ประเทศโปแลนด์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก โปแลนด์)
สาธารณรัฐโปแลนด์
Rzeczpospolita Polska (โปแลนด์)
ธงชาติ ตราแผ่นดิน
คำขวัญดู คำขวัญไม่เป็นทางการของโปแลนด์
เพลงชาติมาซูแร็กดอมบรอฟสกีแยกอ
เมืองหลวง
(และเมืองใหญ่สุด)
วอร์ซอ
52°13′N 21°02′E / 52.217°N 21.033°E / 52.217; 21.033
ภาษาราชการ ภาษาโปแลนด์[1]
การปกครอง ประชาธิปไตยระบบรัฐสภา
 -  ประธานาธิบดี บรอญิสวัฟ กอมอรอฟสกี
 -  นายกรัฐมนตรี ดอนัลด์ ตุสก์
เอกราช จากรัสเซีย 
 -  สถาปนา พ.ศ. 1509 
 -  ประกาศ คริสต์ศตวรรษ 10 
 -  เป็นที่ยอมรับ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461 
เข้าร่วมสหภาพยุโรป 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2547
พื้นที่
 -  รวม 312,685 ตร.กม. (68)
120,728 ตร.ไมล์ 
 -  แหล่งน้ำ (%) 2.65%
ประชากร
 -  2549 (ประเมิน) 38,635,144 (31)
 -  2545 (สำมะโน) 38,230,080 
 -  ความหนาแน่น 123.5 คน/ตร.กม. (83)
319.9 คน/ตร.ไมล์
จีดีพี (อำนาจซื้อ) 2548 (ประมาณ)
 -  รวม 514.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (24)
 -  ต่อหัว 13,300 ดอลลาร์สหรัฐ (51)
HDI (2546) 0.858 (สูง) (36)
สกุลเงิน ซวอตี (PLN)
เขตเวลา CET (UTC+1)
 -  (DST) CEST (UTC+2)
โดเมนบนสุด .pl (และ .eu ในฐานะส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป)
รหัสโทรศัพท์ 48
1ภาษาเบลารุส ภาษาแคสซูเบีย ภาษาเยอรมัน และภาษายูเครน ใช้ในสำนักงานเทศบาล 5 แห่ง แต่ก็ไม่จัดว่าเป็นภาษาราชการในระดับประเทศ
2The adoption of Christianity in Poland is seen by many Poles, regardless of their religious affiliation, as one of the most significant national historical events

โปแลนด์ (อังกฤษ: Republic of Poland; โปแลนด์: Rzeczpospolita Polska) หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐโปแลนด์ (อังกฤษ: Republic of Poland; โปแลนด์: Rzeczpospolita Polska เชชโปสโปลิตา โปลสกา) เป็นประเทศในตอนกลางของยุโรป เขตแดนด้านตะวันตกจรดเยอรมนี ทางใต้จรดสาธารณรัฐเช็กและสโลวาเกีย ทางตะวันออกจรดยูเครนและเบลารุส ส่วนทางเหนือจรดทะเลบอลติก ลิทัวเนีย และแคว้นคาลีนินกราดของรัสเซีย โปแลนด์เคยเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของรัสเซีย

รัฐโปแลนด์ก่อตั้งเมื่อมากกว่า 1,000 ปีก่อนภายใต้ราชวงศ์เปียสต์ (Piast dynasty) และถึงยุคทอง ตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 16 ภายใต้ราชวงศ์ยาเกียลลอน (Jagiellonian dynasty) เป็นยุคที่โปแลนด์เป็นหนึ่งในประเทศที่ร่ำรวยและมีอำนาจมากที่สุดในยุโรป ในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2334 สภาล่าง (Sejm เซย์ม) ของเครือรัฐโปแลนด์-ลิทัวเนีย ได้เลือกรับรัฐธรรมนูญพฤษภาคมของโปแลนด์ (May Constitution of Poland) รัฐธรรมนูญร่างฉบับแรกของยุโรป และฉบับที่ 2 ของโลก ตามหลังรัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกา

หลังจากนั้นไม่นาน ประเทศโปแลนด์ได้ถูกแบ่งเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย ออสเตรีย และปรัสเซีย และได้รับเอกราชใหม่ในปี พ.ศ. 2461 หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เป็นสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 2 (Second Polish Republic) หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 โปแลนด์กลายเป็นรัฐบริวารที่เป็นคอมมิวนิสต์ของสหภาพโซเวียตภายใต้ชื่อสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์ (People's Republic of Poland) ในพ.ศ. 2532 การเลือกตั้งกึ่งเสรีครั้งแรกในโปแลนด์ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดการดิ้นรนเพื่อเสรีภาพของขบวนการโซลิดาริตี (Solidarity movement) และเป็นการพ่ายแพ้ของผู้นำคอมมิวนิสต์ของโปแลนด์ มีการก่อตั้งสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 3 (Third Polish Republic) ในปัจจุบัน ตามด้วยการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ในปี พ.ศ. 2540 ในปี พ.ศ. 2542 โปแลนด์ได้เข้าร่วมองค์การนาโต และในปี พ.ศ. 2547 ได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป

