ภาพทดสอบ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ลวดลายโดยพื้นฐานของภาพทดสอบ
ภาพทดสอบโทรทัศน์ยุคแรก

ภาพทดสอบ (อังกฤษ: Test card) หรือรู้จักกันในชื่อ แถบสี หรือ แท่งสี (อังกฤษ: test pattern) คือหน้าจอสำหรับการทดสอบของโทรทัศน์ ออกอากาศช่วงปิดสถานี ประเทศแรกที่นิยมใช้คือสหรัฐอเมริกา เพื่อใช้ในการส่งสัญญาณโทรทัศน์ บางครั้งการส่งสัญญาณผ่านรถถ่ายทอดสัญญาณแต่ยังไม่มีรายการใด ในขณะที่ยังแพร่พาภาพอยู่ (บ่อยครั้งมักจะเปิดสถานีและปิดสถานี) ซึ่งใช้มาตั้งแต่การแพร่ภาพโทรทัศน์เป็นครั้งแรก ภาพทดสอบแรกคือภาพทดสอบรูปร่างกาย สิ่งนี้จะใช้กล้องถ่ายโทรทัศน์จับภาพได้อย่างชัดเจน และมักจะใช้เป็นเครื่องขนาดภาพนิ่ง การจัดตำแหน่ง และความเข้ากันของวัตถุ จะใช้กล้องถ่ายวิดีโอ หรือกล้องแบบพกพาก็ได้ ส่วนภาพแถบสีใช้สำหรับวัดขนาดและตำแหน่งของวัตถุ หรือการแก้ไขทิศทางของสัญญาณ สิ่งเหล่านี้คือผู้ที่คิดค้นภาพทดสอบ สิ่งนี้อาจมีขาดตกบกพร่องในเรื่องของโครงสร้าง ช่างกล้อง จากนั้นจึงได้คิดค้นภาพทดสอบแบบดิจิตอลซึ่งอนุญาตให้จำหน่ายภาพทดสอบนี้ ท่านผู้ชมและสถานีโทรทัศน์ได้ปรับเปลี่ยนอุปกรณ์เครื่องมือเพื่อให้เหมาะสมต่อหน้าที่

เสียง[แก้]

ในการออกอากาศภาพทดสอบนั้นมักจะมีเสียงด้วย โดยส่วนมากจะเสียงบี๊พ หรือ โทนบ๊อกซ์ (ToneBox) (ส่วนใหญ่จะเป็น 400 เฮิรตซ์ หรือมากกว่า (เว้นจากมาหมดช่วงคาบ)) แต่มีบางสถานีจะใช้การเปิดเพลง หรือใช้เสียงจากวิทยุ ในกรณีที่ไม่ใช้ อาจจะเป็นเสียงคลื่นกระจายหรือเงียบไปเลยก็ได้

ในสถานีโทรทัศน์บางช่อง ออกอากาศเพลงประจำสถานีวนไปวนมา เช่นช่อง ทีวีไทย

ภาพ[แก้]

