จักรพรรดิเต้ากวง

จักรพรรดิเต้ากวง
พระอิสริยยศ	สมเด็จพระจักรพรรดิ
ราชวงศ์	ชิง
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชบิดา	จักรพรรดิเจียชิ่ง
พระอัครมเหสี	สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวชวนเฉิง
พระราชโอรส/ธิดา	จักรพรรดิเสียนเฟิง

สมเด็จพระจักรพรรดิเต้ากวง (จีน: 道光; พินอิน: Dàoguāng) เป็นองค์ชายรองในจักรพรรดิเจี่ยชิ่ง เดิมมีพระนามว่า เหมี่ยนหนิง (綿寧) (แปลว่า อาทิตย์อัสดง) แต่ได้เปลี่ยนพระนามใหม่ภายหลังขึ้นครองราชย์ว่า หมิ่นหนิง (旻宁) (แปลว่า ท้องฟ้า หรือ จักรวาล)

จักรพรรดิเต้ากวง ประสูติจากมเหสีที่มีชื่อว่า พระนางเสี้ยวซู (孝淑皇后) แต่พระมารดาได้สิ้นพระชนม์ไปตั้งแต่พระองค์ยังเยาว์วัย จักรพรรดิเจี่ยชิงพระราชบิดาจึงได้สถาปนาเจ้าจอมองค์ใหม่ขึ้นเป็น พระนางเสี้ยวเหอ (孝和皇后) ซึ่งเป็นบุตรสาวขององนาลา ขุนนางพวกเดียวกับเหอเซิน ที่ทรงไม่ไว้วางพระทัย แต่ทรงทำไปด้วยด้วยเหตุผลทางการเมือง นั่นทำให้จักรพรรดิเต้ากวงเมื่อยังทรงพระเยาว์ก็ไม่โปรดในตัวพระนางด้วยเช่นกัน แม้จะมีศักดิ์เป็นพระมารดาเลี้ยงก็ตาม แต่ได้ทรงเปลี่ยนทัศนะที่มีต่อพระนางใหม่ เมื่อครั้งหนึ่งที่ได้เสด็จไปไหว้เจ้าด้วยกัน และได้มีโจรกบฏกลุ่มหนึ่งมาจับตัวพระองค์และพระนางไปพร้อมกับสามัญชนกลุ่มหนึ่ง พวกกบฏบังคับให้พระองค์และพระนางบอกว่าใครเป็นใคร หากเงียบ ก็จะให้จ้วงแทงพระนางด้วยมีด พระนางก็ปริปากเงียบไม่ยอมบอก นั่นจึงทำให้พระองค์ซาบซึ้งในน้ำพระทัยของพระนางเสี้ยวเหอมากและยอมรับพระนางในที่สุด

จักรพรรดิเต้ากวง ขึ้นครองราชย์ภายหลังการสวรรคตอย่างกระทันหันของจักรพรรดิเจี่ยชิ่ง ในปี พ.ศ. 2363 (ค.ศ. 1820) ระหว่างเสด็จแปรพระราชฐานหลบร้อนไปยังเมืองเฉิงเต๋อ ซึ่งได้มีพระราชโองการแต่งตั้งไว้ในพินัยกรรม แต่เนื่องจากการที่สวรรคตในที่ห่างไกลเมืองหลวง จึงทำให้ องค์ชายสี่ เหมี่ยนซิน พระโอรสองค์เล็กของพระนางเสี้ยวเหอคัดค้านว่า เป็นพินัยกรรมปลอม และเตรียมการจะก่อกบฏ พระองค์จึงทรงวางแผนโยนไปให้พระนางเสี้ยวเหอตัดสินและได้ขอกำลังทหารส่วนหนึ่งมาคุ้มกัน ซึ่งพระนางเสี้ยวเหอได้ยอมรับว่า พินัยกรรมนั้นเป็นของจริง และได้ทรงพระราชทานอภัยโทษประหารองค์ชายเหมี่ยนซินไว้

