รายพระนามพระมหากษัตริย์ลาว
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางมาจาก ลำดับกษัตริย์ลาว)
ลำดับกษัตริย์ลาว อ้างอิงตามพงศาวดารหลวงพระบาง ชินกาลมาลีปกรณ์ และ ตำนานพระแก้วมรกต กรณีศักราชไม่ตรงกัน จะยึดตามตำนานพระแก้วมรกตเป็นหลัก
ขุนบรมราชาธิราช(ค.ศ. 697-ค.ศ. 750) ได้ย้ายจากหนองแสมาอยู่ที่ใหม่เรียกว่านาน้อยอ้อยหนู(เมืองแถนหรือเมืองกาหลง) ปัจจุบันเรียกว่าเชียงรุ่งเขตสิบสองพันนา พร้อมทั้งขยายอาณาเขตออกไปโดยส่งโอรส 7 องค์ไปครองเมืองต่างๆคือ
- ขุนลอ - ปกครองเมืองชวา(หลวงพระบาง)
- ท้าวผาล้าน - ปกครองเมืองหอแต(ต้าหอ)
- ท้าวจุลง - ปกครองเมืองโกดแท้แผนปม
- ท้าวคำผง - ปกครองเมืองเชียงใหม่
- ท้าวอิน - ปกครองเมืองศรีอยุธยา (ละโว้)
- ท้าวกม - ปกครองเมืองมอน (อินทรปัต)
- ท้าวเจือง - ปกครองเมืองพวน (เชียงขวาง)
เนื้อหา |
[แก้] ราชอาณาจักรล้านช้าง
ขุนลอ องค์ปฐมกษัตริย์ลาว ผู้ตั้งเมืองชวาเป็นราชธานีของลาวล้านช้างครั้งแรกเมื่อ (พ.ศ. 1300) และได้เปลี่ยนนามใหม่ว่า เมืองเชียงทอง มีกษัตริย์สืบต่อมา 16 ขุน 5 ท้าว จนมาถึงองค์ที่ ๒๓ คือ พระยาลังธิราช (พ.ศ. 1814-พ.ศ. 1859)
[แก้] ยุคแตกแยกของอาณาจักรล้านช้าง
ราชอาณาจักรล้านช้าง ได้แตกออกเป็นอาณาจักรต่างๆ ได้แก่ อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง อาณาจักรล้านช้างจำปาสัก
[แก้] อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์
|
|
|||||
| ลำดับ | รายพระนาม | พุทธศักราช | หมายเหตุ | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 (พระไชยองค์เว้) | 2231-2273 | พระราชนัดดาของพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช | ||
| 2 | เจ้าองค์ลอง | 2283-2322 | ราชโอรสของพระไชยองค์เว้ | ||
| 3 | เจ้าอุปราช (ท้าวนอง) | 2283-2294 | อนุชาพระไชยองค์เว้ | ||
| 4 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3 (พระเจ้าศิริบุญสาร) | 2273-2322 | ราชโอรสเจ้าองค์ลอง, เสียเอกราชให้ไทย พ.ศ. 2322 | ||
| 5 | พระเจ้านันทเสน | 2325-2337 | ราชโอรสพระเจ้าศิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา | ||
| 6 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4 (พระเจ้าอินทวงศ์) | 2337-2347 | อนุชาพระเจ้านันทเสน, พระอัยกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ | ||
| 7 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5 (พระเจ้าอนุวงศ์) | 2347-2370 | อนุชาพระเจ้านันทเสนและพระเจ้าอินทวงศ์, สิ้นวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ หลังพระองค์พยายามแยกตัวเป็นอิสระจากไทย แต่ไม่สำเร็จ | ||
[แก้] อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง
|
|
|||||
| ลำดับ | รายพระนาม | พุทธศักราช | หมายเหตุ | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เจ้ากิ่งกิสราช | 2246-2265 | พระราชนัดดาพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช | ||
| 2 | เจ้าองค์คำ | 2265-2266 | โอรสเจ้าอินทรกุมาร เชื้อสายกษัตริย์เมืองเชียงรุ้ง | ||
| 3 | เจ้าอินทโฉม | 2266-2292 | อนุชาเจ้ากิ่งกิสราช | ||
| 4 | เจ้าอินทพรหม | 2292-2293 | โอรสเจ้าอินทโฉม ครองราชย์ 8 เดือน จึงถวายราชสมบัติให้เจ้าโชติกะ | ||
| 5 | เจ้าโชติกะ | 2293-2314 | เชษฐาองค์โตของเจ้าอินทพรหม | ||
| 6 | เจ้าสุริยวงศ์ | 2314-2334 | อนุชาเจ้าโชติกะ เสียเอกราชให้ไทยเมื่อ พ.ศ. 2322 | ||
| 7 | เจ้าอนุรุทธ | 2334-2359 | โอรสองค์ที่ 2 ของเจ้าอินทโฉม เชษฐาเจ้าสุริยวงศ์ | ||
| 8 | เจ้ามันธาตุราช | 2359-2378 | โอรสเจ้าอนุรุทธ | ||
| 9 | เจ้าสุกเสริม | 2381-2393 | โอรสเจ้ามันธาตุราช | ||
| 10 | พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ (เจ้าจันทราช) | 2395-2414 | อนุชาเจ้าสุกเสริม | ||