  • ABS-CBN
  • IBC13
  • NHK
  • -
  • -
  • สทท. (ภาพทดสอบแรกของสทท.ใช้จนถึง 2539)
  • Bagdad TV (อิรัก)
  • NKNTV (โทรทัศน์เคเบิลของเขมร)
    • คัลเลอร์เรดบาร์ (ColourRedBar) เป็นภาพทดสอบนี้จะมีแถบสีแดงอยู่ส่วนล่างเพียงสีเดียว นอกนั้น จะมีแถบสีทั้งหมด ขึ้นอยู่กับสัดส่วนของแถบสีแดง ใช้ใน
  • ช่อง 3 (2538-2547) (บางครั้งไม่มีสีแดงข้างล่าง ใช้ในบางโอกาสและ 2535-2538)
  • กัมพูชา (TV5)
  • พีเอ็ม 5544 (PM5544) ใช้ใน และ ใช้ในเกือบทุกประเทศในโลก ใช้ใน
  • ช่อง 3 (21 พฤษภาคม 2553 ในช่วงทดลองออกอากาศเป็นกรณีพิเศษ)
  • สทท. (พ.ศ. 2540 - 2551)
  • RASD-TV(สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งชาติสาธารณรัฐประชาธิปไตย์อาหรับซาห์ราวี)(2553-ปัจจุบัน)
  • GTV (ไต้หวัน)
  • ช่อง 7 (ตั้งแต่ พ.ศ. 2538 - 2553)
  • TTV (ไต้หวัน)
  • VTV (เวียดนาม 2521-2545)
  • ช่อง 9 (พ.ศ. 2538 - 2545)
  • FTV (ไต้หวัน)
  • Dragon TV(จีน 2542-ปัจจุบัน ปิดเฉพาะวันจันทร์หรือเช้าวันอังคารเวลา 2.00 น. ตามเวลาในประเทศจีน)
  • 5TV (ช่อง5ฟิลิปปินส์ จะตัดสัญญาณภาพทดสอบเป็นเวลา 3 นาที)
  • VTV(มัลดีฟส์)
  • ETV กระทรวงศึกษาธิการ (ใช้มาตั้งแต่ปี 2538 จนถึงปัจจุบัน)
  • ภาพทดสอบข้อมูล (Infocard) ใช้ใน DLTV โรงเรียนวังไกลกังวล (ใช้มาตั้งแต่ปี 2538 จนถึงปัจจุบัน ใช้ในช่วงหมดคาบเรียน) ใช้ในเกือบทั่วโลกโดยเฉพาะทวีปยุโรป
  • Colour Screen ภาพทดสอบแบบสีเดียว
    • จอสีฟ้า (Blue Screen) ใช้ใน ช่อง 7 (ภาพทดสอบแรกของช่อง 7 ใช้จนถึงปี 2538)
    • จอสีดำ (Black Screen) ใช้ใน ETV กระทรวงศึกษาธิการ เริ่มใช้ พ.ศ. 2538 จนถึง พ.ศ. 2549 สทล3 (ลาว) เริ่มใช้เมื่อ พ.ศ. 2536 จนถึงปัจจุบัน
    • จอสีแดง (Red Screen) ใช้ในสหรัฐอเมริกา
    • จอสีเขียว (Green Screen) ใช้ใน อัปสราทีวีช่อง11(กัมพูชา) และ ทวีปยุโรป
    • จอสีเทา (Gray Screen) ใช้ใน ช่อง SBS ช่อง MBC ช่อง EBS (เกาหลีใต้) ช่อง พีเพิล แชนแนล
    • จอสีขาว (White Screen) ใช้ในช่อง KBS1 (เกาหลีใต้)
  • เทเลฟังเคน เอฟยูบีเค (ภาพทดสอบรูปสี่เหลี่ยม) เคยใช้ในประเทศไทย:ช่อง 5 (ประมาณปี พ.ศ. 2530 - 2539) และช่อง 7 (2510-2538 เฉพาะการแบ่งปันข่าวอาเซียน) ZDFเยอรมัน (ตลอดกาล) HRT1 และHRT2 โครเอเชีย (ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 แต่มีการดัดแปลงตัวอักษร) (ปัจจุบันนี้ จึงไม่มีการทดสอบสัญญาณ) บางประเทศจึงมีการทดสอบสัญญาณ
  • ในสหราชอาณาจักร สถานีโทรทัศน์BBC ภาพทดสอบออกอากาศเป็นรูปเด็กผู้หญิง (ชื่อ Carole Hersey เป็นลูกของวิศวกรของ BBC) กำลังเล่น OX กับตุ๊กตา ซึ่งเป็นภาพทดสอบแบบ F หรือ Testcard F ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ. 2510 จนถึงปัจจุบัน แต่มีการเปลี่ยนแปลงบางส่วน[1]

การดัดแปลงภาพทดสอบ[แก้]