ในรัชสมัยจักรพรรดิเต้ากวง ได้ทรงหาทางกำจัดขุนนางกังฉินและบรรดาขุนนางที่ไม่เอาการเอางาน จึงทำให้เหล่าขุนนางลับหลังจะนินทาพระองค์อยู่เสมอ ๆ และทำให้ขุนนางแบ่งแยกกันเป็นฝักเป็นฝ่ายต่างก็สนับสนุนพระโอรสอันเกิดจากพระมารดาที่เป็นชนเผ่าเดียวกับตน แต่พระองค์ก็ได้หาทางบริหารประเทศอย่างเต็มที่ ในรัชสมัยของพระองค์ประเทศเป็นปึกแผ่น ดูเหมือนเข้มแข็ง แต่ภายในอ่อนแออันเกิดจากการฉ้อราฎร์บังหลวงที่เป็นระบบกันมานานแต่สมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ในรัชสมัยนี้พระองค์ได้ออกนโยบายให้ทุกคนในวังประหยัด โดยมีพระองค์เป็นแบบอย่าง และเหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดคือ สงครามฝิ่นกับอังกฤษในปี พ.ศ. 2382 (ค.ศ. 1839) และ พ.ศ. 2383 (ค.ศ. 1840) ยุคล่าอาณานิคม ซึ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก และนำมาสู่การสูญเสียเกาะฮ่องกงและการล่มสลายของราชวงศ์ชิงในภายหลัง

จักรพรรดิเต้ากวงมีอุปนิสัยส่วนพระองค์คือ โปรดปรานปืนเป็นพิเศษ ได้สวรรคตในปี พ.ศ. 2393 (ค.ศ. 1850) และผู้ครองราชย์สืบไปคือ องค์ชาย 4 อี้จู่ ภายลหังขึ้นครองราชย์ใช้พระนามว่า จักรพรรดิเสียนเฟิง

พระบรมวงศานุวงศ์

• พระราชบิดา: จักรพรรดิเจี่ยชิ่ง
• พระราชมารดา: พระนางเสี้ยวซู
• พระมเหสี
  • เซี่ยวมู่เฉิงหวงโฮ่ว
  • เซี่ยวเซิ่นเฉิงหวงโฮ่ว
  • เซี่ยวฉวนเฉิงหวงโฮ่ว
  • เซี่ยวจิ้งเฉิงหวงโฮ่ว
• พระสนมเอก
  • จวงซุนหวงกุ้ยเฟย
  • พระสนมเหอเฟย
  • พระสนมเสียงเฟย
• พระราชโอรส
  • องค์ชายอี้เหวย
  • องค์ชายอี้กัง
  • องค์ชายอี้จี้
  • องค์ชายอี้จู่ (จักรพรรดิเสียนเฟิง)
  • องค์ชายอี้ฉง
  • องค์ชายอี้ซิน
  • องค์ชายอี้หวน
  • องค์ชายอี้เหอ
  • องค์ชายอี้ฮุ่ย
• พระราชธิดา
  • พระราชธิดา 10 พระองศ์
• พระราชนัดดา
  • องค์ชายไจ้ฉุน (จักรพรรดิถงจื้อ) พระโอรสในจักรพรรดิเสียนเฟิง
  • องศ์ชายไจ้เถียน ( จักรพรรดิกวังซวี้) พระโอรสในองศ์ชายอี้หวน
  • องศ์ชายไจ้เฟิง พระโอรสในองศ์ชายอี้หวน
• พระราชปนัดดา
  • จักรพรรดิผู่อี๋ พระโอรสในองศ์ชายไจ้เฟิง
  • ผู่เจี๋ย พระโอรสในองศ์ชายไจ้เฟิง
  • ผู่เริ่น พระโอรสในองศ์ชายไจ้เฟิง

สมัยก่อนหน้า		จักรพรรดิเต้ากวง		สมัยถัดไป
จักรพรรดิเจี่ยชิ่ง		จักรพรรดิจีน (พ.ศ. 2363 - พ.ศ. 2393)		จักรพรรดิเสียนเฟิง