| 11 | พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร (เจ้าอุ่นคำ) | 2415-2431 | อนุชาพระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ โอรสเจ้ามันธาตุราช, รัชกาลที่ 5 ทรงให้ออกจากตำแหน่งเจ้านครหลวงพระบาง ฐานหย่อนสมรรถภาพ, ถึงแก่พิราลัย พ.ศ. 2438 | ||
| 12 | พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ (เจ้าคำสุก) | 2432-2448 | โอรสพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร สมัยนี้ดินแดนลาวตกเป็นของฝรั่งเศส | ||
| 13 | พระเจ้าศรีสว่างวงศ์ | 2447-2488 | โอรสพระเจ้าสักรินทร์ฯ หลัง 2488 ทรงเปลี่ยนพระราชฐานะเป็น พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรลาว | ||
[แก้] อาณาจักรล้านช้างจำปาสัก
|
|
|||||
| ลำดับ | รายพระนาม | พุทธศักราช | หมายเหตุ | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | พระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร | 2256-2280 | พระราชนัดดาของพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช | ||
| 2 | พระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร | 2280-2334 | ราชโอรสของพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรฯ เสียเอกราชให้ไทย พ.ศ. 2322 | ||
| 3 | พระวิไชยราชขัตติยวงศา (เจ้าหน้า) | 2334-2354 | บุตรพระตาเมืองหนองบัวลำภู เชื้อสายเจ้าปางคำเมืองเชียงรุ้ง | ||
| 4 | เจ้านู | 2354 | นัดดาพระเจ้าองค์หลวงฯ ถึงแก่พิราลัยหลังรับสุพรรณบัตรเจ้าเมืองได้ 3 วัน | ||
| 5 | เจ้าหมาน้อย | 2356-2360 | นัดดาพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรฯ | ||
| 6 | เจ้าราชบุตร (โย้) | 2362-2370 | พระราชโอรสของพระเจ้าอนุวงศ์ ร่วมกับพระเจ้าอนุวงศ์ประกาศแยกตัวเป็นอิสระจากไทย พ.ศ. 2369-70 | ||
| 7 | เจ้าฮุย | 2371-2383 | นัดดาพระเจ้าองค์หลวงฯ | ||
| 8 | เจ้านาค | 2384-2393 | เชษฐาของเจ้าฮุย | ||
| 9 | เจ้าบัว | 2396-2398 | หนังสือ ลำดับกษัตริย์ลาว ระบุว่า ยุคนี้ว่างเจ้าผู้ครองนคร 5 ปี (2394-98) | ||
| 10 | เจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่) | 2399-2401 | โอรสเจ้าฮุย, หลังถึงแก่พิราลัย เจ้าอุปราช (จู) รักษาราชการแทน | ||
| 11 | เจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) | 2405-2444 | โอรสเจ้าฮุย อนุชาเจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่) | ||
| 12 | เจ้ายุติธรรมธร (หยุย ณ จำปาศักดิ์) | 2443-2489 | โอรสเจ้ายุติธรรมธร (คำสุก) หลัง พ.ศ. 2446 ฝรั่งเศสลดฐานะเป็นผู้ว่าราชการนครจำปาสัก ต่อมาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดนครจัมปาศักดิ์ ภายใต้การปกครองของไทย พ.ศ. 2484-89 | ||
[แก้] พระราชอาณาจักรลาว
|
|
|||||
| ลำดับ | รายพระนาม | พุทธศักราช | หมายเหตุ | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | พระเจ้าศรีสว่างวงศ์ | 2488-2502 | ก่อนหน้านี้มีพระอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์ แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง | ||
| 2 | พระเจ้าศรีสว่างวัฒนา | 2502-2518 | ถูกถอดจากราชสมบัติ หลังพรรคประชาชนปฏิวัติลาวเข้ากุมอำนาจรัฐสำเร็จ ต่อมาถูกส่งตัวไปค่ายสัมมนาที่เมืองเวียงชัย และเสด็จสวรรคตที่นั่น | ||
[แก้] ดูเพิ่ม
- ประธานประเทศแห่งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
- นายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรลาว และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
[แก้] อ้างอิง
- เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2546.
- คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า.พงศาวดารชาติลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2 .เวียงจันทน์:หอสมุดแห่งชาติ.1971.
- สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.