  • ภาพทดสอบ F บางช่องใช้รูปอื่น
  • สถานีโทรทัศน์ช่องทีวีไทย ได้ดัดแปลงภาพทดสอบ พีเอ็ม 5544 ด้วยการเปลี่ยนจากเส้น Barcode (ข้างล่างขีดกลาง) ไปเป็นทดสอบขาวดำ
  • ในสถานีโทรทัศน์บางช่อง ภาพทดสอบจะมีเส้นบาร์โค้ดข้างล่างขีดกลางมากกว่าภาพทดสอบพีเอ็ม 5544 ทั่วไป. ภาพทดสอบแบบนี้เรียกว่า ภาพทดสอบ G
  • ในสถานีโทรทัศน์บางช่อง ภาพทดสอบเทเลฟังเคน เอฟยูบีเค จะไม่มีวงกลมล้อมรอบสี่เหลี่ยม
  • สถานีโทรทัศน์อาร์ทีแอล และ สถานีโทรทัศน์เอสวีที ใช้พีเอ็ม 5544 จึงมีการดัดแปลงภาพทดสอบขาวดำมี 12 แถบ
  • ภาพทดสอบ พีเอ็ม 5544 บางช่อง จะไม่มีรูปวงเล็บก้ามปู [ ] อยู่ข้างๆจอทั้ง 2 ข้าง ซึ่งเคยใช้ในโปแลนด์ ก่อน พ.ศ. 2537
  • ภาพทดสอบ พีเอ็ม 5544 บางช่อง พื้นหลังเป็นสีดำ เคยใช้ในประเทศโปแลนด์ ก่อน พ.ศ. 2537 ปัจจุบันใช้ในสโลวะเกีย
  • ภาพทดสอบ พีเอ็ม 5544 บางช่อง จะแสดงนาฬิกาบนหน้าจออย่างเดียว ใช้ในหลายประเทศ เช่น สวีเดน เดนมาร์ก กรีซ แอลเบเนีย แอลจีเรีย ซาอุดิอาราเบีย แคนาดา เคยใช้ในยูโกสลาเวียเดิม ก่อนที่จะแยกมาเป็น 5 ประเทศ แต่ในยูโกสลาเวียโชว์เวลาอยู่ในช่องชื่อบน (เหมือนกับ สทท.) TVBฮ่องกงจะโชว์เวลาอยู่ในช่องชื่อล่าง และในซาอุดิอาราเบียอยู่ตรงกลางทั้งหมด.
  • ภาพทดสอบ พีเอ็ม 5544 บางช่อง จะแสดงเส้นบาร์โค้ตข้างล่างที่มีขนาดเหมือนกัน
  • สถานีโทรทัศน์IRIBอิหร่าน ใช้ภาพทดสอบ FUBK จะมีColour Bar ทั้ง 2 ส่วนคือ ส่วนบน และส่วนล่าง
  • ช่อง 5 ปี 2520 - 2540 ใช้ FUBK จะแสดงแถบชื่อช่อง(กล่องกลาง)เป็นภาษาไทยกำกับไว้คำว่า "ททบ. CH-5 กทม."
  • สถานีโทรทัศน์ MBC สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ จะมีความคล้ายคลึงกับ PM5544 จะไม่เป็นรูปวงกลมแต่จะแสดงโลโก้ของช่อง และแถบทดสอบ
  • ภาพทดสอบเวียดนาม (PM5545) จะเหมือน PM5544 แต่จะมีเส้นบาร์โค๊ดมากกว่า

ลักษณะพิเศษ[แก้]

