จักรพรรดิเฉียนหลง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ จักรพรรดิเกาจง
จักรพรรดิเฉียนหลง
清 郎世宁绘《清高宗乾隆帝朝服像》.jpg

พระอิสริยยศ สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งจักรววรดิจีน
ราชวงศ์ ชิง
รัชกาลก่อนหน้า จักรพรรดิยงเจิ้ง
รัชกาลถัดไป จักรพรรดิเจียชิ่ง
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ 25 กันยายน ค.ศ. 1711(1711-09-25)
สวรรคต 7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1799 (87 ปี)
พระราชบิดา จักรพรรดิยงเจิ้ง
พระราชมารดา สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวเซิงเสี้ยน
พระมเหสี สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวเสี้ยนชุน
สมเด็จพระจักรพรรดินีอูลาน่าลา
สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ชุน

สมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลง (จักรพรรดิชิงเกาจง) (พินอิน: Qiánlóng เฉียนหลง) จักรพรรดิองค์ที่ 6 ของราชวงศ์ชิง ประสูติเมื่อ ปี พ.ศ. 2254 (ค.ศ. 1711) เดิมมีพระนามว่า หงลี่ (ภาษาจีน : 弘曆) เป็นพระโอรสในจักรพรรดิยงเจิ้ง และเป็นพระราชนัดดาองค์โปรดของจักรพรรดิคังซี เพราะมีความเฉลียวฉลาดมาแต่ยังเด็ก จักรพรรดิเฉียนหลงขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2278 (ค.ศ. 1735) ขณะมีพระชนมายุได้ 25 พรรษา ทรงพระนามว่า ชิงเกาจงฮ่องเต้ และใช้ชื่อศักราชว่า เฉียนหลง

จักรพรรดิเฉียนหลงได้สร้างความเจริญมากมายให้กับประเทศจีน โดยเฉพาะการจัดทำสารานุกรม ซื่อคู่เฉวียนซู ขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 2316 (ค.ศ. 1773) - พ.ศ. 2325 (ค.ศ. 1782) ถือเป็นมรดกโลกที่สำคัญชิ้นหนึ่ง

รัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงมีเรื่องราวที่เป็นสีสัน เล่าขาน เป็นตำนานต่าง ๆ มากมาย ทั้งเรื่องที่ลือกันว่าแท้ที่จริงแล้วมิได้เป็นพระโอรสของจักรพรรดิหย่งเจิ้น หรือเรื่องราวที่ชอบแปลงตนเองเป็นสามัญชนท่องเที่ยวไปในสถานที่ต่าง ๆ จนได้ฉายาว่า "จักรพรรดิเจ้าสำราญ" ส่วนเรื่องคำกล่าวที่ว่าสมเด็จพระพันปีหลวงซึ่งเป็นพระราชมารดาของสมเด็จพระจักรพรรดิเฉียนหลงไม่โปรดพระมเหสีหรง ถึงขั้นสั่งประหาร ก็ไม่เป็นความจริงเช่นกัน เพราะสมเด็จพระพันปีหลวงเสด็จสู่สวรรคาลัยไปก่อนพระมเหสีหรงเฟยถึง11ปี ฉะนั้น สมเด็จพระพันปีหลวงจึงมาสั่งประหารไม่ได้แน่นอน

จักรพรรดิเฉียนหลงมีคนสนิทที่ทรงใกล้ชิดอยู่คนหนึ่ง ชื่อ เหอเซิน ที่มักคอยเอาอกเอาใจอยู่ตลอด และมักชวนจักรพรรดิเฉียนหลงเสเพลอยู่เสมอ ๆ จักรพรรดิเฉียนหลงโปรดเหอเซินมากถึงขนาดยกพระธิดาองค์หนึ่งให้เป็นคู่หมั้นของลูกชายเหอเซินตั้งแต่ยังเด็ก ทำให้เหอเซินเหิมเกริม กระทำการทุจริตต่าง ๆ นานา ยิ่งโดยเฉพาะในปลายรัชสมัยมีการจับจ่ายใช้เงินทองจำนวนมากเพื่อความสำราญของคนในพระราชวัง กล่าวว่า นี่เป็นส่วนหนึ่งของความอ่อนแอลงเรื่อย ๆ ของราชวงศ์ชิงด้วย หลังจากรัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงแล้ว

