สถานีหัวลำโพง (รถไฟฟ้ามหานคร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บทความนี้เกี่ยวกับสถานีรถไฟฟ้ามหานคร สำหรับสถานีรถไฟ ดูที่ สถานีรถไฟกรุงเทพ
หัวลำโพง
Hua Lamphong
Hua Lampong MRT station.jpg
สถานีหัวลำโพง
ข้อมูลสถานี
เส้นทาง รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม
รหัสสถานี HUA
เขตที่ตั้ง เขตปทุมวัน
ถนน พระรามที่ 4
แผนที่ เว็บไซต์ BMCL
ข้อมูลอื่นๆ
วันที่เปิดให้บริการ 3 กรกฎาคม 2547
เวลาให้บริการ 06.00 - 24.00น.
ผู้ให้บริการ บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
รูปแบบสถานี ใต้ดิน
รูปแบบชานชาลา เกาะกลาง
จำนวนชานชาลา 2
ทางออก 4
ลิฟต์ 2
จุดเชื่อมต่อ
รถโดยสารประจำทาง
รถไฟสายภูมิภาค
ทางเข้า-ออกที่ 3

สถานีหัวลำโพง (อังกฤษ: Hua Lamphong Station, รหัส HUA) เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพระรามที่ 4 กรุงเทพมหานคร บริเวณสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) ซึ่งเป็นสถานีรถไฟที่เก่าแก่ที่สุด และเป็นสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย เนื่องจากเป็นสถานีปลายทางและเพื่อรำลึกถึงกิจการรถไฟในประเทศไทย จึงใช้สถานีหัวลำโพงเป็นสถานที่ทำพิธีวางศิลาฤกษ์โครงการ และทำพิธีเปิดการเดินรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล นอกจากนี้ยังมีส่วนจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานครอยู่ภายในสถานี

ที่ตั้ง[แก้]

ถนนพระรามที่ 4 บริเวณแยกหัวลำโพง จุดบรรจบ ถนนพระรามที่ 4, ถนนรองเมือง, ทางขึ้นทางด่วนหัวลำโพง และ ถนนมหาพฤฒาราม ในพื้นที่แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน และแขวงมหาพฤฒาราม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร

สำหรับที่ตั้งของสถานีหัวลำโพง นอกจากมีความโดดเด่นจากการเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟหัวลำโพง ซึ่งเป็นต้นทางหลักของรถไฟทางไกลทั่วประเทศแล้ว ยังอยู่ใกล้กับย่านธุรกิจการค้าที่สำคัญของชาวไทยเชื้อสายจีน บริเวณสามแยก (ห้าแยกหมอมี), ตลาดน้อย และวงเวียนโอเดียน ที่เป็นจุดเริ่มต้นของถนนเยาวราช หรือ "ไชน่าทาวน์" ของเมืองไทย ทำให้สถานีรถไฟฟ้าหัวลำโพงเป็นอีกหนึ่งสถานี ที่มีบทบาทสำคัญด้านการท่องเที่ยวในกรุงเทพฯ และในขณะนี้ที่ระบบรถไฟฟ้ายังครอบคลุมไปไม่ถึงพื้นที่เมืองเก่าบริเวณเกาะกรุงรัตนโกสินทร์ สถานีหัวลำโพงก็ยังมีความสำคัญต่อการเดินทางของผู้โดยสารในย่านเมืองเก่า เช่น เยาวราช คลองถม พาหุรัด ปากคลองตลาด ซึ่งโดยสารรถประจำทางมาเชื่อมต่อรถไฟฟ้าใต้ดินออกสู่พื้นที่อื่น ๆ ของกรุงเทพฯ โดยเฉพาะด้านตะวันออก เพราะในปัจจุบันสถานีหัวลำโพงถือได้ว่าเป็นสถานีรถไฟฟ้าที่อยู่ใกล้กับเขตเมืองเก่ามากที่สุด เพียงถัดจากคลองผดุงกรุงเกษม ซึ่งเป็นคูเมืองชั้นนอกสุดของกรุงเทพฯ บริเวณสะพานเจริญสวัสดิ์ 36

โดยปัจจุบัน (พ.ศ. 2557) สถานีหัวลำโพงยังคงเป็นสถานีปลายทางในระบบรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล แต่อยู่ในระหว่างการก่อสร้างส่วนต่อขยายหัวลำโพง-บางแค โดยหลังจากนี้ชานชาลาที่ 1 ที่มุ่งหน้าไปสถานีหลักสอง จะลดระดับกลายเป็นชานชาลาแบบสองชั้นเหมือนเดิม เนื่องจากยังคงวิ่งเลียบถนนพระรามที่ 4 อยู่ และจะลดระดับลงไปเรื่อยๆ จนถึงความลึกที่ 40 เมตร เพื่อลอดข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วยกระดับขึ้นมาเรื่อยๆ จนมาขึ้นพ้นระดับใต้ดินที่บริเวณสถานีอิสรภาพ ก่อนมุ่งหน้าเข้าสู่สถานีท่าพระ

และในอนาคต สถานีหัวลำโพงจะเชื่อมต่อกับ สถานีหัวลำโพงอีกแห่งในบริเวณสถานีหัวลำโพง ของโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้มอีกด้วย

แผนผังสถานี[แก้]

G
ระดับถนน
- ป้ายรถประจำทาง, สถานีรถไฟกรุงเทพ,โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์
B1
ชั้นขายบัตรโดยสาร
ชั้นขายบัตรโดยสาร ทางออก 1-4, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร
ร้านค้า, ทางเชื่อมไปยังสถานีรถไฟกรุงเทพ
B2
ชานชาลา
ชานชาลา 2 รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล มุ่งหน้า สถานีบางซื่อ (ชานชาลานี้ไม่เปิดใช้)
ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านซ้าย/ขวา
ชานชาลา 1 รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล มุ่งหน้า สถานีบางซื่อ