ลักษณะพิเศษของภาพทดสอบจะมีหลายอย่างดังต่อไปนี้

  • แถบชื่อช่องรายการที่อยู่ตรงกลางจะกะพริบตลอดเวลา
  • ช่อง 9 ใช้พีเอ็ม 5544 จะมีแถบสีดำทั้งกล่องบนและกล่องล่างแสดงแบบสไลต์ชื่อจังหวัดและช่องรับสัญญาณในการรับชมไปพร้อมๆกัน เช่น "อ.ส.ม.ท. (กล่องบนสไลต์ขึ้น)" - "อุบลราชธานี ช่อง 2 (กล่องล่างสไลต์ลง)" สไลต์ชื่องจังหวัดที่รับสัญญาณต่อไปเรื่อยๆ พร้อมกันๆ จนถึงเปิดสถานี
  • ช่อง 7 ใช้พีเอ็ม 5544 จะแสดงข้อความบนหน้าจอก็ต่อเมื่อทางสถานีจะมีการถ่ายทอดสดการแข่งขันกีฬา
  • ภาพทดสอบจากประเทศโปแลนต์ใช้ Colour Bar รูปวงกลมจะแสดง-กะพริบ และจะมีเสียงบิ๊บ (ไล่เสียง) ตลอดเวลา ส่วนใหญ่จะใช้ในการถ่ายทอดสัญญาณสด ในบางครั้งจะแสดงแถบข้อความสีดำรวมอยู่ด้วย
  • ช่อง 5 (คูเวต) ใช้พีเอ็ม 5544 จะขึ้นอยู่ด้านหน้าแถบสีที่มีคำว่า "CH 5" จะแสดง-กะพริบ จนกว่าเปิดสถานี (ปัจจุบันนี้ ออกอากาศ 24 ชม. ผ่านทางสถานีโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมประเทศคูเวต)
  • ช่อง RUV (ไอซ์แลนด์) ใช้พีเอ็ม 5544 จะมีเส้นสีขาวส่ายอยู่แถบชื่อช่องส่วนล่างตลอดเวลา
  • สถานีโทรทัศน์ท้องถิ่นจากประเทศญี่ปุ่น ใช้STME บางสถานีจะแสดงนาฬิกาแบบเข็มขึ้นอยู่บนหน้าจอ และตัวเลขอยู่มุมซ้ายบนของหน้าจอ ปัจจุบันนี้แสดงภาพทดสอบอย่างเดียว
  • สถานีโทรทัศน์ท้องถิ่นจากประเทศญี่ปุ่น ใช้STME ภาพทดสอบจะเลื่อนไปทางซ้ายเช่นเดียวกับ สัญญาภาพทดสอบจากทวีปยุโรป
  • ช่อง TVE สเปนใช้ภาพทดสอบColour RedBar (แถบแดง) แสดงอัตลักษณ์ช่องจะเปลี่ยนสีของแถบทดสอบ เช่น สีขาว เหลือง ฟ้า เขียว ชมพู แดง นำเงิน ตามลำดับ
  • ช่อง อัล-จาซิร่า ชิดเดิ้ล แชนนแนล จะแสดงภาพทดสอบลายการ์ตูน บ่งบอกถึงฤดูกาลต่างๆ
  • สถานนีโทรทัศน์ที่ออกอากาศในระบบ MPEG-4 ความละเอียดสูง (HD) ภาพทดสอบแบบแถบสี (EBU Testcard) จะเลื่อนหน้าจอไปทางด้านซ้ายที่จออยู่ตลอดเวลา

ตัวอย่างภาพทดสอบ[แก้]

ประเทศไทย[แก้]

ต่างประเทศ[แก้]

การออกอากาศนอกจากภาพทดสอบ[แก้]

  • บางสถานีใช้การออกอากาศโฆษณาแทนการออกอากาศภาพทดสอบ ซึ่งใช้ใน ช่อง 5 ช่อง 7 ช่อง 9
  • การถ่ายทอดจากช่องอื่น ไม่เคยใช้ในประเทศไทย (ใช้ในประเทศ ตุรกี ช่อง TRT Cocuk (จากช่อง TRT 4 และใช้ในรัฐโรดไอแลนด์ (WPRI ช่อง 12) และใช้ในอังกฤษ ช่อง BBC 1) จากช่อง BBC News 24) )
  • ปิดเครื่องส่ง ใช้ในทุกช่องที่มีปิดสถานี แต่ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเฉพาะทีวีเสาอากาศ (ไม่มีดาวเทียม) แต่ในสมัยก่อน สถานีจะยุติการออกอากาศอย่างสมบูรณ์ในช่วงปิดสถานี โดยในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีภาพว่าง (ภาพซ่า) หากใช้ดาวเทียมก็จะออกมาเป็นหน้าจอดำ

อ้างอิง[แก้]

ข้อมูล[แก้]