จักรพรรดิเฉียนหลงมีพระโอรสที่ปรีชาสามารถมากคือเจ้าชายหย่งฉี พระโอรสองค์ที่ 5 ซึ่งประสูติแต่พระชายาหยู (愉貴妃) เจ้าชายหย่งฉีเป็นผู้ที่ปรีชาสามารถทั้งบุ๋นและบู๊ เป็นความหวังว่าจะได้ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์ แต่กลับสิ้นพระชนม์เสียก่อนตั้งแต่ยังหนุ่ม

ในปี พ.ศ. 2338 (ค.ศ. 1795) ปีที่ 60 ที่ทรงครองราชย์จักรพรรดิเฉียนหลงได้สละราชสมบัติให้พระโอรสที่ชื่อ หย่งเยี๋ยน พระโอรสองค์ที่ 15 ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิเจี่ยชิ่ง ด้วยไม่ทรงปรารถนาจะครองราชย์ยาวนานเกินกว่าจักรพรรดิคังซีผู้เป็นพระอัยกา (ปู่) อย่างไรก็ตามแม้จะสละราชบัลลังค์แล้วแต่อำนาจที่แท้จริงยังคงอยู่กับพระองค์ โดยทรงขึ้นดำรงตำแหน่งเป็น พระบิดาหลวง หรือ จักพรรดิสูงสุด (ไท่ซั่งหวง, 太上皇帝)

ในปี พ.ศ. 2342 (ค.ศ. 1799) จักรพรรดิเฉียนหลงเสด็จสวรรคต จักรพรรดิเจี่ยชิ่งจึงได้ครองราชย์อย่างแท้จริง และพระองค์ก็เริ่มกำจัดเหอเซินทันที และบังคับให้เขาฆ่าตัวตาย หลังสิ้นสุดยุคของจักรพรรดิเฉียนหลงแล้ว จักรพรรดิองค์ต่อ ๆ มาของราชวงศ์ชิงต่างไม่มีองค์ไหนมีความสามารถโดดเด่น ทำให้ราชวงศ์ชิงอ่อนแอลงเรื่อยๆ และประเทศจีนเริ่มถูกต่างชาติเข้าแทรกแซงยึดครอง

ตลอดยุคสมัยที่ยาวนานกว่า 60 ปี ของจักรพรรดิเฉียนหลงเต็มไปด้วยเรื่องราวที่มีสีสันจนเลื่องลือมาถึงปัจจุบัน มีวรรณกรรมมากมายที่บอกเล่าถึงยุคสมัยของพระองค์ รวมทั้งภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์ ที่จัดสร้างหลายครั้งหลายหนกล่าวถึงเนื้อหาต่างๆ เช่น เรื่องที่เล่าลือกันว่า พระองค์แท้ที่จริงมิใช่พระโอรสของจักรพรรดิหย่งเจิ้น แต่เป็นบุตรชายของอำมาตย์คนหนึ่ง เมื่อพระมเหสีของจักรพรรดิหย่งเจิ้นให้ประสูติกาลบุตรออกมาเป็นบุตรสาว จึงสลับลูกกันกับอำมาตย์ผู้นี้ ดังที่ปรากฏในเรื่อง จอมใจจอมยุทธ์และ เรื่องราวในรัชสมัยพระองค์ยังถูกนำมาแสดงเป็นภาพยนตร์เรื่อง องค์หญิงกำมะลอ ซึ่งเป็นเรื่องขององค์หญิงหวนจู ซึ่งดัดแปลงมาจากพระธิดาบุญธรรมขององค์จักรพรรดิมาเป็นองค์หญิงหวนจู

