สะพานเหล็ก

ระวังสับสนกับ สะพานเหล็ก (เชียงใหม่)

สะพานดำรงสถิต
สะพานดำรงสถิตในปี พ.ศ. 2545
พิกัด	13°44′48″N 100°30′14″E
เส้นทาง	ถนนเจริญกรุง
ข้าม	คลองโอ่งอ่าง
ที่ตั้ง	แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และแขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร
ชื่อทางการ	สะพานดำรงสถิต
ชื่ออื่น	สะพานเหล็ก
ตั้งชื่อตาม	สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
ผู้ดูแล	กรุงเทพมหานคร
สถานะ	เปิดใช้งาน
เหนือน้ำ	อุโมงค์รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
ท้ายน้ำ	สะพานภาณุพันธุ์
ข้อมูลจำเพาะ
ประเภท	สะพานแบบโค้ง
วัสดุ	คอนกรีตเสริมเหล็ก
ทางริมลำน้ำ	2
ประวัติ
สร้างใหม่	พ.ศ. 2438
โบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากร
ชื่อที่ขึ้นทะเบียน	สะพานดำรงสถิต
ขึ้นเมื่อ	18 มีนาคม พ.ศ. 2518
เป็นส่วนหนึ่งของ	โบราณสถานในเขตกรุงเทพมหานคร
เลขอ้างอิง	0000013
ที่ตั้ง
แผนที่แบบโต้ตอบของสะพานดำรงสถิต

สะพานดำรงสถิต หรือ สะพานเหล็กบน คือ สะพานเหล็กข้ามคลองรอบกรุง บริเวณคลองโอ่งอ่าง บนถนนเจริญกรุง ในพื้นที่แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร, แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และแขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร มีชื่อเรียกอย่างทางการว่า "สะพานดำรงสถิต"

ในปีพุทธศักราช 2438 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ขยายถนนเจริญกรุงและรื้อสร้างสะพานเหล็กใหม่เป็นสะพานโครงเหล็กเปิดได้ การก่อสร้างสะพานเหล็กบนทำให้ต้องมีการย้ายประตูและกำแพงวังที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ริมถนนเจริญกรุงบางส่วน จึงโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "สะพานดำรงสถิต" เพื่อเป็นเกียรติแด่สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ สำหรับสะพานเหล็กล่าง พระราชทานนามว่า "สะพานพิทยเสถียร" เพื่อเป็นเกียรติแก่พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดาซึ่งมีวังที่ประทับตั้งอยู่ใกล้กับสะพาน โดยทั้ง 2 สะพานนี้ เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ในฐานะแม่กองจัดสร้าง สิ้นเงินไปทั้งสิ้น 23,200 บาท และในปีพุทธศักราช 2518 ทั้ง 2 สะพานได้ถูกขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากรให้เป็นโบราณสถานของชาติ

บริเวณเชิงสะพานเหล็ก และรวมไปถึงบริเวณใกล้เคียงคือ คลองถม เคยเป็นแหล่งค้าขายสินค้าที่คับคั่งมาก โดยเฉพาะในวันหยุดสุดสัปดาห์ มีสินค้าหลากหลายประเภท เช่น วิดีโอเกม, โมเดลตุ๊กตา, เครื่องใช้ไฟฟ้า, ซีดี และสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์รวมถึงสื่อลามกอนาจารอีกจำนวนมาก จนกลายเป็นแหล่งการค้าที่เป็นที่รู้จักกันดี แต่ทว่าในช่วงปี พ.ศ. 2558 กรุงเทพมหานครมีนโยบายที่จะปรับปรุงภูมิทัศน์ของสองข้างทางคลองโอ่งอ่าง จึงมีการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและร้านค้าทั้งหมด จึงเผยให้เป็นสภาพของตัวสะพานชัดเจน และรวมไปถึงสะพานอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียงกัน ได้แก่ สะพานภาณุพันธุ์, สะพานหัน และสะพานบพิตรพิมุข รวมถึงสะพานโอสถานนท์ ที่อยู่สุดปลายคลองบริเวณเชิงสะพานพระปกเกล้าฝั่งข้ามไปยังฝั่งธนบุรี ส่วนร้านค้าบางร้านก็ได้ย้ายทำเลขายไปอยู่ห้างเมก้า พลาซ่า ที่อยู่ใกล้ ๆ

ปัจจุบัน เชิงสะพานยังมีซุ้มประตูวชิรสถิต 72 พรรษา ตั้งอยู่บนถนนเจริญกรุงอีกด้วย

สถานที่ใกล้เคียงและจุดเชื่อมต่อ

• ทิศเหนือน้ำ: อุโมงค์รถไฟฟ้ามหานคร (MRT) สายเฉลิมรัชมงคล

• ทิศท้ายน้ำ: สะพานภาณุพันธุ์

• สะพานต่อเนื่องในพื้นที่: สะพานหัน, สะพานบพิตรพิมุข, สะพานโอสถานนท์

• แลนด์มาร์คสำคัญ: เมก้าพลาซ่า (แรกเริ่ม เดิมคือ เมอร์รี่คิงส์ วังบูรพา)

ดูเพิ่ม

• สะพานพิทยเสถียร

อ้างอิง

• สถานที่ต่างๆ ที่เสนาบดีในสกุลบุนนาคเป็นแม่กองสร้าง เก็บถาวร 2020-01-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ชมรมสายสกุลบุนนาค
• สะพานดำรงสถิตย์ (สะพานเหล็กบน) สะพานทิพยเสถียร (สะพานเหล็กล่าง) เก็บถาวร 2007-12-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
• กทม.เริ่มรื้อสะพานเหล็กแล้ว
• เคยเห็นสะพานหันมั้ย
• รู้ยังอยู่ไหนบ้าง! ๑๗ สะพานสวยงามสร้างสมัย ร.๔ ร.๕ ร.๖ ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ยังใช้อยู่ในปัจจุบัน!!

แหล่งข้อมูลอื่น

• สะพานดำรงสถิต (The Damrong stitya Bridge) เก็บถาวร 2013-06-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ สะพานเหล็ก
  • ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
  • แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
  • ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

จุดข้ามคลองรอบกรุงในปัจจุบัน
เหนือน้ำ อุโมงค์รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล	สะพานดำรงสถิต	ท้ายน้ำ สะพานภาณุพันธุ์