เนื้อหา

ภูมิศาสตร์[แก้]

ที่ตั้ง ตั้งอยู่ใจกลางทวีปยุโรป มีพรมแดนติด 7 ประเทศ ได้แก่ ทิศเหนือจรดรัสเซีย (ตำบล Kaliningrad) ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและทิศตะวันออกจรดลิธัวเนีย เบลารุสและยูเครน ทิศใต้จรดสาธารณรัฐเช็กและสโลวัก ทิศตะวันตกจรดเยอรมนี และทิศเหนือจรดทะเลบอลติก

ภูมิประเทศ เป็นพื้นที่ราบเกือบทั้งประเทศ นอกจากบริเวณชายแดนทางใต้เป็นทิวเขา Tatra ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขา Carpathian และภูเขา Sudety ซึ่งมียอดเขาสูงที่สุดคือยอด Rysy สูงจากระดับน้ำทะเล 8,200 ฟุต เป็นพรมแดนธรรมชาติกั้นระหว่างโปแลนด์กับสโลวัก โปแลนด์มีแม่น้ำสายสำคัญคือ แม่น้ำโอเดอร์ที่อยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ และแม่น้ำ Vistula ที่อยู่ทางตะวันออกของประเทศ

ประวัติศาสตร์[แก้]

ดูบทความหลักที่: ประวัติศาสตร์โปแลนด์

ยุคก่อนประวัติศาสตร์[แก้]

ยุคกลาง[แก้]

ร่วมสมัย[แก้]

โปแลนด์เคยเป็นส่วนหนึ่งของประเทศรัสเซียหรือโซเวียต ในการรบวอร์ซอว์ โปแลนด์ต้องสู้กับรัสเซียที่มีทหารมากกว่าถึงห้าเท่า แต่ทหารโปแลนด์ที่รักชาติก็สามารถขับไล่รัสเซียออกไปได้ ต่อมาโปแลนด์เกิดความขัดแย้งภายในประเทศ รัสเซียจึงถือโอกาสเข้าโจมตีโปแลนด์จนแตก ในปี ค.ศ. 1939

การเมือง[แก้]

บริหาร[แก้]

ดูบทความหลักที่: รับบาลโปแลนด์

นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันคือนายดอนัลด์ ตุสก์ ที่ได้รับการแต่งตั้งจากนายเลค กัตซ์ซึนสกี ประธานาธิบดีโปแลนด์ เมื่อวันที่ 9 พ.ย. 2550 ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนใหม่ แทนนายยารอสลัฟ กัตซ์ซึนสกี

นิติบัญญัติ[แก้]

ดูบทความหลักที่: รัฐสภาโปแลนด์

ตุลาการ[แก้]

ดูบทความหลักที่: กฎหมายโปแลนด์

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

โปแลนด์แบ่งจังหวัดการปกครองออกเป็น 16 จังหวัด (voivodships - ภาษาโปแลนด์: województwa voyevouchtva อ่านว่า วอเยวูชตวา) ได้แก่