พระบรมวงศานุวงศ์[แก้]

  • พระราชบิดา: จักรพรรดิยงเจิ้ง
  • พระราชมารดา: สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวเซิงเสี้ยน
  • พระอัครมเหสี (皇后)
  • พระมเหสี (皇貴妃)
  • พระราชเทวี (貴妃)
  • พระอัครชายา (妃)
    • พระอัครชายาหรง (容妃) จากสกุลเหอจัว (和卓)
    • พระอัครชายาจิน (晉妃) จากสกุลฟู่ฉา (富察)
    • พระอัครชายาซู (舒妃) จากสกุลเย่เฮ่อน่าลา (葉赫那拉)
    • พระอัครชายาทัน (惇妃) จากสกุลวัง (汪)
    • พระอัครชายาหยู่ (豫妃) จากสกุลโป๋เอ่อร์จี้จี๋เท่อ (博爾濟吉特)
    • พระอัครชายาฟาง (芳妃) จากสกุลเฉิน (陳)
  • พระชายา (嬪)
    • พระชายาอี๋ (儀嬪), จากสกุลหวง (黃)
    • พระชายาซุ๋นน (恂嬪) จากสกุลฮั่วซั่วเท่อ (霍碩特)
    • พพระชายากง (恭嬪) จากสกุลหลิน (林)
    • พระชายาอี๋ (怡嬪) จากสกุลไป่ (柏)
    • พระชายาเซิ่น (慎嬪) จากสกุลไป่เอ่อร์ก๋าซือ (拜爾噶斯)
    • พระชายาเฉิง (誠嬪) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
  • พระสนมขั้นกุ้ยเหริน (貴人)
    • พระสนมซุน (順貴人) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
    • พระสนมเอ้อ (鄂貴人) จากสกุลซีหลินเจวี๋ยหลัว (西林覺羅)
    • พระสนมโซ่ว (壽貴人) จากสกุลไป่ (柏)
    • พระสนมรุ่ย(瑞貴人)
    • พระสนมตัว (多貴人) จากสกุลโป๋เอ่อร์จี้จี๋เท่อ (博爾濟吉特)
    • พระสนมอู่ (武貴人)
    • พระสนมจิน (金貴人)
    • พระสนมซิน (新貴人)
    • พระสนมฝู (福貴人)
  • พระสนมขั้นฉางไจ้ (常在)
    • พระสนมไป๋ (白常在)
    • พระสนมกุ้ย (揆常在)
    • พระสนมหนิง (寧常在)
    • พระสนมผิง (平常在)
    • พระสนมน่า (那常在)
  • พระราชโอรส
    • องค์ชายหย่งหวง (永璜,1728-1750) ติ้งอันชินอ๋อง(定安親王)สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์;พระโอรสของพระมเหสีเจ๋อมิ่น สกุลฟู่ฉา
    • องค์ชายหย่งเหลียน (永琏,1730–1738) รัชทายาทตวนฮุ้ย(端慧皇太子);พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉา
    • องค์ชายหย่งจาง (永璋,1735-1760) สุนจุ้นอ๋อง(循郡王)สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์;พระโอรสของพระมเหสีฉุนฮุ่ย สกุลซู
    • องค์ชายหย่งเฉิง (永珹,1739–1777) หลิ่วตวนชินอ๋อง(履端親王,1763-1777);พระโอรสของพระมเหสีซูเจีย สกุลจินเจีย
    • องค์ชายหย่งฉี (永琪,1741–1766) หรงฉุนชินอ๋อง(榮純親王,1765-1766);พระโอรสของพระราชเทวีหยู สกุลเคอลี่เย่เท่อ
    • องค์ชายหย่งหรง (永瑢,1744–1790) จื้อจวงชินอ๋อง(質莊親王,1759-1790);พระโอรสของพระมเหสีฉุนฮุ่ย สกุลซู
    • องค์ชายหย่งฉง (永琮,1746–1747) เจ๋อชินอ๋อง(哲亲王)สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์;พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉ่า
    • องค์ชายหย่งเสวียน (永璇,1746–1832) อี๋เซิ่นชินอ๋อง(仪慎亲王,1779-1832);พระโอรสของพระมเหสีซูเจีย สกุลจินเจีย
