 พระยาจันทสีหราช เมืองแสน 2238
33 เจ้านันทราช 2239 - 2241
34 พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
(พระไชยองค์เว้)
2241 - 2250

ยุคแตกแยกของอาณาจักรล้านช้าง[แก้]

ราชอาณาจักรล้านช้าง ได้แตกออกเป็นอาณาจักรต่างๆ ได้แก่ อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง อาณาจักรล้านช้างจำปาสัก

อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์[แก้]

อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ สิ้นสุด หมายเหตุ
1 พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
(พระไชยองค์เว้)
พ.ศ. 2250 พ.ศ. 2273 พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช
2 เจ้าองค์ลอง พ.ศ. 2273 พ.ศ. 2322 พระราชโอรสในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
3 เจ้าอุปราช (ท้าวนอง) พ.ศ. 2283 พ.ศ. 2294 พระราชอนุชาในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
4 พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3
(พระเจ้าศิริบุญสาร)
พ.ศ. 2294 พ.ศ. 2322 พระราชโอรสในเจ้าองค์ลอง, เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 2322
5 พระเจ้านันทเสน พ.ศ. 2325 พ.ศ. 2337 พระราชโอรสในพระเจ้าศิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา
6 พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4
(พระเจ้าอินทวงศ์)
พ.ศ. 2337 พ.ศ. 2348 พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสน, พระอัยกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
7 พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5
(พระเจ้าอนุวงศ์)
พ.ศ. 2348 พ.ศ. 2371 พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสนและพระเจ้าอินทวงศ์, สิ้นวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ หลังพระองค์พยายามแยกตัวเป็นอิสระจากไทย แต่ไม่สำเร็จ

อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์[แก้]

อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ สิ้นสุด หมายเหตุ
1 พระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร พ.ศ. 2256 พ.ศ. 2280 พระราชนัดดาของพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช
2 พระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร พ.ศ. 2280 พ.ศ. 2334 พระราชโอรสในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 2322
3 พระวิไชยราชขัตติยวงศา
(เจ้าหน้า)
พ.ศ. 2334 พ.ศ. 2354 บุตรพระตาเมืองหนองบัวลำภู เชื้อสายเจ้าปางคำเมืองเชียงรุ้ง ได้ปกครองจำปาศักดิ์จากความชอบในการปราบปรามกบฏอ้ายเชียงแก้ว
4 เจ้านู พ.ศ. 2354 พระราชนัดดาในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร ถึงแก่พิราลัยหลังรับสุพรรณบัตรเจ้าเมืองได้ 3 วัน
5 เจ้าหมาน้อย พ.ศ. 2356 พ.ศ. 2360 พระราชนัดดาในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร
6 เจ้าราชบุตร (โย้) พ.ศ. 2362 พ.ศ. 2370 พระราชโอรสในพระเจ้าอนุวงศ์ ร่วมกับพระเจ้าอนุวงศ์ประกาศแยกตัวเป็นอิสระจากไทยในปี พ.ศ. 2369 - 2370
7 เจ้าฮุย พ.ศ. 2371 พ.ศ. 2383 พระราชนัดดาในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร
8 เจ้านาค พ.ศ. 2384 พ.ศ. 2393 พระเชษฐาของเจ้าฮุย
9 เจ้าบัว พ.ศ. 2396 พ.ศ. 2398 หนังสือ ลำดับกษัตริย์ลาว ระบุว่า ยุคนี้ว่างเจ้าผู้ครองนคร 5 ปี (2394-98)
10 เจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่) พ.ศ. 2399 พ.ศ. 2401 พระราชโอรสในเจ้าฮุย หลังถึงแก่พิราลัย เจ้าอุปราช (จู) รักษาราชการแทน
11 เจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) พ.ศ. 2405 พ.ศ. 2443 พระราชโอรสในเจ้าฮุย พระราชอนุชาในเจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่)
12 เจ้ายุติธรรมธร (หยุย ณ จำปาศักดิ์) พ.ศ. 2443 พ.ศ. 2489 พระราชโอรสในเจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) หลัง พ.ศ. 2446 ฝรั่งเศสลดฐานะเป็นผู้ว่าราชการนครจำปาศักดิ์ ต่อมาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดนครจัมปาศักดิ์ ภายใต้การปกครองของไทย พ.ศ. 2484 - 2489

อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง[แก้]

อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ สิ้นสุด หมายเหตุ
1 เจ้ากิ่งกิสราช พ.ศ. 2246 พ.ศ. 2265 พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช
2 เจ้าองค์คำ พ.ศ. 2265 พ.ศ. 2266 พระราชโอรสในเจ้าอินทรกุมาร เชื้อสายกษัตริย์เมืองเชียงรุ้ง
3 เจ้าอินทโฉม พ.ศ. 2266 พ.ศ. 2292 พระราชอนุชาในเจ้ากิ่งกิสราช
4 เจ้าอินทพรหม พ.ศ. 2292 พ.ศ. 2293 พระราชโอรสในเจ้าอินทโฉม ครองราชย์ 8 เดือน จึงถวายราชสมบัติให้เจ้าโชติกะ
5 เจ้าโชติกะ พ.ศ. 2293 พ.ศ. 2314 พระเชษฐาองค์โตในเจ้าอินทพรหม
6 เจ้าสุริยวงศ์ พ.ศ. 2314 พ.ศ. 2334 พระราชอนุชาในเจ้าโชติกะ เสียเอกราชแก่สยามเมื่อปี พ.ศ. 2322
7 เจ้าอนุรุทธ พ.ศ. 2334 พ.ศ. 2359 พระราชโอรสองค์ที่ 2 ในเจ้าอินทโฉม พระเชษฐาในเจ้าสุริยวงศ์
8 เจ้ามันธาตุราช พ.ศ. 2359 พ.ศ. 2378 พระราชโอรสในเจ้าอนุรุทธ
9 เจ้าสุกเสริม พ.ศ. 2381 พ.ศ. 2393 พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช
10 พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ
(เจ้าจันทราช)
พ.ศ. 2395 พ.ศ. 2414 พระราชอนุชาในเจ้าสุกเสริม
11 พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร
(เจ้าอุ่นคำ)
พ.ศ. 2415 พ.ศ. 2431 พระราชอนุชาในพระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช, เกิดเหตุโจรจีนฮ่อยกทัพปล้นสะดมตามหัวเมืองลาวต่างๆ เป็นเวลาหลายปี เมืองหลวงพระบางถูกเผาจากเหตุการณ์ครั้งนี้, รัชกาลที่ 5 ทรงให้ออกจากตำแหน่งเจ้านครหลวงพระบาง ฐานหย่อนสมรรถภาพ, ถึงแก่พิราลัยในปี พ.ศ. 2438
12 พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์
(เจ้าคำสุก)
พ.ศ. 2432 พ.ศ. 2448 พระราชโอรสในพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร สมัยนี้ดินแดนลาวตกเป็นของฝรั่งเศส
13 พระเจ้าศรีสว่างวงศ์ พ.ศ. 2447 พ.ศ. 2488 พระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ หลังปี พ.ศ. 2488 ทรงเปลี่ยนพระราชฐานะเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรลาว

พระราชอาณาจักรลาว[แก้]

พระราชอาณาจักรลาว
(ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ)
ลำดับ รูป รายพระนาม ครองราชย์ สิ้นสุด หมายเหตุ
1 King-Sisavangvong01.jpg พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ พ.ศ. 2488 พ.ศ. 2502 ก่อนหน้านี้มีพระอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง
2 Savang Vatthana.jpg พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา
(ลาว: ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັດທະນາ)
พ.ศ. 2502 พ.ศ. 2518 สละราชสมบัติ หลังพรรคประชาชนปฏิวัติลาวเข้ากุมอำนาจรัฐสำเร็จ ต่อมาถูกส่งตัวไปค่ายสัมมนาที่เมืองเวียงชัย และเสด็จสวรรคตที่นั่น

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว[แก้]

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว
ลำดับ รายพระนาม ครองราชย์ สิ้นสุด หมายเหตุ
1 พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา พ.ศ. 2518 พ.ศ. 2521?2527 อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว หลังถูกถอดออกจากราชสมบัติ
2 เจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่าง พ.ศ. 2521 พ.ศ. 2524
3 เจ้าสุริวงศ์ สว่าง พ.ศ. 2524 ปัจจุบัน พระโอรสในเจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่าง

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  • เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2546.
  • คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า.พงศาวดารชาติลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2 .เวียงจันทน์:หอสมุดแห่งชาติ.1971.
  • สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.