จังหวัด เมืองหลวง
เกรตเตอร์โปแลนด์, เวียลคอพอลสเกีย (Greater Poland; Wielkopolskie; Vielkhopolskhie) พอซนาน (Poznań; Posnanh)
คูยาเวีย-พอเมอราเนีย, คูยาฟสโก-พอมอร์สเกีย (Cuiavian-Pomeranian; Kujawsko-Pomorskie; Khuyavsko-Pomorskhie) บิดกอชช์ (Bydgoszcz) และ ทอรูน (Toruń; Torunh)
เลสเซอร์โปแลนด์, มาวอพอลสเกีย (Lesser Poland Voivodship; Małopolskie; Mawopolskhie) คราคูฟ (Kraków; Khrakhouv)
วูช, วูดซเกีย (Łódź; Łódzkie) วูช (Łódź; Wouch)
โลว์เออร์ไซลีเชีย, ดอลโนชลางสเกีย (Lower Silesian; Dolnośląskie; Dolnochhlangskhie) วรอตสวัฟ (Wrocław; Vrocwav)
ลูบลิน, ลูเบลสเกีย (Lublin Voivodship, Lubelskie; Lubelskhie) ลูบลิน (Lublin; Lublin)
ลูบุช, ลูบุสเกีย (Lubusz; Lubuskie; Lubuskhie) กอร์ชูฟเวียลคอปอลสกี (Gorzów Wielkopolski; Kochhouv Vielkhopolskhi)) และ เซียลอนากูรา (Zielona Góra; Sielona Koura)
เมโซเวีย, มาซอเวียตซ์เกีย (Masovian; Mazowieckie; Masoviechkhie) วอร์ซอ (Warsaw; Warszawa; Varchhava)
ออพอเล, ออพอลสเกีย (Opole; Opolskie; Opolskhie) ออพอเล (Opole; Opole)
พอดลาเซีย, พอดลาสเกีย (Podlasie; Podlaskie; Potlaskhie) เบียวิสตอค (Białystok; Beawystok)
พอเมอราเนีย, โพมอร์สเกีย (Pomeranian; Pomorskie; Pomorskhie) กดัญสก์ (Gdańsk; Kdanhsk)
ไซลีเชีย, ชลางสเกีย (Silesian; Śląskie; Chhlangskhie) คาโตวีตเซ (Katowice; Khatovitse)
ซับคาร์เปเทียน, พอดคาร์พัตซ์เกีย (Subcarpathian; Podkarpackie; Potkharpachkhie) เชชูฟ (Rzeszów; Chhechhouv)
สเวียทอคชิสเกีย, ชเวียงทอคชิสเกีย (Swietokrzyskie; Świętokrzyskie; Chhviengtokhchhyskhie) คีเอลต์เซ (Kielce; Khielse)
วอร์เมีย-เมซูเรีย, วาร์มินสโก-มาซูร์สเกีย (Warmian-Masurian; Warmińsko-Mazurskie; Varminhskho-Masurskhie) ออลช์ทึน (Olsztyn; Olchtyn)
เวสต์พอเมอราเนีย, ซาคอดนีออพอมอร์สเกีย (West Pomeranian; Zachodniopomorskie; Sakhodniopomorskhie) ชเชตซีน (Szczecin; Chhachhesin)

จังหวัดการปกครองระดับรองลงไปได้แก่

  • เทศมณฑล (counties - powiats พอเวียต) poveats แบ่งเป็น
    • เทศมณฑลท้องถิ่น (land counties - powiat ziemski poveat siemskhi พอเวียตเซียมสกี) 308 แห่ง และ
    • เทศมณฑลนคร (urban counties - powiat grodzki poveat krochkhi พอเวียตกรอดสกี) 65 แห่ง
  • เทศบาล (communes - gminas kminas กมินา) 2,478 แห่ง

นโยบายต่างประเทศ[แก้]

ความสัมพันธ์กับสหภาพยุโรป[แก้]

ความสัมพันธ์ด้านต่างๆกับประเทศไทย[แก้]

ความสัมพันธ์โปแลนด์ – ไทย
Map indicating location of โปแลนด์ and ไทย

โปแลนด์

ไทย
  • การทูต
  • การเมือง
  • การทหาร
  • เศรษฐกิจและการค้า
  • การท่องเที่ยว

กองทัพ[แก้]

ดูบทความหลักที่: กองทัพโปแลนด์

กองกำลังกึ่งทหาร[แก้]

เศรษฐกิจ[แก้]

เกษตรกรรม[แก้]

อุตสาหกรรม[แก้]

การพัฒนาทางเศรษฐกิจ[แก้]

การท่องเที่ยว[แก้]

โครงสร้างพื้นฐาน[แก้]

คมนาคม และ โทรคมนาคม[แก้]

วิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี[แก้]

การศึกษา[แก้]

ดูบทความหลักที่: การศึกษาในประเทศโปแลนด์

สาธารณสุข[แก้]

ประชากร[แก้]

เชื้อชาติ[แก้]

ประชากร 38.5 ล้านคน เป็นชาวโปแลนด์ร้อยละ 98 อีกร้อยละ 2 มีเชื้อสายเยอรมัน เบลารุส ยูเครน ลิทัวเนียและอื่นๆ

ศาสนา[แก้]

ภาษา[แก้]

กีฬา[แก้]

วัฒนธรรม[แก้]

ดูบทความหลักที่: วัฒนธรรมโปแลนด์

วรรณกรรม[แก้]

สถาปัตยกรรม[แก้]

อาหาร[แก้]

ดนตรี[แก้]

ภาพยนตร์[แก้]

สื่อสารมวลชน[แก้]

วันหยุด[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Belarusian, Cassubian, German and Ukrainian are used in five communal offices; however, they are not official languages.
    3^ The adoption of Christianity in Poland is seen by many Poles, regardless of their religious affiliation, as one of the most significant national historical events.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ภาพยนตร์ (on-line)
ข้อมูลทั่วไป
วัฒนธรรม
การท่องเที่ยว