    • องค์ชายไม่ปรากฏพระนาม (1748–1749) พระโอรสของพระมเหสีซูเจีย สกุลจินเจีย
    • องค์ชายไม่ปรากฏพระนาม (1751–1753) พระโอรสของพระอัครชายาซู สกุลเย่เฮ่อน่าลา
    • องค์ชายหย่งซิง (永瑆,1752–1823) เฉิงเจ๋อชินอ๋อง(成哲親王,1789-1823);พระโอรสของพระมเหสีซูเจีย สกุลจินเจีย
    • องค์ชายหย่งจี (永璂,1752-1776) เป้ยเล่อ(貝勒);พระโอรสของจักรพรรดินีอูลาน่าลา สกุลอูลาน่าลา
    • องค์ชายหย่งจิ่ง (永璟,1755–1757) พระโอรสของจักรพรรดินีอูลาน่าลา สกุลอูลาน่าลา
    • องค์ชายหย่งลู่ (永璐,1757–1760) พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
    • องค์ชายหย่งเยี๋ยน (永琰,1760–1820) เจียชินอ๋อง(嘉親王)ภายหลังเป็นจักรพรรดิ;พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
    • องค์ชายไม่ปรากฏพระนาม (1763–1765) พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
    • องค์ชายหย่งหลิน (永璘,1766–1820) ชิ่งซีชินอ๋อง(慶僖親王,1789-1820);พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
  • พระราชธิดา
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1728–1729) พระธิดาของจักรพรรดินีเสี้ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉา
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1731) พระธิดาของพระมเหสีเจ๋อมิ่น สกุลฟู่ฉ่า
    • องค์หญิงกู้หลุนเหอจิ้งกงจวู่ (固伦和敬公主,1731–1792) พระธิดาของจักรพรรดินีเสี้ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉา
    • องค์หญิงเหอโซ่วเหอเจียกงจวู่ (和硕和嘉公主,1745–1767) พระธิดาของพระมเหสีฉุนฮุ่ย สกุลซู
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1753-1755) พระธิดาของจักรพรรดินีอูลาน่าลา สกุลอูลาน่าลา
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1755-1758) พระธิดาของพระราชเทวีซิน สกุลไต้เจีย
    • องค์หญิงกู้หลุนเหอชิ่งกงจวู่ (固伦和静公主,1756–1775) พระธิดาของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1758–1767) พระธิดาของพระราชเทวีซิน สกุลไต้เจีย
    • องค์หญิงเหอโซ่วเหอเค่อกงจวู่ (和硕和恪公主,1758–1780) พระธิดาของจักรพรรดินีเสี้ยวอี้ฉุน สกุลเว่ยเจีย
    • องค์หญิงกู้หลุนเหอเสี้ยวกงจวู่ (固伦和孝公主,1775–1823) พระธิดาของพระอัครทัน สกุลวัง
  • พระราชธิดาบุญธรรม
    • องค์หญิงเหอซั่วเหอหว่านกงจวู่ (和硕和婉公主,1734–1760) พระธิดาขององค์ชายหงโจ้ว


พระสาทิสลักษณ์ที่ยังคงเหลืออยู่[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

ก่อนหน้า จักรพรรดิเฉียนหลง ถัดไป
จักรพรรดิยงเจิ้ง 2leftarrow.png จักรพรรดิจีน
(พ.ศ. 2278 - พ.ศ. 2339)
2rightarrow.png จักรพรรดิเจียชิ่ง