พระไภษัชยคุรุ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต
พระไภษัชยคุรุ ศิลปะจีน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วอร์ซอ
พระไภษัชยคุรุ ศิลปะจีน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วอร์ซอ
สันสกฤต:  भैषज्यगुरु (ไภษชฺยคุรุ)
भैषज्यगुरुवैडूर्यप्रभाराज (ไภษชฺยคุรุไวฑูรฺยปฺรภาราช)
भैषज्यगुरुवैडूर्यप्रभातथागत (ไภษชฺยคุรุไวฑูรฺยปฺรภาตถาคต)
จีน:  Yàoshīfó (藥師佛); Yàoshīrúlái (藥師如來)
ญี่ปุ่น:  Yakushi (薬師); Kusurishi Nyorai (薬師如来)
เกาหลี:  Yaksayeorae, Yaksabul (약사여래, 약사불)
มองโกล:  Оточ Манла
ไทย:  พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต
ทิเบต:  Sanggye Menla སངས་རྒྱས་སྨན་བླ།
เวียดนาม:  Phật Dược Sư, Dược Sư Lưu Li Quang Phật
ข้อมูลจำเพาะ
ได้รับการนับถือใน:  มหายาน, วัชรยาน
คุณลักษณะ:  การเยียวยารักษาโรค

สถานีย่อย:พระพุทธศาสนา

พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต (จีน: 藥師佛/薬師; พินอิน: Yàoshīfó; ญี่ปุ่น: 薬師瑠璃光如来 Yakushi หรือ Yakushirurikō nyorai ?) เป็นพระพุทธเจ้าที่พบเฉพาะในนิกายมหายาน ไม่พบในฝ่ายเถรวาท พระนามของท่านหมายถึงพระตถาคตเจ้าผู้เป็นบรมครูแห่งยารักษาโรค ผู้มีรัศมีสีน้ำเงินดังไพฑูรย์ พระนามอื่นๆของท่านคือ พระไภษัชยคุรุตถาคต พระมหาแพทย์ราชาพุทธเจ้า พระมหาไภษัชยราชพุทธเจ้า เป็นที่นิยมนับถือในหมู่ชาวจีนและชาวทิเบต

รูปลักษณ์[แก้]

ในความเชื่อของชาวจีน รูปของพระองค์อยู่ในท่านั่งสมาธิ มีรัตนเจดีย์วางบนพระหัตถ์ บ้างถือกระปุกยา ส่วนในความเชื่อของชาวทิเบต พระองค์มีกายสีน้ำเงินเข้ม นั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ขวาถือยาสมุนไพร (ทางจีนนิยมเป็นเห็ดหลินจือ) พระหัตถ์ซ้ายถือบาตรวางบนพระเพลา ถือกันว่าเป็นพระพุทธเจ้าที่สามารถรักษาโรคทางกายและโรคทางกรรมของสัตว์โลก

หลักฐานจากพระสูตร[แก้]

พระสูตรที่กล่าวถึงพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าโดยเฉพาะ พระองค์เดียว คือ

  1. ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานสูตร เดิมเขียนด้วยภาษาสันสกฤต ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระถังซำจั๋ง หรือพระสมณะเสวียนจั้ง ในสมัยราชวงศ์ถังของจีน
  2. ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานวิเศษสูตร ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระสมณะอี้จิง ในสมัยถังของจีน แต่กล่าวถึงพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ โดยพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า เป็นพระองค์ลำดับที่ 7 กล่าวถึงปณิธาน 12 ข้อของพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าคือ
    1. ช่วยให้สรรพสัตว์บรรลุโพธิญาณโดยเร็ว
    2. ช่วยให้สรรพสัตว์ตื่นจากความโง่เขลา
    3. ช่วยให้สรรพสัตว์ถึงพร้อมด้วยของใช้ทั้งปวง
    4. ช่วยให้สรรพสัตว์หันมานับถือมหายานธรรม มุ่งสู่ความเป็นพระพุทธเจ้า
    5. ช่วยให้สรรพสัตว์มีศีลบริสุทธิ์
    6. ช่วยให้สรรพสัตว์มีกายสมบูรณ์
    7. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากความยากจน
    8. ช่วยให้สตรีได้เป็นบุรุษตามปรารถนา
    9. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากอุบายของมาร
    10. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากโทษทัณฑ์ทางอาญา
    11. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากการทำชั่วเพื่อเลี้ยงชีพ
    12. ช่วยให้สรรพสัตว์พบกับความสมบูรณ์ทั้งสิ้น

ความเชื่อ[แก้]

พระไภษัชยคุรุ และโพธิสัตวอัครสาวกในพุทธเกษตร พุทธศิลป์ธิเบต

พระไภษัชยคุรุเป็นที่นับถืออย่างแพร่หลายในหมู่ชาวพุทธมหายาน แต่ไม่มีนิกายเป็นของตนเองอย่างพระอมิตาภะพุทธะ ทรงมีแดนศุทธิไวฑูรย์ที่เหมือนกับแดนสุขาวดีของพระอมิตาภะ นอกจากนี้ในคัมภีร์ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานสูตร กล่าวว่าทรงเป็นหนึ่งในพระไภษัชยคุรุทั้ง 7 มีพระโพธิสัตว์เป็นสาวก 2 องค์ คือ พระสุริยประภาโพธิสัตว์ (จีน: 日光菩薩; พินอิน: Rìguāng púsà; ญี่ปุ่น: Nikkō bosatsu ?) และพระจันทรประภาโพธิสัตว์ (จีน: 月光菩薩; พินอิน: Yuèguāng púsà; ญี่ปุ่น: Gekkō bosatsu  ?)

ดังนั้น จึงเป็นที่มาของพระกริ่งปวเรศ ที่มีการจัดสร้างขึ้นเฉพาะในราชอาณาจักรไทยแต่เพียงผู้เดียว เพราะพุทธลักษณะของพระกริ่งคล้ายคลึงกับพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้ามาก

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]