พระยม

พระยม
เทวนาครี: यम

เทวรูปพระยมตามคติแบบทิเบต
ตำแหน่ง	เทพแห่งมรณะ
จำพวก	เทวะ
อาวุธ	ทันฑ์
สัตว์พาหนะ	กระบือ
บิดา	พระอาทิตย์
คู่ครอง	พระยมี
นับถือใน	อินเดีย ไทย ลาว
ดาวพระเคราะห์	ดาวยม (ดาวพลูโต)

ท้าวพญายมราช (พระยม) ในเทวตำนานยุคต้น ท้าวจตุโลกบาลแห่งทิศทักษิณ กล่าวไว้คือพระยม เป็นองค์เดียวกัน ทรงกระบือเป็นพาหนะ พระหัตถ์ขวาถือบ่วงยมบาศ พระหัตถ์ซ้ายทรงไม้ท้าวยมทัณฑ์ ส่วนลัทธิข้างจีนฝ่ายมหายานว่า พญายมเป็นพระโพธิสัตว์ พระองค์หนึ่ง ทำหน้าที่พิพากษาแก่ดวงวิญญาณทั้งหลาย ในเถรวาทแสดงไว้ว่ายมบาลมี 4 ท่าน และเป็นเปรตชนิดหนึ่งที่เรียกว่าเวมานิกเปรต แต่ทั้งนี้อาจปฏิสนธิได้ทั้งอเหตุกปฏิสนธิ ทวิเหตุกปฏิสนธิ และติเหตุกปฏิสนธิ (โดยอย่างหลังจึงจะสามารถบรรลุธรรมหรือทำฌานได้)

ประวัติของพระนาม

คำศัพท์ ยม มาจาก คำศัพท์ ยมล (เทวนาครี: यमल, ยะมะละ) นั้นเป็นภาษาสันสกฤตมีความหมายว่า ฝาแฝด

ทัศนคติในวัฒนธรรมอื่น

ยมบาล หรือ ไต่สือเอี๊ยะ ซึ่งเกิดเมื่อสมัยจุ่นจี่ (พ.ศ. 211) ซึ่งเป็นปีที่เจ้าแม่กวนอิมได้รับธรรมอีกด้วย ซึ่งรับเป็นพระกรุณาต่อสัตว์โลก ยมบาลมี 2 ขุม คือ ขุมจตรัสบุญ และขุมอุทิศุณบูรณ์

1. ขุมจตรัสบุญ เป็นขุมสีขาว หรือ ขุมนรก
2. ขุมอุทิศุบูรณ์ เป็นขุมสีเขียว หรือ ขุมสวรรค์

ในโหราศาสตร์ไทย พระยมถูกแทนด้วยสัญลักษณ์ ๐ (เลขศูนย์ไทย)

ดูเพิ่ม

• นรก
• เฮดีส