ภาษาทิเบต
| ภาษาทิเบต བོད་སྐད་ bod skad โบด์ สกัด |
||||
|---|---|---|---|---|
| พูดใน: | จีน, อินเดีย, ปากีสถาน, เนปาล, ภูฏาน | |||
| ภูมิภาค: | ทิเบต, แคชเมียร์, บัลติสถาน | |||
| จำนวนผู้พูด: | 6,150,000 คน | |||
| ตระกูลภาษา: | จีน-ทิเบต ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า ภาษากลุ่มหิมาลัย ภาษากลุ่มทิเบต-กาเนารี ภาษาทิเบต |
|||
| ระบบการเขียน: | อักษรทิเบต | |||
| สถานะทางการ | ||||
| ภาษาทางการใน: | เขตปกครองตนเองทิเบต (จีน) | |||
| ผู้วางระเบียบ: | คณะกรรมการจัดมาตรฐานภาษาทิเบต (བོད་ཡིག་བརྡ་ཚད་ལྡན་དུ་སྒྱུར ་བའི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན ་ཁང་གིས་བསྒྲིགས / 藏语术语标准化工作委员会) |
|||
| รหัสภาษา | ||||
| ISO 639-1: | bo | |||
| ISO 639-2: | tib (B) | bod (T) | ||
| ISO 639-3: | มีหลากหลาย: bod — ภาษาทิเบตกลาง adx — ภาษาทิเบตถิ่นอัมโด khg — ภาษาทิเบตถิ่นคาม |
|||
|
||||
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา |
||||
ภาษาทิเบตเป็นภาษาในตระกูลทิเบต-พม่า ภาษาทิเบตมีภาษาถิ่นหลายกลุ่มคือ ภาษากลาง อยู่ในเขตปกครองตนเองทิเบต เช่นที่ ลาซา สำเนียงคาม อยู่ในเขตแคว้นคาม สำเนียงอัมโด อยู่ในแคว้นอัมโด ภาษาถิ่นอื่นๆได้แก่ภาษาของชนเชื้อสายทิเบตในเนปาล เช่นชาวเศรปา
เนื้อหา |
ไวยากรณ์ [แก้]
การเรียงประโยค [แก้]
เป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา คำคุณศัพท์ตามหลังคำที่ขยาย คำกริยาวิเศษณ์มาก่อนคำกริยา คำแสดงความเป็นเจ้าของ มาก่อนสิ่งที่อ้างถึง
คำนาม [แก้]
ภาษาเขียนสมัยโบราณ มี 9 การกคือการกสมบูรณ์ (ไม่มีเครื่องหมาย) การกความเป็นเจ้าของ (-gi, -gyi, -kyi, -’i, -yi) การกแสดงเครื่องมือ (-gi, -gyi, -kyi, -’i, -yi) การกแสดงสถานที่ (-na) การกทั้งหมด (allative case; -la) การกลงท้าย (-ru, -su, -tu, -du, -r) การกแสดงมารยาท (-dang) การกแสดงคำนาม (-nas) และการกแสดงอารมณ์ (-las) การแสดงการกจะเติมที่นามวลีไม่ได้เติมที่คำแต่ละคำ ปัจจัยแสดงคำนามคือ –pa, -ba หรือ –ma ใช้กับคำนาม การแสดงเพศใช้ po หรือ bo สำหรับบุรุษลึงค์และ mo สำหรับสตรีลึงค์ แสดงพหูพจน์โดยใช้ –rnams หรือ –dag เมื่อมีการเน้น ทั้ง 2 กลุ่มคำสามารถเชื่อมกันได้ เช่น rnams–dag หมายถึง กลุ่มที่มีสมาชิกหลายคน dag –rnams หมายถึง หลายกลุ่ม
คำสรรพนามที่มีได้แก่ สรรพนามแทนบุคคล สรรพนามชี้ให้เห็น สรรพนามแสดงคำถามและสรรพนามแสดงภาพสะท้อน
คำกริยา [แก้]
คำกริยาไม่มีการผันตามบุคคลและจำนวน แต่มีการแบ่งเป็น 4 กลุ่มย่อยตามหลักไวยากรณ์ทิเบตคือ ปัจจุบัน (Ida-ta) อดีต (’das-pa) อนาคต (ma-’ongs-pa) และการขอร้อง (skul-tshigs) คำกริยาส่วนใหญ่ที่อธิบายการกระทำที่ควบคุมไม่ได้จะไม่มีรูปแบบขอร้อง
คำกริยาส่วนใหญ่จะมีครบทั้ง 4 แบบ a หรือ e ในรูปปัจจุบันจะเป็น o ในรูปแบบการขอร้อง (เช่น byed, byas, bya, byos = ทำ) e ในรูปปัจจุบันจะเป็น a ในรุปแบบอดีตและอนาคต (เช่น len, blang, blang, = เอาไป) คำกริยาบางคำ i ในรูปปัจจุบันจะเป็น u ในรูปแบบอื่นๆ (เช่น ’dzin, bzung, gzung, = เอาไป) –s ใช้ลงท้ายรูปแบอดีตและการขอร้อง คำกริยาบางคำมีไม่ครบ 4 แบบ โดยอาจจะมี 3,2 หรือ 1รูปแบบก็ได้
ตัวเลข [แก้]
ภาษาทิเบตต่างจากภาษาในเอเชียตะวันออกอื่นๆคือไม่มีคำแสดงจำนวนนับ งานทางด้านวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์จะใช้คำจากภาษาสันสกฤตแทน
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||
บทความเกี่ยวกับภาษานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยเพิ่มข้อมูล ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ภาษา