ปัจจุบันชานชาลาสถานีหัวลำโพงจะเปิดใช้เพียงชานชาลาที่ 1 เพียงชานชาลาเดียว ผู้โดยสารที่จะโดยสารไปยังสถานีบางซื่อจะใช้ชานชาลาร่วมกับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากสถานีรายทาง โดยผู้โดยสารที่จะโดยสารไปยังสถานีบางซื่อจะต้องรอจนกว่าผู้โดยสารที่มาจากสถานีรายทางออกจากขบวนรถ และรอให้เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบสภาพรถไฟฟ้าให้เรียบร้อยเสียก่อน

แต่เมื่อการก่อสร้างส่วนต่อขยายหัวลำโพง-บางแคแล้วเสร็จ จะมีการเดินรถโดยจะใช้ชานชาลาที่ 2 เพื่อจอดเทียบขบวนรถที่มาจากสถานีวัดมังกรกมลาวาส มุ่งหน้าสถานีบางซื่อ

หมายเหตุ : ชานชาลา 2 ถึงจะเปิดให้บริการ แต่ตอนนี้ใช้เพื่อให้ผู้โดยสารที่มาจากสถานีบางซื่อลงจากรถ และไม่รับผู้โดยสาร

เวลาให้บริการ[แก้]

ปลายทาง ขบวนแรก ขบวนสุดท้าย
สายเฉลิมรัชมงคล
BN09 บางซื่อ 06.00 00.00

รายละเอียดของสถานี[แก้]

สัญลักษณ์ของสถานี[แก้]

ตราสัญลักษณ์เป็นรูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟหัวลำโพง โดยมีรูปทรงปกติอยู่เหนือเงาสะท้อนรูปหัวกลับ ใช้สีแดงเพื่อบ่งบอกถึงความเป็นย่านธุรกิจ หรือตลาด [1]

รูปแบบของสถานี[แก้]

เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 23 เมตร ยาว 206 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึกจากผิวดิน 14 เมตร เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

ทางเข้า-ออก[แก้]

ทางเข้า-ออกที่ 2
  • 1 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์, ถนนมหาพฤฒาราม, วัดไตรมิตร, วงเวียนโอเดียน, ถนนไมตรีจิตต์
  • 2 สถานีรถไฟหัวลำโพง, ถนนรองเมือง ด้านข้างอาคารสถานีรถไฟ, ป้ายรถประจำทางหน้าสถานีรถไฟ
  • 3 ธนาคารกรุงเทพ สาขาหัวลำโพง, ถนนรองเมือง ด้านติดถนนพระรามที่ 4, ป้ายรถประจำทางไปสามย่าน
  • 4 ธนาคารนครหลวงไทย สาขาหัวลำโพง (อาคารตั้ง ฮั่ว ปัก พระรามสี่), ป้ายรถประจำทางไปเยาวราช

การจัดพื้นที่ในตัวสถานี[แก้]

แบ่งเป็น 2 ชั้น ประกอบด้วย

  • 1 ชั้นออกบัตรโดยสาร นิทรรศการ และทางเชื่อมสถานีรถไฟหัวลำโพง
  • 2 ชั้นชานชาลา

สิ่งอำนวยความสะดวก[แก้]

  • ลิฟท์สำหรับผู้พิการ 2 ตัว จากทางเข้า-ออกที่ 2 และ 4

นิทรรศการถาวรภายในสถานี[แก้]

จัดแสดงบริเวณทางเดินเชื่อมต่อสถานีรถไฟหัวลำโพง ระหว่างทางเข้า-ออกที่ 2 และ 3

  • ศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์ทรงวางที่บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2539 อยู่บนแท่นภายใต้หลังคาพีระมิดแก้ว ซึ่งโผล่พ้นระดับดินบริเวณทางเข้า-ออกที่ 3
  • ประวัติความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร และภาพการก่อสร้าง
  • จารึกรายชื่อผู้ที่มีส่วนร่วมในโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล รวมถึงผู้เสียสละ (ผู้ที่ถูกเวนคืนที่ดิน) บนผนังของโถงบันไดเลื่อนทางเข้า-ออกที่ 3
  • พระเก้าอี้ลำลอง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พระบรมราชินีนาถ เมื่อเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล วันที่ 3 กรกฎาคม 2547

รถโดยสารประจำทาง[แก้]

  • ถนนพระรามที่สี่ สาย 4 21 25 40 53 (วนขวา เทเวศร์-หัวลำโพง-เยาวราช) 73 73ก 159 172 507 529 542
  • ถนนเลียบทางรถไฟ ข้างสถานีรถไฟหัวลำโพง สาย 7 29 34 109 113 501
  • ถนนมหาพฤฒาราม สาย 1 (จากท่าช้างไปถนนตก) 75

จุดเชื่อมต่อการเดินทาง[แก้]

สถานที่สำคัญใกล้เคียง[แก้]

โรงแรม[แก้]

เหตุการณ์สำคัญในอดีต[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. จุดเริ่มต้นของคนเดินทาง: ดำดินเดินทาง. คอลัมน์นายรอบรู้ นิตยสารสารคดี เดือนตุลาคม 2548

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′14″N 100°31′04″E / 13.737269°N 100.517792°E / 13.737269; 100.517792

สถานีใกล้เคียง[แก้]

สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานีวัดมังกรกมลาวาส (กำลังก่อสร้าง)   รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล   สถานีสามย่าน
มุ่งหน้า สถานีบางซื่อ