สยามานุสสติ

บทความนี้เกี่ยวข้องกับโคลงและเพลงปลุกใจ สำหรับรายการวิทยุ ดูที่ สยามมานุสติ

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

สยามานุสสติ เป็นคำโคลงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันเสาร์ที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2461 และได้พระราชทานแก่ทหารอาสาสมัยสงครามโลกครั้งที่ 1 ต่อมาได้มีการนำโคลงนี้มาแต่งเป็นเพลงปลุกใจ ซึ่งประพันธ์ทำนองโดยนารถ ถาวรบุตร

พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์โคลงสยามานุสสติมาจาก คำขวัญปลุกใจของอังกฤษในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งที่ว่า "What stands if Freedom fall? Who dies if England live?"

คำโคลงพระราชนิพนธ์เดิม

ลายพระหัตถ์โคลงพระราชนิพนธ์สยามานุสสติ

๏ รักราช จงจิตน้อม		ภักดี ท่านนา
รักชาติ กอบกรณีย์		แน่วไว้

รักศาสน์ กอบบุญตรี		สุจริต ถ้วนเทอญ
รักศักดิ์ จงจิตให้		โลกซร้องสรรเสริญฯ

๏ ยามเดินยืนนั่งน้อม		กะมล
รำลึกถึงเทศตน		อยู่ยั้ง

เป็นรัฎฐะมณฑล		ไทยอยู่ สราญฮา
คนถนอมแน่นตั้ง		อยู่เพี้ยงอวสานฯ

๏ ใครรานใครรุกด้าว		แดนไทย
ไทยรบจนสุดใจ		ขาดดิ้น

เสียเนื้อเลือดหลั่งไหล		ยอมสละ สิ้นแล
เสียชีพไป่เสียสิ้น		ชื่อก้องเกียรติงามฯ

๏ หากสยามยังอยู่ยั้ง		ยืนยง
เราก็เหมือนอยู่คง		ชีพด้วย

หากสยามพินาศลง		ไทยอยู่ ได้ฤๅ
เราก็เหมือนมอดม้วย		หมดสิ้นสกุลไทยฯ

เพลงสยามานุสสติ

นารถ ถาวรบุตรได้ประพันธ์เพลงสยามานุสสติขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2482 เพื่อใช้ประกอบภาพยนตร์เรื่อง "ค่ายบางระจัน" ของบริษัทศรีกรุงภาพยนตร์ ซึ่งส่วนของเนื้อร้องนั้น ได้ตัดเอาบทพระราชนิพนธ์สยามานุสสติบทที่ 3 และบทที่ 4 มาใช้ โดยสลับเอาบทที่ 4 มาร้องก่อนแล้วจึงค่อยร้องบทที่ 3 ในลำดับถัดไป ดังนี้

๏ หากสยามยังอยู่ยั้ง		ยืนยง
เราก็เหมือนอยู่คง		ชีพด้วย

หากสยามพินาศลง		ไทยอยู่ ได้ฤๅ
เราก็เหมือนมอดม้วย		หมดสิ้นสกุลไทยฯ

๏ ใครรานใครรุกด้าว		แดนไทย
ไทยรบจนสุดใจ		ขาดดิ้น

เสียเนื้อเลือดหลั่งไหล		ยอมสละ สิ้นแล
เสียชีพไป่เสียสิ้น		ชื่อก้องเกียรติงามฯ

แหล่งข้อมูลอื่น

• ๗๖ ปี วันมหาธีรราชเจ้า จากเว็บวิชาการ.คอม
• อิทธิพลของเพลงสยามานุสสติ จากเว็บผู้จัดการ