พระกฤษณะ

พระกฤษณะ

พระกฤษณะ, ภาพวาดราว ค.ศ. 1900
จำพวก	เทวะ พระวิษณุ อวตาร
อาวุธ	สุทรรศน์ จักร
สัตว์พาหนะ	ครุฑ
ศาสนา/ลัทธิ	ฮินดู
ดาวพระเคราะห์	ดาวศุกร์

พระกฤษณะ (สันสกฤต: कृष्ण กฺฤษฺณ; ['kɹ̩ʂ.ɳə]) คือเทพเจ้าองค์หนึ่งตามความเชื่อของศาสนาฮินดู เป็นร่างอวตารของพระนารายณ์

ประวัติของพระนาม

คำว่า กฤษณะ เป็นภาษาสันสกฤตมีความหมายว่า ดำ คล้ำ มืด หรือน้ำเงินเข้ม ซึ่งใช้พรรณนาบุคคลที่มีสีผิวคล้ำ พระกฤษณะทรงได้รับคำพรรณนาบ่อย ๆ ว่าผิวดำ แต่ในรูปภาพนั้นพระองค์ได้รับการวาดด้วยสีผิวสีน้ำเงินเข้ม

พระประวัติ

พระกฤษณะเป็นหลานตาของกษัตริย์ ณ มถุรานคร พระกษัตริยมรมพระนามว่าอุคระเสน พระกษัตริย์มีบุตร 2 คน พญากงส์และนางเทวกี นางเทวกีได้สมรสกับพระวสุเทพ ต่อมาพญากงส์กบฏต่อพระบิดา ได้จับพระบิดาอุคระเสนและพี่สาวพี่เขยขังไว้ โหรทำนายว่าบุตรคนที่แปดของนางเทวกีจะฆ่าพญากงส์ พญากงส์จึงฆ่าลูกทุกคนของนางเทวกี หลังจากฆ่าหกคนแรกแล้ว คนที่เจ็ดแท้ง พระกฤษณะเป็นคนที่แปด พระวสุเทพสามารถลักลอบเอาพระกฤษณะไปฝากให้โคบาลชื่อนันทะและนางยโศธาเลี้ยงได้

มหาภารตะ

กฤษณะเป็นญาติฝ่ายมารดาของฝ่ายปาณฑพ พระกฤษณะได้ช่วยเหลือพี่น้องปาณฑพหลายครั้งหลายหน เช่น ช่วยเป็นประธานในพิธีกรรมราชสูรยะของยุธิษฐิระ ช่วยภีมะฆ่าท้าวชราสัน ช่วยเหลือพระนางเทราปตีจากการถูกทุหศาสันเปลื้องผ้าส่าหรี และเป็นผู้ถ่ายทอดภควัทคีตาแก่อรชุน เป็นสารถีและเป็นผู้ชี้นำของอรชุนในการปราบแม่ทัพผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของฝ่ายเการพ เช่น ภีษมะ โทรณาจารย์ และ กรรณะ

การตายของกฤษณะ

หลังจากสงครามสิ้นสุดลง พระกฤษณะครองกรุงทวารกาไปอีก 36 ปี พระองค์เสด็จไปไช้ชีวิตในป่าหลังจากสละราชบัลลังค์ไห้กับเหล่ากษัตริย์ยาฑพซึ่งกำลังแย่งชิงอำนาจกัน ระหว่างที่พระกฤษณะกำลังนั่งสมาธิ นายพรานจาราได้ยิงธนูไส่ข้อเท้าของพระองค์ถึงแก่ความตาย ตำนานกล่าวไว้ว่าแท้จริงแล้วพรานจาราในชาติที่แล้วคือพญาพาลีกษัตริย์แห่งขีดขิน สนองเวรแก่พระวิษณุซึ่งเคยอวตารเป็นพระรามและฆ่าตนตายอย่างไม่ยุติธรรม หลังจากการตายของพระกฤษณะ กรุงทวารกาและเหล่ายาฑพทั้งหมดได้จมลงสู่มหาสมุทร กาลียุคได้เข้ามาแทนที่ทวาปรยุค

พระนามของพระกฤษณะ

• มเธวะ (Madhava) แปลว่า ผู้นำมาซึ่งฤดูใบไม้ผลิ
• เกศวะ (Keshava) แปลว่า ผู้มีผมงาม
• หริ (Hari) แปลว่า ผู้กำจัด
• โควินทะ (Govinda) แปลว่า คนเลี้ยงวัว
• ทวารกานาถ (Dwarakanath) แปลว่า ผู้ปกครองแห่งกรุงทวารกา
• กันหา (Kanha) เป็นชื่อเรียกของพระกฤษณะในวัยเด็ก
• วาสุเทพ (Vasudeva) เป็นชื่อเรียกตามชื่อท้าววาสุเทพผู้เป็นบิดา