สะนามะฮี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก Sanamahism)
สะนามะฮี (ꯁꯅꯥꯃꯍꯤꯖꯝ)
The Symbol of Sanamahi.svg
ตราของลัทธิสะนามะฮี
ศาสนิกชนรวม
ราว 235,000 คน[1]
ภูมิภาคที่มีศาสนิกชนจำนวนมาก
รัฐมณีปุระ ประเทศอินเดีย
คัมภีร์
ปูยา
ภาษา
ภาษาเมเต

สะนามะฮี (มณีปุระ: Sanamahi Laining; Sanamahism) หรือ ลัทธิเมเต (มณีปุระ: Meitei Laining; Meiteism) หรือ ลัทธิเลนิงโต (มณีปุระ: Lainingthou Laining; Lainingthouism) เป็นศาสนาพื้นถิ่นของชาวเมเตในมณีปุระ มีลักษณะเป็นศาสนาพหุเทวนิยม ชื่อสะนามะฮีตั้งตามเลนิงโตสะนามะฮี ซึ่งเป็นเทพเจ้าองค์สำคัญ[2][3][4] สะนามะฮีเป็นบุตรคนโตของเทพเจ้าสูงสุด ไยบีเรล ซีดาบา (Yaibirel Sidaba หรือ Saalailel Sidaba) และเทพีสูงสุด เลมาเรล ซีดาบี (Leimarel Sidabi) โดยธรรมเนียมแล้ว ทุก ๆ บ้านของชาวเมเตบูชาสะนามะฮีและเลมาเรล ซีดาบี ไม่ว่าจะนับถือศาสนาอะไรก็ตาม คำว่าสะนามะฮีแปลว่า ทองคำเหลว ลัทธิสะนามะฮีไม่มีสังฆราช แต่มีองค์การผู้ดูแลสูงสุด คือ มารูโลยชาง (Maru Loishang หรือ Pandit Loishang) ซึ่งดูแลกิจกรรมทางศาสนาและกิจการของนักบวชของสะนามะฮี[5] รวมถึงเป็นผู้ตัดสินหากมีข้อพิพาทในทางศาสนา[5] ภายใต้มารูโลยชาง ประกอบด้วยสามส่วนคือ อาไมบาโลยชาง (Amaiba Loishang), เปนาอาเชบาโลยชาง (Pena Asheiba Loishang) และ อาไมบีโลยชาง (Amaibi Loishang)[6] ซึ่งมีอยู่ตั้งแต่รัชสมัยของกษัตริย์เนาติงโฆงแห่งมณีปุระ ใน ค.ศ. 662[6]

อ้างอิง[แก้]

  1. 2001 Census
  2. Gourchandra, M. (1982). Sanamahi Laihui.
  3. "The Revivalism of Sanamahism". e-pao.net. สืบค้นเมื่อ 2022-04-18.
  4. Nilabir, Sairem (2002). Laiyingthou Sanamahi Amasung Sanamahi Laining Hinggat Ihou.
  5. 5.0 5.1 "Maru (Pandit Loisang)". Maru (Pandit Loisang) (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2022-04-18.
  6. 6.0 6.1 "IGNCA's Workshop on Maibi Culture of Manipur | IGNCA". ignca.gov.in. สืบค้นเมื่อ 2022-04-18.

บรรณานุกรม[แก้]

  • Otojit Kshetrimayum (2009), "Women and Shamanism in Manipur and Korea: A Comparative Study", Indian Anthropologist, 39 (1/2): 17–34, ISSN 0970-0927, JSTOR 41920088
  • Kshetrimayum, Otojit (2014), Ritual, Politics and Power in North East India: Contextualising the Lai Haraoba of Manipur, Ruby Press & Co., ISBN 978-93-82395-50-8
  • Hodson, T.C. (2015), The Meitheis, Ruby Press & Co., ISBN 978-93-82395-56-0
  • Saroj Nalini Parratt (1974), The Religion of Manipur: Beliefs, Rituals and Historical Development, Australian National University Press
  • Saroj N. Arambam Parratt; John Parratt (2001), "The Second 'Women's War' and the Emergence of Democratic Government in Manipur", Modern Asian Studies, 35 (4): 905–919, doi:10.1017/S0026749X0100405X, JSTOR 313195
  • Sohini Ray (2009), "Writing the Body: Cosmology, Orthography, and Fragments of Modernity in Northeastern India", Anthropological Quarterly, 82 (1): 129–154, doi:10.1353/anq.0.0047, JSTOR 25488260, S2CID 140755509
  • Singh, Dr. Saikhom Gopal (2015), The Meeteis of Manipur: A Study in Human Geography, Ruby Press & Co., ISBN 978-93-82395-21-8
  • Singh, Dr. Saikhom Gopal (2015), Population Geography of Manipur, Ruby Press & Co., ISBN 978-93-82395-25-6

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]