พระไภษัชยคุรุ

พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต
พระไภษัชยคุรุ ศิลปะญี่ปุ่น วัดชินยะคุชิจิ
สันสกฤต:	भैषज्यगुरु (ไภษชฺยคุรุ) भैषज्यगुरुवैडूर्यप्रभाराज (ไภษชฺยคุรุไวฑูรฺยปฺรภาราช) भैषज्यगुरुवैडूर्यप्रभातथागत (ไภษชฺยคุรุไวฑูรฺยปฺรภาตถาคต)
จีน:	Yàoshīfó (藥師佛); Yàoshīrúlái (藥師如來)
ญี่ปุ่น:	Yakushi (薬師); Kusurishi Nyorai (薬師如来)
เกาหลี:	Yaksayeorae, Yaksabul (약사여래, 약사불)
มองโกล:	Оточ Манла
ไทย:	พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต
ทิเบต:	Sanggye Menla སངས་རྒྱས་སྨན་བླ།
เวียดนาม:	Phật Dược Sư, Dược Sư Lưu Li Quang Phật
ข้อมูลจำเพาะ
ได้รับการนับถือใน:	มหายาน, วัชรยาน
คุณลักษณะ:	การเยียวยารักษาโรค
สถานีย่อย:พระพุทธศาสนา

พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต (藥師佛／薬師 ภาษาจีน Yàoshīfó, ภาษาญี่ปุ่น Yakushi หรือ ภาษาญี่ปุ่น 薬師瑠璃光如来 Yakushirurikō nyorai) เป็นพระพุทธเจ้าที่พบเฉพาะในนิกายมหายาน ไม่พบในฝ่ายเถรวาท พระนามของท่านหมายถึงพระตถาคตเจ้าผู้เป็นบรมครูแห่งยารักษาโรค ผู้มีรัศมีสีน้ำเงินดังไพฑูรย์ พระนามอื่นๆของท่านคือ พระไภษัชยคุรุตถาคต พระมหาแพทย์ราชาพุทธเจ้า พระมหาไภษัชยราชพุทธเจ้า เป็นที่นิยมนับถือในหมู่ชาวจีนและชาวทิเบต

รูปลักษณ์

ในความเชื่อของชาวจีน รูปของพระองค์อยู่ในท่านั่งสมาธิ มีรัตนเจดีย์วางบนพระหัตถ์ บ้างถือกระปุกยา ส่วนในความเชื่อของชาวทิเบต พระองค์มีกายสีน้ำเงินเข้ม นั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ขวาถือยาสมุนไพร (ทางจีนนิยมเป็นเห็ดหลินจือ) พระหัตถ์ซ้ายถือบาตรวางบนพระเพลา ถือกันว่าเป็นพระพุทธเจ้าที่สามารถรักษาโรคทางกายและโรคทางกรรมของสัตว์โลก

หลักฐานจากพระสูตร

พระสูตรที่กล่าวถึงพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าโดยเฉพาะ พระองค์เดียว คือ

1. ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานสูตร เดิมเขียนด้วยภาษาสันสกฤต ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระถังซำจั๋ง หรือพระสมณะเสวียนจั้ง ในสมัยราชวงศ์ถังของจีน
2. ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานวิเศษสูตร ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระสมณะอี้จิง ในสมัยถังของจีน แต่กล่าวถึงพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ โดยพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า เป็นพระองค์ลำดับที่ 7 กล่าวถึงปณิธาน 12 ข้อของพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าคือ
   1. ช่วยให้สรรพสัตว์บรรลุโพธิญาณโดยเร็ว
   2. ช่วยให้สรรพสัตว์ตื่นจากความโง่เขลา
   3. ช่วยให้สรรพสัตว์ถึงพร้อมด้วยของใช้ทั้งปวง
   4. ช่วยให้สรรพสัตว์หันมานับถือมหายานธรรม มุ่งสู่ความเป็นพระพุทธเจ้า
   5. ช่วยให้สรรพสัตว์มีศีลบริสุทธิ์
   6. ช่วยให้สรรพสัตว์มีกายสมบูรณ์
   7. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากความยากจน
   8. ช่วยให้สตรีได้เป็นบุรุษตามปรารถนา
   9. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากอุบายของมาร
   10. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากโทษทัณฑ์ทางอาญา
   11. ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากการทำชั่วเพื่อเลี้ยงชีพ
   12. ช่วยให้สรรพสัตว์พบกับความสมบูรณ์ทั้งสิ้น

ความเชื่อ

พระไภษัชยคุรุ และโพธิสัตวอัครสาวกในพุทธเกษตร พุทธศิลป์ธิเบต

พระไภษัชยคุรุเป็นที่นับถืออย่างแพร่หลายในหมู่ชาวพุทธมหายาน แต่ไม่มีนิกายเป็นของตนเองอย่างพระอมิตาภะพุทธะ ทรงมีแดนศุทธิไวฑูรย์ที่เหมือนกับแดนสุขาวดีของพระอมิตาภะ นอกจากนี้ในคัมภีร์ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานสูตร กล่าวว่าทรงเป็นหนึ่งในพระไภษัชยคุรุทั้ง 7 มีพระโพธิสัตว์เป็นสาวก 2 องค์ คือ พระสุริยประภาโพธิสัตว์และพระจันทรประภาโพธิสัตว์

ดังนั้น จึงเป็นที่มาของพระกริ่งปวเรศ ที่มีการจัดสร้างขึ้นเฉพาะในราชอาณาจักรไทยแต่เพียงผู้เดียว เพราะพุทธลักษณะของพระกริ่งคล้ายคลึงกับพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้ามาก

อ้างอิง

• พระวิศวภัทร เซี่ยเกี๊ยก พระพุทธเจ้าและพระธรรมสูตรฝ่ายมหายาน. กทม. หมื่นคุณธรรมสถาน. 2549 [1]

แหล่งข้อมูลอื่น

• http://www.mahaparamita.com/