พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2
Suryavarman II in procession.jpg
King Suryavarman II
พระนามาภิไธย ปรมวิษณุโลก
พระนาม พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2
พระนามเต็ม สุริยวรมัน
พระอิสริยยศ กษัตริย์กัมพูชา
ครองราชย์ 1113-1145/1150
รัชกาลก่อนหน้า พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1
รัชกาลถัดไป พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ คริสต์ศตวรรษที่ 11
สวรรคต ระหว่าง ค.ศ. 1145-1150
พระราชบิดา กษิตินทราทิตย์
พระราชมารดา นเรนทรลักษมี
    
รูปสลักนูนพระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ในปราสาทนครวัด

พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 (หรือ สุริยวรรมันที่ 2 ) กษัตริย์เขมร ครองราชย์ ในช่วง พ.ศ. 1656 - พ.ศ. 1693 เป็นพระโอรสของพระเจ้ากษิตินทราทิตย์ และพระนางนเรนทราลักษมี ทรงมีชื่อเสียงในฐานะผู้สร้างศาสนสถานและปฏิรูปศาสนา ในรัชสมัยของพระองค์ยังได้ทรงสร้างปราสาทนครวัด อันเป็นสิ่งก่อสร้างทางศาสนาที่ใหญ่ที่สุดในโลก นอกจากนั้น พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ยังทรงสร้างศาสนสถานมหึมาอีกหลายแห่ง เช่น ปราสาทบึงมาลา ปราสาทพระพิธู ปราสาทเจ้าสายเทวดา ปราสาทบันทายสำเหร่ ปราสาทธัมมานน ซึ่งอยู่ในอาณาบริเวณพระนครหลวง อีกทั้งยังได้สร้างปราสาทวัดภู ในลาว เพิ่มเติมจากสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ด้วย

พระราชประวัติ[แก้]

พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ทรงประสูติเมื่อราวคริสต์ศควรรษที่ 11 มีพระราชบิดาชื่อ กษิตินทราทิตย์ พระราชมารดาชื่อ นเรนทราลักษมี เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรขอม ครองราชย์ต่อจากพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1

เหตุที่เรียกพระนามว่า บรมวิษณุโลก[แก้]

ตลอดรัชสมัยของพระองค์เต็มไปด้วยการศึกสงคราม ดังภาพสลักที่ปรากฏบนระเบียงปราสาทนครวัด เช่นการทำสงครามกับอาณาจักรไดเวียด อาณาจักรจามปา และการยกทัพเข้าโจมตีอาณาจักรไดเวียดครั้งที่ 2 นี่เอง พระองค์ทรงพระประชวรในระหว่างทาง และสวรรคตกลางป่า เชื่อว่าพระองค์อยู่ในราชสมบัตินานกว่า 50 ปี และได้ทรงฉลองพระนามภายหลังสวรรคตว่า “บรมวิษณุโลก”

ขึ้นครองราชย์[แก้]

พระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ทรงเอาชนะผู้อ้างสิทธิในพระราชบัลลังก์ นั่นคือ พระเจ้าหรรษวรมันที่ 3 และพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1 และเสด็จขึ้นครองราชย์ ผนวกดินแดนต่างๆ หลังจากแตกแยกกันไปกว่า 50 ปี ทรงเข้าพิธีราชาภิเษกเมื่อ พ.ศ. 1656 โดยมีพระมหาราชครูผู้ทรงอำนาจ คือ ทิวกรปัณฑิต เป็นพราหมณ์ผู้ทำพิธี พระเจ้าสูรยวรมันทรงเป็นกษัตริย์ผู้ปฏิรูปศาสนา โดยผสมผสานลัทธิบูชาพระวิษณุและพระศิวะเข้าด้วยกัน และบังเกิดเป็นไวษณพนิกายขึ้น แทนที่จะเป็นพุทธศาสนามหายาน ซึ่งเคยรุ่งเรืองมาก่อนหน้านี้ไม่นานนัก

นครวัด[แก้]

ปราสาทนครวัดนั้น ก็สร้างขึ้นเพื่อบูชาพระวิษณุ โดยเริ่มสร้างขึ้นในช่วงต้นของรัชสมัยของพระองค์ และก่อสร้างต่อไปกระทั่งเสด็จสวรรคต แต่ก็ยังสร้างไม่เสร็จ ปราสาทนครวัดนั้นมีกำแพงและบารายล้อมรอบ ตัวอาคารเองยังประดับประดาด้วยพระรูปของพระเจ้าสูรยวรมัน ในภาคของพระวิษณุ เป็นภาพพระองค์กำลังทอดพระเนตรกองทัพ ออกว่าราชการ และกระทำพิธีต่างๆ พระเจ้าสูรยวรมันยังโปรดเกล้าฯ ให้สร้างปราสาทหินอื่นๆ อีกหลายแห่ง ในลักษณะคล้ายนครวัด ในรัชสมัยของพระองค์ ยังได้ทรงสร้างปราสาทวัดภู (ปัจจุบันอยู่ในแขวงจำปาศักดิ์ ของ ส.ป.ป. ลาว) ต่อจากรัชสมัยพระเจ้าสูรยวรมันที่ 1 (แต่ก็ไม่สำเร็จสมบูรณ์)

ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ[แก้]

ในปี พ.ศ. 1659 พระเจ้าสูรยวรมันได้ทรงรื้อฟื้นความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีน ซึ่งความสัมพันธ์ร้าวฉานลงในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 โดยได้ส่งเครื่องราชบรรณาการไปยังราชสำนักจีน

นับแต่ พ.ศ. 1666 ถึง พ.ศ. 1679 พระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ได้ทรงยกทัพไปโจมตีไดเวียต แต่ไม่ประสบความสำเร็จ อาณาจักรเวียดนามในเวลานั้นได้ประกาศเอกราชจากจีน เมื่อ พ.ศ. 1482 และในปี พ.ศ. 1671 พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ได้ส่งกองกำลังราว 20,000 คนไปรบไดเวียด ที่เมืองเญอัน แต่ก็ถูกต่อต้านพ่ายแพ้กลับมา ไม่กี่เดือนต่อมา กองทัพเรือกว่า 700 ลำก็เริ่มเดินทางไปตลอดชายฝั่งเลียบอ่าวตังเกี๋ย พระเจ้าสูรยวรมันทรงบังคับให้อาณาจักรจามปาสนับสนุน ครั้นเมื่อ พ.ศ. 1675 ทรงรวบกำลังของกัมพูชาและจามปาเข้าด้วยกัน เพื่อบุกเมืองเญอัน แต่ก็พ่ายแพ้ ครั้นใน พ.ศ. 1679 กษัตริย์จามปา ทรงพระนามว่า ชัยอินทรวรมันที่ 3 ได้ผูกความสัมพันธ์กับอาณาจักรไดเวียต และไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าสุริยวรมันอีกต่อไป

เมื่อปี พ.ศ. 1687 พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ได้โจมตีและครอบครองอาณาจักรจามปาสำเร็จ เพราะเห็นว่าจามปาทรยศหักหลัง ในปีต่อมาจึงได้ผนวกจามปาเข้ากับอาณาจักรกัมพูชา และให้พระเจ้าหริเทว ซึ่งเป็นพระชามาดา (ลูกเขย) ขึ้นครองบัลลังก์จาม ที่เมืองวิชัย ครั้นเมื่อ พ.ศ. 1690 จามปาได้สถาปนากษัตริย์ของตนขึ้น คือ พระเจ้าชัยหริวรมันที่ 1 เมื่อพระเจ้าสูรยวรมันที่ 2 ทรงทราบข่าว ก็ส่งกองทัพจามและกัมพูชาจากเมืองวิชัยไปปราบ พระเจ้าชัยหริวรมันที่ 1 ออกมาตั้งรับ ครั้นได้รับชัยชนะ ก็ส่งกองทัพเคลื่อนขึ้นทางเหนือไปยึดเมืองวิชัย และสังหารทหารทั้งหมดของจามและกัมพูชา ที่เมืองมหิส หริเทวและทหารทั้งหมดถูกสังหารเช่นกัน

เสด็จสวรรคต[แก้]

พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 เสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 1693 ขณะกำลังยกทัพไปโจมตีจามปา ในภายหลัง ได้รับการสถาปนาพระนามาภิไธยเป็น พระเจ้าปรมวิษณุโลก และยังได้รับการยกย่องนับถือว่าเป็นกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่องค์หนึ่งของเขมร ในฐานะที่ได้สถาปนาและปฏิรูปศาสนาขึ้น สำหรับสงครามกับต่างประเทศนั้น ไม่ประสบความสำเร็จเลยในรัชสมัยของพระองค์ กษัตริย์ผู้ครองราชเป็นองค์ต่อไปคือ พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2 (ธรณินทรวรรมันที่ 2)

เหตุที่พระองค์ทรงเป็นมหาราช[แก้]

การปกครองอาณาจักรขอมในสมัยของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ประวัติศาสตร์นั้นมีน้อยมาก มีประวัติศาสตร์เพียงการทำสงครามกับอาณาจักรอื่นเท่านั้น แต่ก็มีเหตุที่ทำให้พระองค์ได้รับยกย่องเป็นมหาราชของโลกพระองค์หนึ่งเพราะ

  • เป็นพระมหากษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่
  • ทรงทำสงครามกับอาณาจักรอื่นมากมาย
  • ทรงสร้างนครวัด มรดกโลกของกัมพูชาและสิ่งมหัศจรรย์ของโลก
ก่อนหน้า พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ถัดไป
พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1 2leftarrow.png Royal Arms of Cambodia.svg
พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา
(จักรวรรดิเขมร )

(พ.ศ. 1656 - พ.ศ. 1693)
2rightarrow.png พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 2